تغییر عنوان
اصلاح بعضی عناوین
خط ۲۲: خط ۲۲:
نظریه‌پردازان علوم ارتباطات، شایعه را به‌عنوان یک کنش متقابل طبیعی در تمام جوامع بشری برمی‌شمرند.<ref>عسگری، «عوامل اجتماعی در مهندسی شایعه»، ۱۳۸۸ش، ص67.</ref> با این‌حال بعضی شرایط و عوامل فردی و اجتماعی را نیز در شکل‌گیری و یا فراگیری شايعه مؤثر  می‌دانند<ref>کرامتی مقدم، مروری بر تأثیرات شبکه‌های اجتماعی در تولید، انتشار و باورپذیری شایعه در سطح جامعه،۱۴۰۰ش، ص۱۵۹.</ref> که بعضی موارد آن عبارت است از:
نظریه‌پردازان علوم ارتباطات، شایعه را به‌عنوان یک کنش متقابل طبیعی در تمام جوامع بشری برمی‌شمرند.<ref>عسگری، «عوامل اجتماعی در مهندسی شایعه»، ۱۳۸۸ش، ص67.</ref> با این‌حال بعضی شرایط و عوامل فردی و اجتماعی را نیز در شکل‌گیری و یا فراگیری شايعه مؤثر  می‌دانند<ref>کرامتی مقدم، مروری بر تأثیرات شبکه‌های اجتماعی در تولید، انتشار و باورپذیری شایعه در سطح جامعه،۱۴۰۰ش، ص۱۵۹.</ref> که بعضی موارد آن عبارت است از:


=== '''عوامل اجتماعی''' <ref group="دیدگاه">قرار گرفتن موارد زیر ذیل عوامل اجتماعی در متون ذکر شده است یا کار شماست؟ یک مقداری به دقت بیشتر نیاز است. </ref> ===
=== '''بعضی عوامل مؤثر در خَلق و شکل‌گیری شایعه''' ===


* '''اهمیت و ابهام''': بر اساس دیدگاه کارشناسان علوم اجتماعی، دو عامل اهمیت موضوع و ابهام اطلاعات از مهم‌ترین زمینه‌های شکل‌گیری شایعه محسوب می‌شوند.<ref>غروی نائینی و دیگران، «شایعه در قرآن و روایات و امنیت جامعه»، 1399ش، ص1.</ref>
* '''اهمیت و ابهام''': بر اساس دیدگاه کارشناسان علوم اجتماعی، دو عامل اهمیت موضوع و ابهام اطلاعات از مهم‌ترین زمینه‌های شکل‌گیری شایعه محسوب می‌شوند.<ref>غروی نائینی و دیگران، «شایعه در قرآن و روایات و امنیت جامعه»، 1399ش، ص1.</ref>
خط ۲۸: خط ۲۸:
* '''همگنی گروهی:''' مطالعات نشان می‌دهد شایعه در میان گروه‌های همگن و افراد هم‌فکر، نفوذ و گسترش بیشتری دارد.<ref>حسین‌نژاد، «شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی»، ۱۳۸۴ش، ص41.</ref>
* '''همگنی گروهی:''' مطالعات نشان می‌دهد شایعه در میان گروه‌های همگن و افراد هم‌فکر، نفوذ و گسترش بیشتری دارد.<ref>حسین‌نژاد، «شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی»، ۱۳۸۴ش، ص41.</ref>


=== '''عوامل فردی و روان‌شناختی''' ===
=== '''بغضی عوامل مؤثر در پذیرش و فراگیری شایعه''' ===


* '''ویژگی‌های شناختی و شخصیتی:''' در بعضی مطالعات به ویژگی‌های فردی مثل ساده‌اندیشی و زودباوری،<ref>افروز، «مبانی روانشناختی شایعه»، 1374ش، ص8.</ref> پایین بودن اعتماد به نفس،<ref>افروز، «مبانی روانشناختی شایعه»، 1374ش، ص9.</ref> فقدان احساس امنیت روانی یا اطمینان نسبت به وضعیت حال و آینده به‌عنوان بستری برای افزایش تأثیرپذیری افراد در برابر شایعات اشاره‌ شده است.<ref>افروز، «مبانی روانشناختی شایعه»، 1374ش، ص8.</ref>
* '''ویژگی‌های شناختی و شخصیتی:''' در بعضی مطالعات به ویژگی‌های فردی مثل ساده‌اندیشی و زودباوری،<ref>افروز، «مبانی روانشناختی شایعه»، 1374ش، ص8.</ref> پایین بودن اعتماد به نفس،<ref>افروز، «مبانی روانشناختی شایعه»، 1374ش، ص9.</ref> فقدان احساس امنیت روانی یا اطمینان نسبت به وضعیت حال و آینده به‌عنوان بستری برای افزایش تأثیرپذیری افراد در برابر شایعات اشاره‌ شده است.<ref>افروز، «مبانی روانشناختی شایعه»، 1374ش، ص8.</ref>
* '''انگیزه جلب توجه''': برخی پژوهشگران معتقدند انگیزه جلب توجه اجتماعی، به‌ویژه در افرادی با اعتماد به نفس پایین یا مبتلا به خودتحقیری، می‌تواند از عوامل تکرار، بازنشر و حتی تولید شایعه باشد.<ref>حسین‌نژاد، «شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی»، ۱۳۸۴ش، ص۵۰.</ref><ref group="دیدگاه">در موارد بالا خوب است که دو بحث تفکیک شود: عوامل خلق شایعه و عوامل پذیرش آن از سوی افراد. در مطالب شما بین دو دسته عوامل خلط شده است. ممکن است که عوامل ایجاد شایعه جنگ روانی و امثال آن باشد. ولی عوامل پذیرفته شدن آن موارد مثل ویژگی شناختی، ابهام، ضعف اطلاع رسانی و امثال آن باشد. روی این نکته دقت شود که امروزه شایعه یک تکنیک مهم جنگ روانی و شناختی در عرصه رسانه است. </ref>
* '''انگیزه جلب توجه''': برخی پژوهشگران معتقدند انگیزه جلب توجه اجتماعی، به‌ویژه در افرادی با اعتماد به نفس پایین یا مبتلا به خودتحقیری، می‌تواند از عوامل تکرار، بازنشر و حتی تولید شایعه باشد.<ref>حسین‌نژاد، «شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی»، ۱۳۸۴ش، ص۵۰.</ref>


== پیامدهای شایعه ==
== پیامدهای شایعه ==