ایران پدیا

اغتشاش: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
خط ۳۷: خط ۳۷:
در شهریورماه 1401ش و دی‌ماه 1404ش نیز اغتشاش صورت گرفت که تفاوت معناداری با نمونه‌های گذشته داشتند. در سال 1401ش با شعار «زن، زندگی و آزادی» و به‌بهانۀ کشته شدن مهسا امینی اعتراضات آغاز شد و ابتدا مسالمت­‌آمیز، اما به‌سرعت با فضاسازی منفی رسانه‌های بیگانه به‌سمت روند غیرقانونی و آشوب‌های خیابانی و اغتشاش سوق داده شد و با ورود شبکۀ آشوبگران حرفه­‌ای و سازمان‌یافته حملۀ مستقیم به مراکز امنیتی، نظامی و انتظامی، کشته‌سازی در میان جمعیت معترض، تخریب مراکز درمانی و آمبولانس‌­ها و تخریب گستردۀ اماکن عمومی در دستورکار قرار گرفت.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/811659/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B1%7C-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B2%DB%B0%DB%B0-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF «اولین آمار رسمی کشته شدگان اعتراضات ۱۴۰۱»، وب‌سایت پایگاه خبری آفتاب.]</ref>در این اغتشاشات، سلبریتی‌ها و هنرمندان نقش پررنگی داشتند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353400/%D8%B3%D9%84%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%A2%D8%B4%D9%88%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «سلبریتی‌هایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
در شهریورماه 1401ش و دی‌ماه 1404ش نیز اغتشاش صورت گرفت که تفاوت معناداری با نمونه‌های گذشته داشتند. در سال 1401ش با شعار «زن، زندگی و آزادی» و به‌بهانۀ کشته شدن مهسا امینی اعتراضات آغاز شد و ابتدا مسالمت­‌آمیز، اما به‌سرعت با فضاسازی منفی رسانه‌های بیگانه به‌سمت روند غیرقانونی و آشوب‌های خیابانی و اغتشاش سوق داده شد و با ورود شبکۀ آشوبگران حرفه­‌ای و سازمان‌یافته حملۀ مستقیم به مراکز امنیتی، نظامی و انتظامی، کشته‌سازی در میان جمعیت معترض، تخریب مراکز درمانی و آمبولانس‌­ها و تخریب گستردۀ اماکن عمومی در دستورکار قرار گرفت.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/811659/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B1%7C-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DB%B2%DB%B0%DB%B0-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%D8%AF «اولین آمار رسمی کشته شدگان اعتراضات ۱۴۰۱»، وب‌سایت پایگاه خبری آفتاب.]</ref>در این اغتشاشات، سلبریتی‌ها و هنرمندان نقش پررنگی داشتند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353400/%D8%B3%D9%84%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%A2%D8%B4%D9%88%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «سلبریتی‌هایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وب‌سایت تابناک.]</ref>


اغتشاشات 18 و 19 دی‌ماه 1404ش سه تفاوت اساسی با موارد قبلی داشت؛ تغییر در جغرافیای اعتراضات و انتقال ناآرامی‌ها و درگیری‌ها به شهرهای کوچک، حمایت چهره‌ها و هنرمندان و ناهمگونی بدنۀ اغتشاشگران سه تفاوت اساسی اغتشاشات دی‌ماه 1404ش با موارد گذشته بود.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1129701/%D8%B3%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-1404-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «سه تفاوت اساسی اعتراضات دی 1404 با اعتراض‌های قبلی»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران] </ref> استفادۀ گسترده از انواع سلاح سرد و گرم، حمله به مراکز نظامی، حمله به اماکن مذهبی، خسارت گسترده به اموال عمومی و کشته‌سازی با حملات تروریستی از همۀ سنین از دیگر ویژگی‌های مختص اغتشاشات دی‌ماه 1404ش محسوب می‌شود.<ref>[https://www.afkarnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-3/1366001-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF «۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران/ از ۱۸ تا ۲۱ دی ‌ماه در ایران چه خبر بود؟»، افکارنیوز.]</ref>
اغتشاشات 18 و 19 دی‌ماه 1404ش سه تفاوت اساسی با موارد قبلی داشت؛ تغییر در جغرافیای اعتراضات و انتقال ناآرامی‌ها و درگیری‌ها به شهرهای کوچک، حمایت چهره‌ها و هنرمندان و ناهمگونی بدنۀ اغتشاشگران.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1129701/%D8%B3%D9%87-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-1404-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «سه تفاوت اساسی اعتراضات دی 1404 با اعتراض‌های قبلی»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران] </ref> استفادۀ گسترده از انواع سلاح سرد و گرم، حمله به مراکز نظامی، حمله به اماکن مذهبی، خسارت گسترده به اموال عمومی و کشته‌سازی با حملات تروریستی از همۀ سنین از دیگر ویژگی‌های مختص اغتشاشات دی‌ماه 1404ش محسوب می‌شود.<ref>[https://www.afkarnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-3/1366001-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF «۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران/ از ۱۸ تا ۲۱ دی ‌ماه در ایران چه خبر بود؟»، افکارنیوز.]</ref>


== اغتشاشات در کشورهای مختلف جهان ==
== اغتشاشات در کشورهای مختلف جهان ==
اعتراض به اوضاع معیشتی، مسئله‌ای جهانی است. در واقع، سیاست‌های لیبرالی، بی‌عدالتی، شکاف اجتماعی درکنار فساد و بی‌تحرکی دولت‌ها موجب فوران نارضایتی شهروندان کشورهای مختلف جهان و اقدام برای تغییر وضع موجود شده‌ است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83531772/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D9%88%D8%B4%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «واکاوی اعتراضات اخیر در چهار گوشه جهان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>
اعتراض به اوضاع معیشتی، مسئله‌ای جهانی است. در واقع، سیاست‌های لیبرالی، بی‌عدالتی، شکاف اجتماعی درکنار فساد و بی‌تحرکی دولت‌ها موجب فوران نارضایتی شهروندان کشورهای مختلف جهان و اقدام برای تغییر وضع موجود شده‌ است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83531772/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D9%88%D8%B4%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «واکاوی اعتراضات اخیر در چهار گوشه جهان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>


جنبش جلیقه زردها در فرانسه،<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7187551/%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%82%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D8%AF%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 «جنبش جلیقه زرد‌های فرانسه؛ ریشه‌ها و روند‌ها»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> اعتراضات دامنه‌دار به قتل جروج فلوید در آمریکا و اعتراضات ضدمهاجرتی در انگلستان از این نمونه‌ها است.<ref>[https://snn.ir/fa/news/851942/%D8%AC%D9%88%D8%B1%D8%AC-%D9%81%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF «جورج فلوید را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری دانشجو.]</ref><ref group="دیدگاه">مواردی هم در اسرائیل بود که هفته ها مداوم برای اصلاحات قضایی اعتراضات داشتند و برخی موارد به اغتشاش کشیده شد. آن را نیز بررسی کنید</ref>
جنبش جلیقه زردها در فرانسه،<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7187551/%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4-%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%82%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D8%AF%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 «جنبش جلیقه زرد‌های فرانسه؛ ریشه‌ها و روند‌ها»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> اعتراضات ضدمهاجرتی در انگلستان از این نمونه‌ها است.<ref>[https://snn.ir/fa/news/851942/%D8%AC%D9%88%D8%B1%D8%AC-%D9%81%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF «جورج فلوید را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری دانشجو.]</ref><ref group="دیدگاه">مواردی هم در اسرائیل بود که هفته ها مداوم برای اصلاحات قضایی اعتراضات داشتند و برخی موارد به اغتشاش کشیده شد. آن را نیز بررسی کنید</ref>


=== اغتشاشات در آمریکا ===
=== اغتشاشات در آمریکا ===
خط ۴۸: خط ۴۸:


در سال 2014م در پی صدور رأی تبرئه برای افسر پلیس در پروندۀ قتل اریک گارنر و پیش از آن مایکل براون و هم‌زمان انتشار گزارش شکنجه‌های سازمان سیا و پیوند این اعتراضات با جنبش‌هایی نظیر تسخیر وال‌استریت، موج جدیدی از اعتراضات ضدنژادپرستی با شعار «نمی‌توانم نفس بکشم» در آمریکا ایجاد شد. این تظاهرات منجر به بازداشت صدها تن از معترضان شد و فراتر از مسئلۀ نژادی، نشان‌دهنده بازگشت جنبش‌های اجتماعی علیه بی‌عدالتی، فقر و فساد بود.<ref>[https://www.islamtimes.com/fa/article/425703/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «ریشه اعتراض‌های بی‌سابقه در آمریکا چیست؟»، وب‌سایت اسلام تایمز.]</ref>
در سال 2014م در پی صدور رأی تبرئه برای افسر پلیس در پروندۀ قتل اریک گارنر و پیش از آن مایکل براون و هم‌زمان انتشار گزارش شکنجه‌های سازمان سیا و پیوند این اعتراضات با جنبش‌هایی نظیر تسخیر وال‌استریت، موج جدیدی از اعتراضات ضدنژادپرستی با شعار «نمی‌توانم نفس بکشم» در آمریکا ایجاد شد. این تظاهرات منجر به بازداشت صدها تن از معترضان شد و فراتر از مسئلۀ نژادی، نشان‌دهنده بازگشت جنبش‌های اجتماعی علیه بی‌عدالتی، فقر و فساد بود.<ref>[https://www.islamtimes.com/fa/article/425703/%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «ریشه اعتراض‌های بی‌سابقه در آمریکا چیست؟»، وب‌سایت اسلام تایمز.]</ref>
بار دیگر در سال 2020م کشته شدن جورج فلوید موجی جهانی از اعتراضات علیه نژادپرستی را برانگیخت که علاوه بر آمریکا، به پایتخت‌های اروپایی نیز سرایت کرد. با گسترش ناآرامی‌ها به ۲۰۰ شهر آمریکا و بازداشت بیش از ۴۴۰۰ نفر، دستگاه قضایی مینه‌سوتا تحت فشار افکار عمومی اتهام مأمور خاطی را از قتل غیرعمد به قتل شبه عمد تغییر داده و سه پلیس دیگر را نیز متهم کرد.<ref>[https://www.imna.ir/news/427176/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%AC%D9%88%D8%B1%D8%AC-%D9%81%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AF «نگاهی به اعتراضات آمریکا با قتل جورج فلوید»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>


=== اغتشاش در کشورهای آمریکای جنوبی ===
=== اغتشاش در کشورهای آمریکای جنوبی ===
خط ۵۴: خط ۵۶:
=== اغتشاش در عراق ===
=== اغتشاش در عراق ===
اعتراضات خیابانی عراق از نهم مهر ۱۳۹۸ش در بغداد آغاز شد و به‌سرعت به دیگر شهرهای این کشور گسترش یافت. هسته اصلی این تحولات، اعتراض به فساد اداری، ناکارآمدی اقتصادی و معضل بیکاری بود. با تداوم اعتراضات و کشته و زخمی شدن تعدادی از شرکت‌کنندگان، دامنه مطالبات فراتر رفت و برخی احزاب سیاسی نیز با آن همراه شدند. تحلیل‌گران بر این باورند که علاوه بر زمینه‌های داخلی، مداخلات و تحریکات خارجی نیز در هدایت این اغتشاشات نقش داشته است. دولت وقت عراق هم‌زمان با اقدامات امنیتی برای بازگرداندن آرامش، مجموعه‌ای از سیاست‌های حمایتی را برای مهار بحران و پاسخ به مطالبات معیشتی در پیش گرفت.<ref>[https://www.irna.ir/subject/83506573/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 «اعتراض در عراق»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
اعتراضات خیابانی عراق از نهم مهر ۱۳۹۸ش در بغداد آغاز شد و به‌سرعت به دیگر شهرهای این کشور گسترش یافت. هسته اصلی این تحولات، اعتراض به فساد اداری، ناکارآمدی اقتصادی و معضل بیکاری بود. با تداوم اعتراضات و کشته و زخمی شدن تعدادی از شرکت‌کنندگان، دامنه مطالبات فراتر رفت و برخی احزاب سیاسی نیز با آن همراه شدند. تحلیل‌گران بر این باورند که علاوه بر زمینه‌های داخلی، مداخلات و تحریکات خارجی نیز در هدایت این اغتشاشات نقش داشته است. دولت وقت عراق هم‌زمان با اقدامات امنیتی برای بازگرداندن آرامش، مجموعه‌ای از سیاست‌های حمایتی را برای مهار بحران و پاسخ به مطالبات معیشتی در پیش گرفت.<ref>[https://www.irna.ir/subject/83506573/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 «اعتراض در عراق»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
=== اغتشاش در فرانسه ===
=== اغتشاش در انگلیس ===


== مقابله با اغتشاشات ==
== مقابله با اغتشاشات ==
خط ۱۰۳: خط ۱۰۹:
* مهدی‌زاده، الهام، «دود اغتشاشات به چشم صنعت گردشگری رفته است»، شهرآرانیوز، تاریخ درج مطلب: 15 آذر 1401ش.
* مهدی‌زاده، الهام، «دود اغتشاشات به چشم صنعت گردشگری رفته است»، شهرآرانیوز، تاریخ درج مطلب: 15 آذر 1401ش.
* «نارضایتی و اعتراضات اجتماعی در ایران»، وب‌سایت اندیشکده‌ها، تاریخ درج مطلب: 12 مرداد 1403ش.
* «نارضایتی و اعتراضات اجتماعی در ایران»، وب‌سایت اندیشکده‌ها، تاریخ درج مطلب: 12 مرداد 1403ش.
* «نگاهی به اعتراضات آمریکا با قتل جورج فلوید»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 17 خرداد 1399ش.
* «واکاوی اعتراضات اخیر در چهارگوشه جهان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 11 آبان 1398ش.
* «واکاوی اعتراضات اخیر در چهارگوشه جهان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: 11 آبان 1398ش.
* «۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران/ از ۱۸ تا ۲۱ دی ‌ماه در ایران چه خبر بود؟»، افکارنیوز، تاریخ درج مطلب: 8 بهمن 1404ش.
* «۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران/ از ۱۸ تا ۲۱ دی ‌ماه در ایران چه خبر بود؟»، افکارنیوز، تاریخ درج مطلب: 8 بهمن 1404ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/اغتشاش»