زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|فخرعظمی ارغون}}'''؛ شاعر، روزنامهنگار و پیشرو در حقوق زنان و مادر شاعر معروف معاصر ایران، سیمین بهبهانی. | '''{{درشت|فخرعظمی ارغون}}'''؛ شاعر، روزنامهنگار و پیشرو در حقوق زنان و مادر شاعر معروف معاصر ایران، سیمین بهبهانی.<ref group="دیدگاه">اطلاعات فهرست منابع نیاز به بروزرسانی دارد.</ref> | ||
فخرعظمی ارغون از شاعران، نویسندگان و پیشگامان فعال حقوق زنان، در ایرانِ دورهٔ قاجار و اوایل پهلوی بود. در اشعار او مضامینی چون وطندوستی، آزادیخواهی، آگاهی اجتماعی، جایگاه و حقوق زنان و نقش آموزش در پیشرفت جامعه، پررنگ است. وی همچنین زبانی روشن و انتقادی داشت و شعر را ابزاری برای بیدارسازی اجتماعی میدانست. فخرعظمی در کنار فعالیتهای ادبی، حضوری جدی در عرصهٔ اجتماع داشت و با اشتغال در وزارت فرهنگ و معارف، تلاش برای گسترش آموزش زنان و دعوت آنان به مشارکت فرهنگی، نقشی مهم در تقویت حضور زنان در نهادهای رسمی و فرهنگی ایفا کرد. فخرعظمی ارغون، مادرِ سیمین بهبهانی، شاعر برجستهٔ معاصر ایرانی نیز است. | |||
== تولد و خانواده == | == تولد و خانواده == | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
== ازدواجها == | == ازدواجها == | ||
=== ازدواج اول === | === ازدواج اول === | ||
فخرعظمی در سال ۱۳۰۳ش با عباس خلیلی، مدیر روزنامه ''اقدام''، ازدواج کرد<ref>[https://tarikh.inoor.ir/fa/event/page/2D731J/ازدواج_میرزا_عباس_خلیلی_با_فخر_عظمی_ارغون?rowNumber=1 «ازدواج میرزا عباس خلیلی با فخرعظمی ارغون»، پایگاه جامع تاریخ.]</ref> | فخرعظمی در سال ۱۳۰۳ش با عباس خلیلی، مدیر روزنامه ''اقدام''، ازدواج کرد.<ref>[https://tarikh.inoor.ir/fa/event/page/2D731J/ازدواج_میرزا_عباس_خلیلی_با_فخر_عظمی_ارغون?rowNumber=1 «ازدواج میرزا عباس خلیلی با فخرعظمی ارغون»، پایگاه جامع تاریخ.]</ref> آشنایی آن دو از جایی آغاز شد که فخرعظمی غزلی انقلابی برای چاپ به روزنامه فرستاد. حاصل این ازدواج دختری به نام سیمین (سیمین بهبهانی) بود که بعدها از برجستهترین شاعران معاصر شد. این ازدواج در حدود سال ۱۳۱۰ش به جدایی انجامید و فخرعظمی پس از آن زندگی مستقلتری را در عرصهٔ کار و فعالیت اجتماعی دنبال کرد.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامهنگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وبسایت کاربانو.]</ref> | ||
=== ازدواج دوم === | === ازدواج دوم === | ||
بعد از مدتی، فخرعظمی ارغون با عادل خلعتبری، مدیر روزنامه آینده ایران، ازدواج کرد و به خواست همسرش نام خود را به فخر عادل، تغییر داد.<ref>بهبهانی، با مادرم همراه: زندگینامه خودنوشت، 1390ش، ص214.</ref> او از این ازدواج صاحب سه فرزند به نامهای عادلنژاد (غوغا)، عادلدخت (ترانه) و عادلفر (سهراب) شد.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامهنگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وبسایت کاربانو.]</ref> | بعد از مدتی، فخرعظمی ارغون با عادل خلعتبری، مدیر روزنامه آینده ایران، ازدواج کرد و به خواست همسرش نام خود را به فخر عادل، تغییر داد.<ref>بهبهانی، با مادرم همراه: زندگینامه خودنوشت، 1390ش، ص214.</ref> او از این ازدواج صاحب سه فرزند به نامهای عادلنژاد (غوغا)، عادلدخت (ترانه) و عادلفر (سهراب) شد.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامهنگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وبسایت کاربانو.]</ref> | ||
== اندیشهها == | == اندیشهها<ref group="دیدگاه">انتقاداتی به اندیشه های او مطرح نشده است؟ اندیشه اول او هرچند در حد یک بند قابل نقد است. در منابع اگر مطلبی وجود دارد لطفا اضافه شود.</ref> == | ||
فخرعظمی زنی متجدد و در عین حال پایبند به بخشهایی از سنت و مذهب بود و نسبت به دین، رویکردی عقلگرایانه و انتقادی داشت. او از مذهب آنچه را مطابق عقل و منطق مییافت، میپذیرفت و بخشهایی را که حاصل تفسیرهای نادرست و دخالتهای جاهلانه میدانست، نقد میکرد. در نگاه او، تجدد بهمعنای گسست کامل از سنت نبود، بلکه بهمعنای پالایش سنت و همساز کردن آن با حقوق زنان، آموزش عمومی و عدالت اجتماعی بود.<ref>بهبهانی، با مادرم همراه: زندگینامه خودنوشت، 1390ش، ص411.</ref> | فخرعظمی زنی متجدد و در عین حال پایبند به بخشهایی از سنت و مذهب بود و نسبت به دین، رویکردی عقلگرایانه و انتقادی داشت. او از مذهب آنچه را مطابق عقل و منطق مییافت، میپذیرفت و بخشهایی را که حاصل تفسیرهای نادرست و دخالتهای جاهلانه میدانست، نقد میکرد. در نگاه او، تجدد بهمعنای گسست کامل از سنت نبود، بلکه بهمعنای پالایش سنت و همساز کردن آن با حقوق زنان، آموزش عمومی و عدالت اجتماعی بود.<ref>بهبهانی، با مادرم همراه: زندگینامه خودنوشت، 1390ش، ص411.</ref> | ||
مضمون اشعار فخرعظمی بیشتر اجتماعی، میهنی، عدالتخواهانه و در پیوند با نابسامانیهای زمانه، استبداد، اشغال بیگانگان و محرومیت فرودستان است. همچنین شعر او از نظر زبانی ساده، روان و نزدیک به زبان محاوره است و از تعقید و تکلّف لفظی و معنوی بهدور است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12296/1/99 سنجابی، «ارغون»، وبسایت دانشنامه تهران بزرگ.]</ref> او در بسیاری از اشعار، زنان را به سوادآموزی، حضور اجتماعی و مطالبهٔ حق فرامیخوانَد و جمال زن را در خرد، آگاهی و مشارکت فعال اجتماعی میبیند، نه در ظاهر و آرایش.<ref>[https://baghebala-gergeriolia.blogfa.com/post/668 «شعر ماه: جمال زن-فخرعظمی ارغوان»، وبلاگ مجله باغ بالا.]</ref> | مضمون اشعار فخرعظمی بیشتر اجتماعی، میهنی، عدالتخواهانه و در پیوند با نابسامانیهای زمانه، استبداد، اشغال بیگانگان و محرومیت فرودستان است. همچنین شعر او از نظر زبانی ساده، روان و نزدیک به زبان محاوره است و از تعقید و تکلّف لفظی و معنوی بهدور توصیف شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12296/1/99 سنجابی، «ارغون»، وبسایت دانشنامه تهران بزرگ.]</ref> او در بسیاری از اشعار، زنان را به سوادآموزی، حضور اجتماعی و مطالبهٔ حق فرامیخوانَد و جمال زن را در خرد، آگاهی و مشارکت فعال اجتماعی میبیند، نه در ظاهر و آرایش.<ref>[https://baghebala-gergeriolia.blogfa.com/post/668 «شعر ماه: جمال زن-فخرعظمی ارغوان»، وبلاگ مجله باغ بالا.]</ref> | ||
== فعالیتها == | == فعالیتها == | ||
حوزههای فعالیت فخرعظمی ارغون | حوزههای فعالیت فخرعظمی ارغون را میتوان در چند زمینهٔ اصلی دستهبندی کرد؛ از جمله شعر و ادب، فعالیتهای مطبوعاتی و روزنامهنگاری، کنشگری در جنبش زنان، فعالیتهای آموزشی و مشارکت در محافل فرهنگی و جریانهای حزبی.<ref>[https://www.aparat.com/v/n673m1e «فخر عظمی ارغون؛ پیشگام جنبش زنان»، دقیقه 10-15، وبسایت آپارات.]</ref><ref group="دیدگاه">تا اینجا مطالب به سبک دانشنامه و دیگر مقالات این تیپ است اما ادامه که لیست ریز و جزئی فعالیت ها آمده است؛ کمی شبیه به رزومه و بیوگرافی شده است. به نظر شما به این سبک بهتر نیست: | ||
فعالیتهای فخرعظمی ارغون حوزههای متنوعی از شعر و ادب، روزنامهنگاری، آموزش و کنشگری زنان را دربر میگیرد. او با همکاری و مدیریت نشریاتی چون آینده ایران و بانوان در شکلدهی به گفتمان فرهنگی و اجتماعی عصر خود نقش داشت و همزمان، اشعار اجتماعی و زنمحور او در مطبوعات دورهٔ مشروطه منتشر میشد. ارغون در کنار فعالیتهای مطبوعاتی، به تدریس زبان و ترویج آموزش دختران پرداخت و در نهادهای آموزشی و فرهنگی مرتبط با زنان حضور فعال داشت. مشارکت در انجمنها و تشکلهای زنان و نیز فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی در سالهای بعد، بخش دیگری از کارنامهٔ او را تشکیل میدهد. | |||
(این متن کاملا پیشنهادی است و میتوانید اصلاح کنید.)</ref> | |||
=== روزنامهنگاری و مطبوعات === | === روزنامهنگاری و مطبوعات === | ||
| خط ۶۰: | خط ۶۴: | ||
فخرعظمی علاوه بر سرودن شعر، به ترجمهٔ ادبی نیز پرداخته است. او شماری از اشعار و متون شاعر و نویسندهٔ انگلیسی، الا ویلکاکس و نیز آلفرد دووینیی، شاعر فرانسوی، را به فارسی برگردانده است.<ref>مشیرسلیمی، زنان سخنور، تهران، 1335ش، ص35-38.</ref> | فخرعظمی علاوه بر سرودن شعر، به ترجمهٔ ادبی نیز پرداخته است. او شماری از اشعار و متون شاعر و نویسندهٔ انگلیسی، الا ویلکاکس و نیز آلفرد دووینیی، شاعر فرانسوی، را به فارسی برگردانده است.<ref>مشیرسلیمی، زنان سخنور، تهران، 1335ش، ص35-38.</ref> | ||
=== نوشتههای مطبوعاتی و داستانی === | === نوشتههای مطبوعاتی و داستانی<ref group="دیدگاه">مقداری با بخش فعالیت ها تداخل و تکرار دارد</ref> === | ||
بخش مهمی از آثار فخرعظمی، مقالات و نوشتههای او در روزنامهها و مجلات است. او در مقام سردبیر و نویسنده در روزنامه آینده ایران و نشریاتی مانند بانوان و آزادی خلق، مطالب فراوانی در حوزهٔ مسائل زنان، آموزش، خانواده، انتقاد اجتماعی و سیاست روز نوشت که بیشتر بهصورت پراکنده در آرشیو مطبوعات بهجا مانده است. در کنار این مقالات، داستانهایی نیز از او ثبت شده که در آنها به سختیهای زندگی دختران و زنان، از جمله موضوع ازدواج اجباری، پرداخته و تجربهٔ زنانه را از زاویهای انتقادی و اجتماعی روایت کرده است.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامهنگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وبسایت کاربانو.]</ref> | بخش مهمی از آثار فخرعظمی، مقالات و نوشتههای او در روزنامهها و مجلات است. او در مقام سردبیر و نویسنده در روزنامه آینده ایران و نشریاتی مانند بانوان و آزادی خلق، مطالب فراوانی در حوزهٔ مسائل زنان، آموزش، خانواده، انتقاد اجتماعی و سیاست روز نوشت که بیشتر بهصورت پراکنده در آرشیو مطبوعات بهجا مانده است. در کنار این مقالات، داستانهایی نیز از او ثبت شده که در آنها به سختیهای زندگی دختران و زنان، از جمله موضوع ازدواج اجباری، پرداخته و تجربهٔ زنانه را از زاویهای انتقادی و اجتماعی روایت کرده است.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامهنگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وبسایت کاربانو.]</ref> | ||
== سالهای پایانی و درگذشت == | == سالهای پایانی و درگذشت == | ||
فخرعظمی ارغون در سال ۱۳۳۷ش، پس از بازنشستگی، بهمنظور دیدار دو پسرش، عادلنژاد و عادلفر، راهی آمریکا شد و سرانجام در ۲۸ اسفند ۱۳۴۴ش، در شهر واشینگتن چشم از جهان فروبست. بنا بر وصیت خودش، پیکرش پس از مرگ به ایران منتقل شد و در گورستان ابنبابویه، کنار پدر و مادرش، به خاک سپرده شد. بر سنگ مزار او این جمله نقش بسته است: | فخرعظمی ارغون در سال ۱۳۳۷ش، پس از بازنشستگی، بهمنظور دیدار دو پسرش، عادلنژاد و عادلفر، راهی آمریکا شد و سرانجام در ۲۸ اسفند ۱۳۴۴ش، در شهر واشینگتن چشم از جهان فروبست. بنا بر وصیت خودش، پیکرش پس از مرگ به ایران منتقل شد و در گورستان ابنبابویه، کنار پدر و مادرش، به خاک سپرده شد. بر سنگ مزار او این جمله نقش بسته است: «فخرعظمی ارغون، مدافع حقوق زنان».<ref>[https://lib.eshia.ir/12296/1/99 سنجابی، «ارغون»، وبسایت دانشنامه تهران بزرگ.]</ref> | ||
== نمونهای از اشعار فخرعظمی ارغون == | == نمونهای از اشعار فخرعظمی ارغون == | ||
