حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۴: خط ۴:


== پیشینه و سیر تحول تاریخی ==
== پیشینه و سیر تحول تاریخی ==
سینمای ایران پس از انقلاب، مسیر تحول خود را از جشنواره‌ای به نام «میلاد» در سال ۱۳۶۰ آغاز کرد که فاقد جنبه رقابتی بود.
جشنواره فیلم فجر یک رویداد سینمایی در ایران است که از ۱۳۶۱ش هر ساله در نیمۀ بهمن ماه در تهران برگزار می‌شود. این جشنواره توسط بنیاد سینمایی فارابی و زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مدیریت می‌شود.<ref>[https://didhonar.ir/project/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A8%D9%87/ «جشنواره فیلم فجر؛ آوردگاه فرهنگ و هنر ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> تا کنون ۴۴ دوره از این رویداد برگزار شده که آخرین آن در بهمن ۱۴۰۴ بود و به عنوان معتبرترین جشنواره سینمایی ایران شناخته می‌شود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2174048/%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C «جشنواره ملی فیلم فجر و مسئولیت همگانی»، خبر آنلاین.]</ref>


* تولد جشنواره فجر: نخستین دوره رسمی در بهمن ۱۳۶۱ به دبیری حسین وخشوری برگزار شد.
از منظر تحلیلگران، این جشنواره در طول چهار دهه برگزاری فراز و فرودهای متعددی را تجربه کرده است. این رویداد که به عنوان ویترین رسمی سینمای پس از انقلاب طراحی شد، از همان سال‌های نخست با وجود محدودیت‌ها، بستر ظهور نسل جدیدی از فیلم‌سازان را فراهم آورد. به تدریج جشنواره فراتر از یک رویداد سینمایی، به آیینه‌ای از وضعیت سیاسی و اجتماعی کشور تبدیل شد و تأثیرپذیری آن از تحولات جامعه، آن را به دماسنجی برای سنجش مناسبات حاکمیت با جامعه سینمایی مبدل ساخت. در دهه‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ این رویداد هویت خود را تثبیت کرد، اما در مقاطع مختلف با چالش‌هایی همچون تحریم از سوی برخی سینماگران، تغییرات مدیریتی و مناقشه‌های رسانه‌ای نیز مواجه بود. دوره‌هایی مانند بیست‌وهشتمین دوره در سال ۱۳۸۸ که در فضای پس از انتخابات برگزار شد یا چهل‌وچهارمین دوره در بهمن ۱۴۰۴ که سخنان مدیرعامل خانه سینما درباره جانباختگان حوادث دی‌ماه در آن بازتاب یافت، نمونه‌هایی از پیوند عمیق این رویداد با بستر اجتماعی کشور هستند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1138477/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%80-%D9%81%D8%AC%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%AC-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%AA%D8%A3%D8%AB%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA «فراز و فرودهای جشنوارۀ فجر/فراتر از سینما و دماسنج جامعه و متأثر از سیاست»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران.]</ref>
* تثبیت داوری: در دوره‌ی دوم، برای نخستین بار تولیدات سینمای ایران مورد قضاوت قرار گرفتند و برندگان با «لوح زرین» تقدیر شدند.
* .<ref>[https://naqshestan.com/%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1/ «جشنواره فیلم فجر»، وب‌سایت نقشستان.]</ref>
* بین‌المللی شدن: جشنواره تا سال ۱۳۷۴ تنها به آثار داخلی محدود بود، اما از آن سال بخش بین‌الملل به آن افزوده شد و از سال ۱۳۹۳، این بخش به‌صورت مجزا برگزار می‌گردد.<ref>[https://naqshestan.com/%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1/ «جشنواره فیلم فجر»، وب‌سایت نقشستان.]</ref>


== اهمیت ==
== اهمیت ==
خط ۳۹: خط ۳۸:
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
==منابع==
«جشنواره فیلم فجر؛ آوردگاه فرهنگ و هنر ایران»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 13 بهمن 1398ش.
«جشنواره فیلم فجر؛ میراث فرهنگی و معتبرترین رویداد سینمایی کشور»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: 20 بهمن 1404ش.
«جشنواره فیلم فجر؛ میراث فرهنگی و معتبرترین رویداد سینمایی کشور»، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: 20 بهمن 1404ش.


خط ۴۶: خط ۴۷:


«چرا نماد جشنواره فیلم فجر سیمرغ است؟»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 21 دی 14032ش.
«چرا نماد جشنواره فیلم فجر سیمرغ است؟»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 21 دی 14032ش.
«فراز و فرودهای جشنوارۀ فجر/فراتر از سینما و دماسنج جامعه و متأثر از سیاست»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 16 بهمن 1404ش.