شرم: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱۴: / خط ۱۴: @@
 # ازجهت زبانی؛ شرم: واژۀ فارسی. حیا: کلمۀ عربی.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده‌آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم‌شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص126.]</ref>
-# از‌جهت منشأ؛ منشأ شرم: فطرت و طبیعت انسانی. منشأ حیا: ایمان و ترس از خدا.<ref>دهخدا، لغت‌نامۀ دهخدا، 1377ش، ج18، ص843؛ [https://hawzah.net/fa/Article/View/84022/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D8%AA%D8%A8-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D9%86 مصباح یزدی، «اخلاق وعرفان اسلامی؛ مفهوم حیاء و آثارمترتب برآن»، وب‌سایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]
+# از‌جهت منشأ؛ منشأ شرم: نفس، فطرت و طبیعت انسانی. منشأ حیا: فطرت و ایمان و ترس از خداوند.<ref>دهخدا، لغت‌نامۀ دهخدا، 1377ش، ج18، ص843؛ [https://hawzah.net/fa/Article/View/84022/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%A1-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D8%AA%D8%A8-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D9%86 مصباح یزدی، «اخلاق وعرفان اسلامی؛ مفهوم حیاء و آثارمترتب برآن»، وب‌سایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]
 </ref>
 # ازجهت ناظر؛ ناظر در شرم: تنها ناظران بیرونی و مردم.<ref>پسندیده، پژوهشی در فرهنگ حیا، 1385ش، ص286-287.</ref> ناظر در حیا: اعم از ناظران بیرونی و درونی همچون وجدان‌ انسانی، حس حضور خداوند، فرشتگان یا اولیاء‌الهی.<ref name=":0">[https://www.abpedia.ir/wp-content/uploads/2019/01/%D8%AE%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%D8%8C-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D9%85-%D9%88-%D8%AD%D9%8A%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB.pdf خادم‌پیر، علی، «خاستگاه، عوامل و آثار شرم وحیا در نگاه قرآن و حدیث»، 1394ش، ش32،  ص148-149.]</ref>
 # ازجهت ارادی بودن؛ شرم: اضطراری و غیر ارادی. حیا: ارادی و پدیدۀ برخواسته از ادراک خوبی‌ها و بدی‌های اختیاری.<ref>بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص14-15.</ref>
-# از‌جهت ارزشمندی؛ ارزش تبعی داشتن شرم: به‌دلیل طبیعی، انفعالی، غیر اختیاری و زمانمند بودن آن و منوط بودن ارزشمندی آن به‌پشیمانی و قابلیت اصلاح بودن فرد.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده‌آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم‌شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص130-131 و134.]</ref> ارزشمندی ذاتی حیا: به دلیل ارتباط آن با روح، اراده و ایمان انسان.<ref>بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص11و14-15. </ref>  شرم پیشگیری‌کننده: قبل‌از عمل،  شرم بعد از عمل یک‌حالت انفعالی و زمانمند است ارزش آن، بستگی دارد.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده‌آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم‌شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص130-131 و134.]</ref>
+# از‌جهت ارزشمندی؛ ارزش تبعی داشتن شرم: به‌دلیل طبیعی، انفعالی، غیر اختیاری و زمانمند بودن آن و منوط بودن ارزشمندی آن به‌پشیمانی و قابلیت اصلاح بودن فرد.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده‌آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم‌شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص130-131 و134.]</ref> ارزشمندی ذاتی حیا: به دلیل ارتباط آن با روح، اراده و ایمان انسان.<ref>بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص11و14-15. </ref>
 # ازجهت زمان‌بروز؛ شرم: پدیدۀ قابل وقوع در قبل یا بعد از ارتکاب کار قبیح. حیا: پدیدۀ پیشینی منحصر به‌پیش از کار قبیح.<ref>پسندیده، پژوهشی در فرهنگ حیا، 1385ش، ص87.</ref>
 #ازجهت آثار؛ شرم: دارای آثار صوری و روانی. حیا: دارای آثار رفتاری و معنوی.<ref>بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص14-15.</ref>