صفحهای تازه حاوی «'''<big>پوشاک دوران سامانیان</big>'''؛ تنپوش مردم ایران در دوره سامانیان. پوشاک ایرانیان در دورۀ سامانی، سبک اصلی تنپوش ساسانیان را حفظ کرده است؛ اما در این دوره لباسها بلندتر و گشادتر از دورههای قبل و همراه با تنوع بسیاری دوخته شده است. در ای...» ایجاد کرد |
imported>سلیمانی بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:Mansur I.jpg|جایگزین=منصور یکم|بندانگشتی|نشان سیمین منصور یکم]] | |||
'''<big>پوشاک دوران سامانیان</big>'''؛ تنپوش مردم ایران در دوره سامانیان. | '''<big>پوشاک دوران سامانیان</big>'''؛ تنپوش مردم ایران در دوره سامانیان. | ||
| خط ۱۰: | خط ۱۱: | ||
==لباس سلاطین== | ==لباس سلاطین== | ||
[[پرونده:Emnabgt2is6n.jpg|جایگزین=اسماعیل سامانی|بندانگشتی|مجسمه اسماعیل سامانی در تاجیکستان]] | |||
امیران سامانی برخی از لباسهای خود را از پارچه «زَندنیچی»<ref>پارچهای منسوب به زندنه در بخارا. [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%86%D9%87&f=dehkhoda دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ زندنه، وبسایت واژهیاب.]</ref> تهیه میکردند.<ref>نرشخی، تاریخ بخارا، 1351ش، ص21.</ref> این پارچۀ قیمتی، درشتبافت و جنس آن از پنبه یا ابریشم بود.<ref>نرشخی، تاریخ بخارا، 1351ش، ص28 و 29.</ref> همچنین در کارگاه بزرگ بافندگی که در بیتالطراز بخارا وجود داشت، نوعی جامه به نام «بُرد فندقی» تهیه میشد. این نوع لباس که به رنگهای سرخ، سبز و سفید تهیه میشد، دارای آستینهای بلند و راهراه بود که امیران سامانی آن را روی لباس خود میپوشیدند.<ref>نرشخی، تاریخ بخارا، 1363ش، ص53.</ref> از جامههای دیگر وزیران سامانی، «ویذاری» نام داشت. این نوع پارچه نخی که ضخیم و از جنس پنبه بود، بهصورت خام تهیه میشد و از جامههای زمستانی به شمار میرفت. آنان همچنین از پارچههای نازک شوشتری با راههای باریک و پهن، کتانهای سفید مصری و پارچههای حریر زربافت نیز برای خود جامه تهیه میکردند. علاوهبراین امیران سامانی، قبا و نیمتنه جلیقه مانندی که «بَدَنه» نام داشت، بر تن میکردند.<ref>گردیزی، تاریخ گردیزی، 1347ش، ص316.</ref> قبای امیران این دوره، دو نوع بود؛ یک نوع آن دکمهخور بوده و از یقه تا کمر دکمه میخورد و نوع دیگر آن، جلوباز، دارای یقه هفت و بدون دکمه بود. بلندی این قباها تا زانوان بود و در قسمت کمر با کمربند و یا شال بسته میشد. آنان همچنین در مواقع سوارکاری، «رانین» بر تن میکردند. رانین؛ دو تکه مستطیلشکل از جنس چرم بود که در قسمت کمر بسته میشد.<ref>چیتساز، تاریخ پوشاک ایرانیان از ابتدای اسلام تا حمله مغول، 1391ش، ص120.</ref> | امیران سامانی برخی از لباسهای خود را از پارچه «زَندنیچی»<ref>پارچهای منسوب به زندنه در بخارا. [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%86%D9%87&f=dehkhoda دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ زندنه، وبسایت واژهیاب.]</ref> تهیه میکردند.<ref>نرشخی، تاریخ بخارا، 1351ش، ص21.</ref> این پارچۀ قیمتی، درشتبافت و جنس آن از پنبه یا ابریشم بود.<ref>نرشخی، تاریخ بخارا، 1351ش، ص28 و 29.</ref> همچنین در کارگاه بزرگ بافندگی که در بیتالطراز بخارا وجود داشت، نوعی جامه به نام «بُرد فندقی» تهیه میشد. این نوع لباس که به رنگهای سرخ، سبز و سفید تهیه میشد، دارای آستینهای بلند و راهراه بود که امیران سامانی آن را روی لباس خود میپوشیدند.<ref>نرشخی، تاریخ بخارا، 1363ش، ص53.</ref> از جامههای دیگر وزیران سامانی، «ویذاری» نام داشت. این نوع پارچه نخی که ضخیم و از جنس پنبه بود، بهصورت خام تهیه میشد و از جامههای زمستانی به شمار میرفت. آنان همچنین از پارچههای نازک شوشتری با راههای باریک و پهن، کتانهای سفید مصری و پارچههای حریر زربافت نیز برای خود جامه تهیه میکردند. علاوهبراین امیران سامانی، قبا و نیمتنه جلیقه مانندی که «بَدَنه» نام داشت، بر تن میکردند.<ref>گردیزی، تاریخ گردیزی، 1347ش، ص316.</ref> قبای امیران این دوره، دو نوع بود؛ یک نوع آن دکمهخور بوده و از یقه تا کمر دکمه میخورد و نوع دیگر آن، جلوباز، دارای یقه هفت و بدون دکمه بود. بلندی این قباها تا زانوان بود و در قسمت کمر با کمربند و یا شال بسته میشد. آنان همچنین در مواقع سوارکاری، «رانین» بر تن میکردند. رانین؛ دو تکه مستطیلشکل از جنس چرم بود که در قسمت کمر بسته میشد.<ref>چیتساز، تاریخ پوشاک ایرانیان از ابتدای اسلام تا حمله مغول، 1391ش، ص120.</ref> | ||
| خط ۴۲: | خط ۴۴: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
* ابنحوقل، محمد، سفرنامه، تهران، امیرکبیر، 1366ش. | *ابنحوقل، محمد، سفرنامه، تهران، امیرکبیر، 1366ش. | ||
* بینا، تاریخ سیستان، بهتصحیح محمدتقی بهار، تهران، زوار، 1314ش. | *بینا، تاریخ سیستان، بهتصحیح محمدتقی بهار، تهران، زوار، 1314ش. | ||
* بینا، تاریخ سیستان، بهتصحیح محمدتقی بهار، تهران، پدیده خاور، 1366ش. | *بینا، تاریخ سیستان، بهتصحیح محمدتقی بهار، تهران، پدیده خاور، 1366ش. | ||
* «پیشینه پوشاک مردان از سامانیان تا ایلخانیان»، وبسایت دارنیا، تاریخ درج مطلب: 1 اردیبهشت 1395ش. | *«پیشینه پوشاک مردان از سامانیان تا ایلخانیان»، وبسایت دارنیا، تاریخ درج مطلب: 1 اردیبهشت 1395ش. | ||
* چیتساز، محمدرضا، تاریخ پوشاک ایرانیان از ابتدای اسلام تا حمله مغول، تهران، سمت، 1391ش. | *چیتساز، محمدرضا، تاریخ پوشاک ایرانیان از ابتدای اسلام تا حمله مغول، تهران، سمت، 1391ش. | ||
* دهخدا، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 20 فروردین 1402ش. | *دهخدا، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 20 فروردین 1402ش. | ||
* راوندی، مرتضی، تاریخ اجتماعی ایران، تهران، امیرکبیر، جلد دوم، 1367ش. | *راوندی، مرتضی، تاریخ اجتماعی ایران، تهران، امیرکبیر، جلد دوم، 1367ش. | ||
* ضیاءپور، جلیل، پوشاک زنان ایران از کهنترین زمان تا آغاز شاهنشاهی پهلوی، تهران، وزارت فرهنگ و هنر، 1347ش. | *ضیاءپور، جلیل، پوشاک زنان ایران از کهنترین زمان تا آغاز شاهنشاهی پهلوی، تهران، وزارت فرهنگ و هنر، 1347ش. | ||
* کسایی، نورالله، « خوراک و پوشاک در آسیای مرکزی (سده 2-8 ه ق= 8-16 م)»، نشریه فرهنگ، شماره 3، پاییز 1375ش. | *کسایی، نورالله، « خوراک و پوشاک در آسیای مرکزی (سده 2-8 ه ق= 8-16 م)»، نشریه فرهنگ، شماره 3، پاییز 1375ش. | ||
* کهن، فرحناز، «گونهشناسی اقشار اجتماعی عصر سامانیان (با تکیه بر پوشاک آنها)»، فصلنامه مطالعات فرهنگی، اجتماعی خراسان، شماره 37، پاییز 1394ش. | *کهن، فرحناز، «گونهشناسی اقشار اجتماعی عصر سامانیان (با تکیه بر پوشاک آنها)»، فصلنامه مطالعات فرهنگی، اجتماعی خراسان، شماره 37، پاییز 1394ش. | ||
* گردیزی، عبدالحیبنضحاک، تاریخ گردیزی، بهتصحیح عبدالحی حبیبی، تهران، بنیاد فرهنگ ایران، 1347ش. | *گردیزی، عبدالحیبنضحاک، تاریخ گردیزی، بهتصحیح عبدالحی حبیبی، تهران، بنیاد فرهنگ ایران، 1347ش. | ||
* گیرشمن، رومن، بیشاپور، ترجمه اصغر کریمی، تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور، 1378ش. | *گیرشمن، رومن، بیشاپور، ترجمه اصغر کریمی، تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور، 1378ش. | ||
* متز، آدام، تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری، ترجمه علیرضا ذکاوتی، تهران، امیرکبیر، 1364ش. | *متز، آدام، تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری، ترجمه علیرضا ذکاوتی، تهران، امیرکبیر، 1364ش. | ||
* مقدسی، ابوعبدالله محمدبناحمد، احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، ترجمه علینقی منزوی، تهران، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، 1361ش. | *مقدسی، ابوعبدالله محمدبناحمد، احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، ترجمه علینقی منزوی، تهران، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، 1361ش. | ||
* مونسیسرخه، مریم، «بازخوانی نظام پوشاک ایرانی»، نشریه پژوهش هنر، شماره 3، بهار و تابستان 1391ش. | *مونسیسرخه، مریم، «بازخوانی نظام پوشاک ایرانی»، نشریه پژوهش هنر، شماره 3، بهار و تابستان 1391ش. | ||
* نرشخی، محمدبنجعفر، تاریخ بخارا، ترجمه ابونصر قباوی، تهران، ثنایی، 1351ش. | *نرشخی، محمدبنجعفر، تاریخ بخارا، ترجمه ابونصر قباوی، تهران، ثنایی، 1351ش. | ||
* نرشخی، محمدبنجعفر، تاریخ بخارا، ترجمه ابونصر قباوی، تهران، توس، 1363ش. | *نرشخی، محمدبنجعفر، تاریخ بخارا، ترجمه ابونصر قباوی، تهران، توس، 1363ش. | ||
* یاوری، حسین، آشنایی با لباسها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1388ش. | *یاوری، حسین، آشنایی با لباسها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1388ش. | ||
[[رده: ویکیرز]] | [[رده: ویکیرز]] | ||