حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایشگر دیداری ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴: خط ۴:


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
پژوهشگران، بن‌مایه واژهٔ «هجرت» را بر اصلِ انقطاع و جدایی استوار دانسته‌اند؛ برای مثال فراهیدی آن را دست‌کشیدن از امور مورد التزام تلقی کرده و ابن‌منظور بر تقابل ماهوی آن با مفهوم «اتصال» تأکید کرده است. اگرچه ابن‌فارس میان دو معنای بریدن و محکم‌بستن تفکیک قائل شده، اما تحلیلگرانی چون ازهری با نگاهی وحدت‌گرایانه، هر دو ساحت را به یک ریشه بازگردانده و معتقدند بستن و محدودکردن نیز نوعی منقطع ساختن سوژه<ref group="دیدگاه">این ادبیات را عموم مردم نمی فهمند</ref> از حرکت طبیعی است. از منظر تحول معنایی و کاربردشناسی، این واژه در بستر تاریخی خود بر انتقال از بادیه به شهر اطلاق می‌شده است. در عصر حاضر نیز اندیشمندان ضمن تأکید بر جنبه‌های ارادی و روانی، هجرت را مفارقت از متعلقات و خروج از حالت ثبات به سبب انگیزه‌های درونی یا بیرونی توصیف کرده‌اند که در غایت خود، بر گسستن پیوند از هر آنچه فرد به آن علقه داشته است، دلالت می‌کند<ref group="دیدگاه">در صفحه ای که آدرس داده اید بحث بسیار خوبی در مورد هجرت در قرآن مطرح کرده است و این مطالب که اورده اید تحلیلی و انتزاعی است. لطفا هوش مصنوعی را کنترل کنید و همه چیز را در اختیار آن قرار ندهید.</ref>.<ref>[https://quranicstudies.ihcs.ac.ir/article_5756.html صرافی و دیگران، «واکاوی مفهوم هجرت در قرآن کریم بر پایه تحلیل روابط همنشینی»،  1399ش، ص57.]</ref>
پژوهشگران، بن‌مایه واژهٔ «هجرت» را بر اصلِ جدایی استوار دانسته‌اند؛ برای مثال فراهیدی آن را دست‌کشیدن از امور مورد التزام تلقی کرده و ابن‌منظور بر تقابل ماهوی آن با مفهوم «اتصال» تأکید کرده است. اگرچه ابن‌فارس میان دو معنای بریدن و محکم‌بستن تفکیک قائل شده؛ اما ازهری با نگاهی وحدت‌گرایانه، هر دو ساحت را به یک ریشه بازگردانده و معتقد است که بستن و محدودکردن نیز جداکردن چیزها از روند طبیعی خود محسوب می‌شود. از منظر تحول معنایی و کاربردشناسی، این واژه در بستر تاریخی خود بر انتقال از بادیه به شهر اطلاق می‌شده است. از نگاه لغویان معاصر نیز هجر و هجران، به‌معنای جدای انسان از چیزی است. در عرف نیز به‌معنای رفتن از مکانی به مکان دیگر است. معنای اصلی هجر، ترک چیز با وجود اترباط با آن است و به اعتبار خروج از حالب طبی به‌دلیل بیماری یا خشم، هُجر معنی می‌دهد.<ref>[https://quranicstudies.ihcs.ac.ir/article_5756.html صرافی و دیگران، «واکاوی مفهوم هجرت در قرآن کریم بر پایه تحلیل روابط همنشینی»،  1399ش، ص57.]</ref>


بر اساس اندیشهٔ مرتضی مطهری، هجرت به‌معنای دست‌شستن ارادی از تعلقات مادی، خانه و وطن، با هدف غایی «نجات ایمان» در شرایطی است که حفظ دین در محیط پیشین ناممکن باشد. در این دیدگاه، هجرت نه یک واقعهٔ تاریخی محدود، بلکه وظیفه‌ای فرازمانی است که اولویتِ بخشیدن به حیات معنوی بر پیوندهای مکانی را در هنگام تزاحم میان بقاء در وطن و حفظ ایمان تبیین می‌کند.<ref>مطهری، هجرت و جهاد، 1362ش، ص48.</ref> به نظر برخی پژوهشگران هجرت می‌تواند مسیری به‌سوی تشکیل یا پیوستن به جامعه‌ای با ارزش‌های متفاوت تلقی شود. این انتخاب، پیامدهای گسترده‌ای در شیوهٔ زندگی فرد، الگوهای فرهنگی، تعاملات اجتماعی و جهت‌گیری‌های ارزشی به همراه دارد.<ref>جلالی و هاشمی، «تحلیل و بررسی موانع و راهکارهای هجرت در آموزه‌های دینی»، 1402ش، ص829.</ref>
بر اساس اندیشهٔ مرتضی مطهری، هجرت به‌معنای دست‌شستن ارادی از تعلقات مادی، خانه و وطن، با هدف غایی «نجات ایمان» در شرایطی است که حفظ دین در محیط پیشین ناممکن باشد. در این دیدگاه، هجرت یک وظیفه‌ای فرازمانی است که اولویت‌بخشیدن به حیات معنوی بر پیوندهای مکانی را در هنگام تزاحم میان بقاء در وطن و حفظ ایمان تبیین می‌کند.<ref>مطهری، هجرت و جهاد، 1362ش، ص48.</ref> به نظر برخی پژوهشگران هجرت می‌تواند مسیری به‌سوی تشکیل یا پیوستن به جامعه‌ای با ارزش‌های متفاوت تلقی شود. این انتخاب، پیامدهای گسترده‌ای در شیوهٔ زندگی فرد، الگوهای فرهنگی، تعاملات اجتماعی و جهت‌گیری‌های ارزشی به همراه دارد.<ref>جلالی و هاشمی، «تحلیل و بررسی موانع و راهکارهای هجرت در آموزه‌های دینی»، 1402ش، ص829.</ref>


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/هجرت»