اغتشاشات دی ۱۴۰۴: تفاوت میان نسخه‌ها

ناآرامی‌های دی ۱۴۰۴ش از هفتم دی‌ماه با تجمعات مسالمت‌آمیز بازاریان و گروه‌هایی از مردم در اعتراض به نوسانات شدید نرخ ارز و مشکلات معیشتی در تهران و چند شهر دیگر آغاز شد. دولت بلافاصله گفت‌وگو با معترضان را در دستور کار قرار داد؛<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/758520-سفارت-جمهوری-اسلامی-ایران-رسانه-غربی-ناآرامی-ها-در-ایران «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانه‌های غربی درباره ناآرامی‌های اخیر»، اعتماد آنلاین.]</ref> اما طی روزهای نهم تا هفدهم و به‌ویژه ۱۸ تا ۱۹ دی که با فراخوان رضا پهلوی همراه بود،<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/07/iran-short-news-reza-pahlavis-first-call-for-protests «یازدهمین روز اعتراض‌ها؛ معترضان در ده‌ها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وب‌سایت یورو نیوز.]</ref> ماهیت این تجمعات با ورود افراد مسلح و توزیع سلاح به‌طور چشمگیری تغییر کرد. این بازۀ زمانی با درگیری‌های مسلحانه، آسیب به زیرساخت‌های شهری و همچنین ورود خسارت به اماکن عبادی و نمادهای مذهبی همراه شد که به گفتۀ ناظران، حاکی از هدف قرار گرفتن مراکز فرهنگی و دینی بود. مسئولان رسمی ایران، افزایش خشونت‌ها و تخریب‌های صورت گرفته را نتیجۀ برنامه‌ریزی و مداخلۀ گروه‌های مسلح و سرویس‌های اطلاعاتی برخی کشورها از جمله آمریکا و اسرائیل عنوان کردند. در ادامۀ این رویدادها، در ۲۲ دی‌ماه ۱۴۰۴ش، راهپیمایی‌های گسترده‌ای در شهرهای مختلف با هدف حمایت از ثبات داخلی و ابراز مخالفت با خشونت‌های خیابانی برگزار شد که مشارکت‌کنندگان در آن بر حفظ پیوستگی ملی تأکید کردند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1134421/بیانیه-شورای-امنیت-کشور-درباره-ناآرامی-های-دی‌ماه-یک-جنایت-تمام-عیار-علیه-ملت-ایران-شکل-گرفت «بیانیه شورای امنیت کشور درباره ناآرامی‌های دی‌ماه: یک جنایت تمام عیار علیه ملت ایران شکل گرفت»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>

حوادث ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ش در ایران را بسیاری از تحلیلگران، روز سیزدهم جنگ ۱۲ روزۀ اسرائیل و آمریکا علیه ایران می‌دانند.<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/221820/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87/ «روز سیزدهم از جنگ ۱۲ روزه»، وب‌سایت روزنامۀ فرهیختگان.]</ref> در ادامۀ این تحلیل‌ها، شواهد و اظهارنظرهای جدیدی از سوی مقامات و کارشناسان غربی منتشر شده است که این روایت را تقویت می‌کند. برای مثال مایک پمپئو وزیر خارجۀ پیشین آمریکا در شبکۀ اجتماعی ایکس به حضور مأموران موساد در میان معترضان ایرانی اعتراف کرده است. وی در این پیام خطاب به معترضان و مأموران اسرائیلی سال نو میلادی را بر ایرانی‌هایی که در خیابان‌ها حضور دارند و همچنین عوامل موساد که در کنار آنها راه می‌روند، تبریک گفته است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6711084/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1 «اعتراف رئیس سابق سیا: ماموران موساد در بین معترضان ایرانی حضور دارند»، خبرگزاری مهر.]</ref> برخی رسانه‌های اسرائیلی نیز به استقرار مأموران موساد مسلط به زبان فارسی در خیابان‌های تهران اذعان کرده‌اند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1357146/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81-%D8%AA%D9%84%E2%80%8C%D8%A2%D9%88%DB%8C%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «اعتراف تل‌آویو به حمایت تسلیحاتی سرویس‌های خارجی از اغتشاشات ایران»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>

کارشناسان رسانه معتقدند در جریان وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ش رسانه‌های مخالف خارجی تنها به پوشش خبری بسنده نکردند، بلکه با ایفای نقشی فعال در جنگ ترکیبی، به دنبال تأثیرگذاری بر افکار عمومی بودند. این رسانه‌ها با استفاده از تکنیک‌های روانی و روایت‌سازی هدفمند، تلاش کردند تصویری غیرواقعی و احساسی از رویدادها ارائه دهند و ادراک عمومی را تغییر دهند. آنها با پخش گستردۀ اخبار تأییدنشده، عادی‌نمایی خشونت و ایجاد این باور که نظام در آستانه فروپاشی است، خواسته‌های مدنی و اقتصادی معترضان را به سمت تقابل با حاکمیت سوق دادند.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاست-داخلی-46/3193215-تحلیل-جمیله-کدیور-از-ناآرامی-های-اخیر-پسر-شاه-را-با-چه-هدفی-وارد-ماجرا-کردند-پادگان-رسانه-هایی-چون-اینترنشنال-با-مهندسی-خشم-مردم-ساده-سازی-عبور-از-جمهوری-اسلامی-بر-تکرار-سرنگونی-قریب-الوقوع-نبرد-نهایی-تمرکز-کردند «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامی‌های اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟/ پادگان رسانه‌هایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «ساده‌سازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریب‌الوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref> مراحل عملیات رسانه‌ای آنها در جدول ذیل بازنمایی شده است:<ref>[https://farsnews.ir/IRANICTV/1770701731622917529/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D8%B9%D9%84%D9%87-%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «ایران ستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعله‌ور کردند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>  

|جریان سلطنت‌طلب (رضا پهلوی)

|فرقه دراویش (گنابادی و ری‌استارت)

|دستگیری لیدرهایی در تهران که طبق گزارش‌ها از استان‌های غربی آمده و با گروهک کومله در ارتباط بودند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%D9%85%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AC%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%B8%D9%84%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>

|تحریک مستقیم به درگیری: استفاده از عباراتی نظیر رحم نکنید و دست خالی نرید<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353400/%D8%B3%D9%84%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%A2%D8%B4%D9%88%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «سلبریتی‌هایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وب‌سایت تابناک.]</ref>