شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) |
شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
==== تفاوت شرم با خجالت ==== | ==== تفاوت شرم با خجالت ==== | ||
کلمۀخجالت بهرغم آنکه در فارسی استفاده میشود؛ اما در عربی بدینصورت بهکار نرفته و بهجای آن، کلمۀ خَجَل بهکار میرود | کلمۀخجالت بهرغم آنکه در فارسی ناظر بهمفهوم شرم استفاده میشود؛ اما در عربی بدینصورت بهکار نرفته و بهجای آن، کلمۀ خَجَل در توصیف حالتی برای سبک زندگی افراد بهکار میرود و بهمعنای شرم، شرمساری و شرمندگی است.<ref>دهخدا، لغت نامۀ دهخدا، ج6، 1377ش، ص9537 و 9544؛ معین، فرهنگ فارسی یکجلدی، 1381ش، ص401.</ref> واژه خجالت در زبان فارسی تفاوتهایی با شرم دارد: | ||
# از جهت کیفیت؛ شرم: احساس عمیق. خجالت و خجل: احساس گذرا، ناگهانی و دارای أثر موقت در چهره.<ref>سیّاح، فرهنگ بزرگ جامع نوین عربی به فارسی، ج1-2، (ترجمۀ المنجد لوئیس معلوف با اضافات)، 1387ش، ص447؛ رازی، فرهنگ واژههای فارسی سره برای واژههای عربی در فارسی معاصر، 1366ش، ص88؛ [https://adibefazel.com/2025/10/%d9%81%d8%b1%d9%82-%d8%ae%d8%ac%d8%a7%d9%84%d8%aa-%d9%88-%d8%b4%d8%b1%d9%85-%d8%af%d8%b1%da%a9-%d8%b9%d9%85%db%8c%d9%82-%d8%a7%d8%ad%d8%b3%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d8%aa-%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%a7%d9%86%db%8c/ فاضل، «فرق خجالت و شرم: درک عمیق احساسات انسانی و تأثیرات آنها»، وبسایت ادیب فاضل؛] [https://ravanhami.com/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d8%ae%d8%ac%d8%a7%d9%84%d8%aa-%d9%86%d8%b9%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d8%b3%d8%aa-%db%8c%d8%a7-%d9%85%d8%b5%db%8c%d8%a8%d8%aa%d8%9f/ بهرامی زاده، «آیا خجالت، نعمت است یا مصیبت؟» وبسایت روانحامی.] </ref> | # از جهت کیفیت؛ شرم: احساس عمیق. خجالت و خجل: احساس گذرا، ناگهانی و دارای أثر موقت در چهره.<ref>سیّاح، فرهنگ بزرگ جامع نوین عربی به فارسی، ج1-2، (ترجمۀ المنجد لوئیس معلوف با اضافات)، 1387ش، ص447؛ رازی، فرهنگ واژههای فارسی سره برای واژههای عربی در فارسی معاصر، 1366ش، ص88؛ [https://adibefazel.com/2025/10/%d9%81%d8%b1%d9%82-%d8%ae%d8%ac%d8%a7%d9%84%d8%aa-%d9%88-%d8%b4%d8%b1%d9%85-%d8%af%d8%b1%da%a9-%d8%b9%d9%85%db%8c%d9%82-%d8%a7%d8%ad%d8%b3%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d8%aa-%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%a7%d9%86%db%8c/ فاضل، «فرق خجالت و شرم: درک عمیق احساسات انسانی و تأثیرات آنها»، وبسایت ادیب فاضل؛] [https://ravanhami.com/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d8%ae%d8%ac%d8%a7%d9%84%d8%aa-%d9%86%d8%b9%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d8%b3%d8%aa-%db%8c%d8%a7-%d9%85%d8%b5%db%8c%d8%a8%d8%aa%d8%9f/ بهرامی زاده، «آیا خجالت، نعمت است یا مصیبت؟» وبسایت روانحامی.] </ref> | ||
# از جهت مثبت و مننفی بودن؛ شرم: دارای وجه مثبت و منفی.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی دهآبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرمشناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص129]</ref> خجالت: وجه منفی شرم، با ویژگیهایی همچون اعتماد بهنفس پایین، احساس ناکامی و ناتوانی در جمع.<ref>[https://radiofarhang.ir/NewsDetails/?m=060001&n=1308972 نظری،«حیا، شرم، خجالت»، وبسایت رادیو فرهنگ.]</ref> | # از جهت مثبت و مننفی بودن؛ شرم: دارای وجه مثبت و منفی.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی دهآبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرمشناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص129]</ref> خجالت: وجه منفی شرم، با ویژگیهایی همچون اعتماد بهنفس پایین، احساس ناکامی و ناتوانی در جمع.<ref>[https://radiofarhang.ir/NewsDetails/?m=060001&n=1308972 نظری،«حیا، شرم، خجالت»، وبسایت رادیو فرهنگ.]</ref> | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
==== تفاوت شرم با احساسگناه ==== | ==== تفاوت شرم با احساسگناه ==== | ||
شرم و گناه، هردو از هیجانات خودآگاه اخلاقی اند که پساز خطا یا رفتار ناشایست در سبک زندگی بر انگیخته میشوند. انسان با ادراک | شرم و گناه، هردو از هیجانات خودآگاه اخلاقی اند که پساز خطا یا رفتار ناشایست در سبک زندگی بر انگیخته میشوند. انسان با ادراک بدبودن یکرفتار، احساس بیکفایتی و حقارت کرده و از این وضعیت خود شرمگین میشود یا با احساس گناه، درصدد جبران رفتارهای ناشایست خود برمیآید.<ref>سهرابزاده، مهران و دیگران، فرهنگنامۀ آسیبهای اجتماعی، 1389ش، ص235.</ref> | ||
شرم و احساس گناه به رغم قرابت مفهومی؛ اما در مواردی باهم تفاوت دارند: | شرم و احساس گناه به رغم قرابت مفهومی؛ اما در مواردی باهم تفاوت دارند: | ||
