شریف عظیمی (بحث | مشارکت‌ها)
شریف عظیمی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۹: خط ۹:
== خجالت و مفاهیم مشابه ==
== خجالت و مفاهیم مشابه ==


=== خجالت، شرم و حیا ===
=== خجالت و حیا ===
با آن هم نویسندۀ معجم الفروق اللغویه استعمال حیا در مورد خجالت بعد از عمل را یک‌گسترش معنایی می‌داند.<ref>[https://shamela.ws/book/1736/212#p1 العسکری، حسن ابن عبدالله، معجم الفروق اللغویه، قم، انتشارات مؤسسة النشر الإسلامی التابعه لجامعة المدرسین، 1412ق، ص213.]</ref>
 
از آن‌جا که خجالت به صورت مترادف با شرم به‌کار رفته است، تفاوت‌های آن با حیا نیز همان تفاوت های شرم و حیا خواهد بود.
از آن‌جا که خجالت به صورت مترادف با شرم به‌کار رفته است، تفاوت‌های آن با حیا نیز همان تفاوت های شرم و حیا خواهد بود.
# خجالت، به‌معنای شرمندگی بعد از ارتکاب عمل ناشایست است؛ اما حیا هردو نوع شرم پس از عمل یا پیش ازآن را شامل می‌شود.
# خجالت، به‌معنای شرمندگی بعد از ارتکاب عمل ناشایست است؛ اما حیا هردو نوع شرم پس از عمل یا پیش ازآن را شامل می‌شود.
# خجالت، به پدیدار شدن ناراحتی و تغییرات در چهره منجر می‌شود؛ اما حیا چه‌بسا اگر قبل از عمل باشد، این آثار در ظاهر فرد آشکار نشود.
# خجالت، به پدیدار شدن ناراحتی و تغییرات در چهره منجر می‌شود؛ اما حیا چه‌بسا اگر قبل از عمل باشد، این آثار در ظاهر فرد آشکار نشود.<ref>حاجی ده آبادی، ص127.</ref>
#
 
=== خجالت و شرم ===


با آن هم نویسندۀ معجم الفروق اللغویه استعمال حیا در مورد خجالت بعد از عمل را یک‌گسترش معنایی می‌داند.  
# از جهت کیفیت: شرم، احساس عمیق است؛ اما خجالت و‌ خجل، آن احساس گذرا، ناگهانی یا دارای أثر موقت است که با نشانه‌هایی همچون سرخ‌شدن چهره آشکار می‌شود.
# از جهت عام و خاص بودن: شرم شامل وجه مثبت و منفی؛ اما خجالت آن‌‌وجه منفی شرم است که با ویژگی‌هایی همچون اعتماد به‌نفس پایین، ناکامی در امور اجتماعی و ناتوانی از حضور در جمع شناخته می‌شود.
# از جهت زمان: شرم ممکن است قبل یا بعد از عمل شرم‌آور رخ دهد؛ اما خجالت تنها بعد از انجام عمل ظاهر می‌شود.
# از جهت عامل: عامل بروز شرم، می‌تواند بیرونی یا درونی باشد ولی عامل خجالت، تنها بیرونی و دیگران است.  


خجالت با شرم
خجالت با شرم