چهارشنبه‌سوری (فیلم): تفاوت میان نسخه‌ها

فیلم «چهارشنبه‌سوری» به کارگردانی اصغر فرهادی در ژانر درام و معمایی است که در سال ۱۳۸۴ش در جشنواره فیلم فجر حضور داشت و موفق به کسب سیمرغ‌های بلورین در بخش‌های مختلف شد. در میان ملودرام‌هایی که با موضوع خیانت ساخته شده‌اند، «چهارشنبه‌سوری» جایگاهی ویژه‌ای دارد و به‌عنوان نخستین قسمت از سه‌گانه‌ فرهادی شناخته می‌شود؛ سه‌گانه‌ای که با «درباره الی» به اوج رسید و با «جدایی نادر از سیمین» فرهادی را به فیلمسازی جهانی تبدیل کرد.<ref>[https://cabinmovie.ir/movies/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C/ «معرفی فیلم سینمایی چهارشنبه سوری»، وب‌سایت کابین مووی.]</ref>

روایت فیلم «چهارشنبه‌سوری»، با تمرکز بر حال و هوای شلوغ و پرهیاهوی پیش از نوروز همراه با صدای ترقه‌ها و رویدادهای خیابانی به تصویر کشیده می‌شود. فرهادی با انتخاب این عنوان خاص، قصد داشته تا ناامنی و آشفتگی بیرونی شب چهارشنبه‌سوری را به عنوان نمادی برای وضعیت درونی خانه و زندگی شخصیت‌ها به تصویر بکشد؛<ref>[https://www.manzoom.ir/title/tt5382907/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C-1384 «‏چهارشنبه سوری‏ (1384)»، وب‌سایت منظوم.]</ref> جایی که زندگی آنها نیز درست مانند این شب، پرتنش، بی‌ثبات و در آستانه انفجار است.<ref>[https://www.filmnews.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%87%D9%85/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A8 «مروری بر پنج سکانس طلایی فیلم «چهارشنبه‌سوری» به بهانه آخرین سه‌شنبه سال | تنهایی مژده در هیاهو چهارشنبه آخر سال»، فیلم نیوز.]</ref>

اصغر فرهادی در سال ۱۳۸۴ش با همکاری مانی حقیقی در نگارش فیلمنامه، فیلم «چهارشنبه‌سوری» را کارگردانی کرد. این فیلم با محوریت موضوع خیانت، نقش مهمی در معرفی اصغر فرهادی به عنوان فیلمساز در سینمای ایران داشته است. «چهارشنبه‌سوری» موفق به دریافت جوایزی از جمله سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی از جشنواره فیلم فجر شد و مورد توجه منتقدان بین‌المللی نیز قرار گرفت، به‌طوری‌که مجله اسلنت این فیلم را به‌عنوان یکی از برترین فیلم‌های سال ۲۰۰۶ معرفی کرد.<ref>[https://roozaneh.net/art-culture/biography/%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C/ «بیوگرافی اصغر فرهادی کارگردان معروف (درباره زندگی شخصی و آثار او)»، وب‌سایت روزانه.]</ref>

فیلم «چهارشنبه‌سوری» در بیست‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر در ۹ رشته از جمله بهترین فیلم، فیلمنامه، کارگردانی، بازیگر نقش اول زن و مرد، بازیگر نقش مکمل زن، تدوین و صداگذاری نامزد دریافت جایزه شد و در نهایت موفق به کسب سه سیمرغ بلورین برای بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر نقش اول زن و بهترین تدوین شد؛ همچنین دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش مکمل زن را نیز دریافت کرد. در دهمین جشن خانه سینما در سال ۱۳۸۵ش، این اثر توانست پنج جایزه شامل بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر زن، بهترین بازیگر نقش مکمل زن (مشترکاً ترانه علیدوستی و پانته‌آ بهرام) و بهترین صدابرداری را از آن خود کند و در پنج رشته دیگر نیز نامزد دریافت تندیس شود. همچنین در نهمین دوره جشن حافظ، با ۹ نامزدی، تنها موفق به دریافت تندیس بهترین کارگردانی شد.<ref>[https://www.filimo.com/shot/16674/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C/ «فیلم چهارشنبه سوری؛ یک گزارش دقیق اجتماعی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref> در عرصه بین‌المللی نیز «چهارشنبه‌سوری» برنده جایزه هوگو طلایی جشنواره فیلم شیکاگو و نامزد پلنگ طلایی جشنواره فیلم لوکارنو در سال ۲۰۰۶ میلادی شد.<ref>[https://asemooni.com/mag/fireworks-wednesday «نقد فیلم چهارشنبه سوری»، وب‌سایت آسمونی.]</ref>

==میزان فروش و مخاطبین فیلم چهارشنبه‌سوری==

فیلم «چهارشنبه‌سوری»، پس از پایان بیست‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر، از تاریخ ۲۶ بهمن ۱۳۸۴ اکران عمومی خود را آغاز کرد. این فیلم تا پایان همان سال، ۳۱۴٬۶۸۵ مخاطب را جذب کرد و در جایگاه شانزدهم فیلم‌های پرفروش سال قرار گرفت. روند استقبال از فیلم در سال ۱۳۸۵ نیز ادامه یافت و با ۳۶۶٬۰۹۸ تماشاگر دیگر، رتبه هجدهم جدول پرمخاطب‌ترین آثار سینمایی آن سال را به خود اختصاص داد. در مجموع، سومین فیلم بلند فرهادی با بیش از ۶۸۰ هزار مخاطب، جایگاه قابل توجهی در سینمای ایران به‌دست آورد.<ref>[https://www.filimo.com/shot/16674/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D8%BA%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C/ «فیلم چهارشنبه سوری؛ یک گزارش دقیق اجتماعی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref>

برخی از منتقدان معتقدند که فیلم «چهارشنبه‌سوری» اصغر فرهادی با محوریت خیانت، در بستری واقع‌گرایانه به نمایش فروپاشی یک زندگی مشترک می‌پردازد. با این حال، از منظر نقد اخلاقی، اثر بیش از آنکه خیانت را در چارچوب ارزش‌های الهی و دینی محکوم کند، آن را در سطحی سکولار و اومانیستی بازنمایی می‌کند؛ جایی که معیار قضاوت درباره درستی یا نادرستی رفتارها، صرفاً احساسات فردی و منطق روابط انسانی است، نه وحی یا شریعت. در نتیجه، فیلم با تمرکز بر تنش‌ها، سوءتفاهم‌ها و نبود گفت‌وگو، خیانت را بیشتر به عنوان پیامد نارضایتی‌های روانی و اجتماعی نشان می‌دهد تا به عنوان عملی که ذاتاً مذموم و گناه‌آلود است. این رویکرد، هرچند از نظر سینمایی تأثیرگذار است، اما در حوزه اخلاق دینی می‌تواند نقد شود که اثر، نسبی‌گرایی اخلاقی را بر محکومیت مطلق خیانت ترجیح داده است.<ref>[https://hamyaravalayat.blogfa.com/post/1097 «تحلیل  از فیلم‏های «خیانت ‏محور» سینمای ایران/قسمت دوم،سینمای ایران و غرب زدگی فرهنگی»، وبلاگ همیار ولایت.]</ref>

مفهوم دروغ و پنهان‌کاری در اغلب صحنه‌های فیلم چهارشنبه‌سوری به چشم می‌خورد. مرتضی درباره رابطه‌اش با سیمین به همسر و همکارانش دروغ می‌گوید و مژده هم برای رسیدن به هدفش از دختر کارگر سوءاستفاده می‌کند.<ref name=":02">[https://ensani.ir/file/download/article/1678614636-10660-1400-94.pdf صادقی فسایی، سهیلا و پروایی، شیوا، «بازنمایی روابط خانوادگی در فیلم‌های اصغر فرهادی (چهارشنبه‌سوری، درباره الی و جدایی نادر از سیمین)»، ص41.]</ref>