اغتشاش: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۶۸: / خط ۶۸: @@
 در سال 2025م در لندن تظاهرات بزرگی با حضور نزدیک به ۱۵۰ هزار نفر به پا شد. دلایل اصلی این تجمع به گفتۀ کارشناسان رکود رشد اقتصادی، کاهش خدمات عمومی و افزایش نابرابری است که باعث شده مردم مشکلات معیشتی خود را به مسئلۀ مهاجرت گره بزنند. همچنین افزایش ۱۴درصدی تقاضای پناهندگی در سال ۲۰۲۵م و چالش اسکان آن‌ها در هتل‌ها، به عاملی برای اعتراضات محلی تبدیل شده است. این اعتراضات با درگیری با پلیس و شعارهای تند ضد مهاجرت همراه بود.<ref>[https://www.bbc.com/persian/articles/c4gzq12r48zo «چرا ملی‌گرایی در بریتانیا دوباره اوج گرفته است؟»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی.]</ref>
-== مقابله با اغتشاشات ==
+== قوانین مقابله با اغتشاشات ==
+=== کانادا ===
+طبق قانون کیفری کانادا تجمع سه نفر یا بیشتر که منجر به خشونت و تهدید اموال و جان اشخاص شود، تجمع غیرقانونی محسوب می‌شود و مجازات‌هایی همچون جریمه نقدی تا سقف ۵ هزار دلار یا تحمل ۶ ماه حبس و در صورت استفادۀ معترضان از لباس مبدل برای پنهان کردن هویت خود مجازات زندان می‌تواند تا ۵ سال افزایش یابد.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/714380/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%DA%86%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%84 «مروری بر قوانین تظاهرات اعتراض آمیز در چند کشور دنیا | چطور محل اعتراض مشخص می‌شود؟ | معروف‌ترین میدان‌های تجمع اعتراضی در جهان»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref>
+=== آمریکا ===
+در ایالت آلاباما، حضور در تجمع‌های غیرقانونی تا شش ماه زندان و 3 هزار دلار جریمه، در ایالت آریزونا شش ماه زندان و هزار دلار جریمه، در ایالت تگزاس تا 2 هزار دلار جریمه یا 180 روز زندان یا هر دو، در واشنگتن نیز تبعیت نکردن از دستور متفرق شدن در تظاهرات 250 دلار جریمه و در نیویورک هرگونه تجمع غیرقانونی 90 روز زندانی خواهد داشت.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/4360151/%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7 «اعمال مجازات‌های سنگین برای تظاهرات غیرقانونی در آمریکا و اروپا»، وب‌سایت شبکه العالم.]</ref>
+=== '''انگلیس''' ===
+در صورت تجمع‌ غیر قانونی بر اساس قوانین انگلیس در صورت مختل شدن حرکت وسایل نقلیه و عابران، پلیس انگلیس حق هر گونه اقدامی حتی اعمال خشونت برای متوقف کردن آنها را دارد.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/4360151/%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7 «اعمال مجازات‌های سنگین برای تظاهرات غیرقانونی در آمریکا و اروپا»، وب‌سایت شبکه العالم.]</ref>
+=== '''فرانسه''' ===
+در قوانین فرانسه، تمرد از دستور پلیس در تجمعات غیرقانونی ابتدا مشمول جریمه ۳۸ یورویی است؛ اما چنانچه شرکت‌کنندگان پس از دو بار اخطار رسمی متفرق نشوند، نیروهای امنیتی مجاز به استفاده از اعمال خشونت خواهند بود. در این مرحله، معترضان با اتهام کیفری روبرو شده که می‌تواند منجر به یک سال حبس و جریمه‌ای تا ۱۵ هزار یورو شود. استفاده از ماسک یا پوشاندن چهره، مجازات را تشدید کرده و به ۳ سال زندان و ۴۵ هزار یورو جریمه نقدی می‌رساند.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/4360151/%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7 «اعمال مجازات‌های سنگین برای تظاهرات غیرقانونی در آمریکا و اروپا»، وب‌سایت شبکه العالم.]</ref>
+=== '''آلمان''' ===
+در آلمان، مشارکت در تجمعاتی که در اماکن ممنوعه برگزار می‌شوند و یا دعوت به آن‌ها، می‌تواند جریمه سنگینی تا سقف ۳۰ هزار یورو و یک سال حبس در پی داشته باشد. همچنین، هرگونه انحراف از مکان توافق‌شده برای تجمع و برپایی آن در نقاط غیرمصوب، جرم تلقی شده و مجازات آن تا ۶ ماه زندان خواهد بود. اخلال در نظم عمومی و انجام رفتارهای خشونت‌آمیز در تجمعات، از جمله حمله به پلیس یا تخریب اموال، می‌تواند تا ۳ سال حبس برای معترضان در پی داشته باشد. طبق قانون، در صورت استفاده از ابزارهای خطرناک و برنده‌ که امنیت شهروندان را به مخاطره می‌اندازد، دستگاه قضایی مجاز است تا سقف ۱۰ سال زندان صادر کند.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/4360151/%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7 «اعمال مجازات‌های سنگین برای تظاهرات غیرقانونی در آمریکا و اروپا»، وب‌سایت شبکه العالم.]</ref>
+=== '''اسپانیا''' ===
+بی‌توجهی به دستورات مقامات و ضوابط ابلاغی، حتی در جریان تظاهرات مسالمت‌آمیز، می‌تواند منجر به جریمه‌های نقدی تا سقف ۶۰۰ یورو شود. علاوه بر این، چنانچه تظاهرات در مجاورت پارلمان یا نهادهای دولتی منجر به اخلال جدی در امنیت عمومی شود، جریمه‌ای تا سقف ۳۰ هزار یورو در انتظار متخلفان خواهد بود. سنگین‌ترین برخورد قانونی نیز متعلق به برپایی تجمعات بدون مجوز در اطراف زیرساخت‌های حیاتی کشور است که می‌تواند جریمه‌ای معادل ۶۰۰ هزار یورو به همراه داشته باشد.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/4360151/%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7 «اعمال مجازات‌های سنگین برای تظاهرات غیرقانونی در آمریکا و اروپا»، وب‌سایت شبکه العالم.]</ref>
+=== ترکیه ===
+در ترکیه، اگرچه برپایی تجمعات مسالمت‌آمیز نیازی به موافقت قبلی ندارد، اما قانونی بودن آن مشروط به انطباق کامل شعارها و بیانیه‌ها با موازین قانونی کشور است. در صورت تخطی از این چارچوب، سازمان‌دهندگان و شرکت‌کنندگان در راهپیمایی‌های غیرقانونی ممکن است به سه سال حبس محکوم شوند. همچنین، هرگونه مقاومت در برابر مأموران قانون با توسل به زور، خشونت یا تهدید، مجازاتی بین ۲ تا ۵ سال زندان در پی دارد. علاوه بر این، توهین یا حمله به مقامات با هدف متشنج کردن تظاهرات مسالمت‌آمیز، منجر به ۱.۵ تا ۳ سال حبس خواهد شد.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/4360151/%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7 «اعمال مجازات‌های سنگین برای تظاهرات غیرقانونی در آمریکا و اروپا»، وب‌سایت شبکه العالم.]</ref>
+=== ایران ===
 بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، خشونت سیاسی و قیام علیه جمهوری اسلامی ایران در قانون‌گذاری ایران دچار تحول ساختاری شد. طبق قوانین جدید، قیام علیه امنیت حکومت اسلامی و طرح براندازی آن، حکم محاربه یا جنگ با خدا و رسول خدا را دارد و هرگونه تغییر و تحول در حکومت و ساختار قدرت، طبق ساز و کارهای پیش‌بینی شده در قانون اساسی جرم محسوب می‌شود.<ref>[https://jou.spsiran.ir/article_172455_11a20cb1084e95d00a533bdc52f05512.pdf شفیع‌زاده و دیگران، «تحلیل جرم‌شناختی تجمعات سالانه پاسارگاد با نگاهی به جایگاه این تجمعات در فقه و حقوق سیاسی»، 1399ش، ص398.]</ref>
 طبق مادۀ ۶۱۸ قانون مجازات اسلامی هر کس با هیاهو و جنجال یا حرکات غیرمتعارف یا تعرض به افراد باعث اخلال در نظم و آسایش و آرامش عمومی یا مانع از کسب و کار مردم شود، به حبس از سه ماه تا یک سال و تا 74 ضربه شلاق محکوم خواهد شد. همچنین در مواد 498، 499 و 500 مربوط به جرايم ضد امنيت داخلی و خارجی مجازات سنگین‌تری در نظر گرفته شده است که از حبس تا اعدام متناسب با جرم در نوسان است.<ref>[https://qavanin.ir/Law/TreeText?IDS=17104213936170944492&SearchText=618&SeachTextType=1&WithSearchFilter=false&WithTopicFilter=&TextDate=1399%2F11%2F08&TextDates=%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B9%2F%DB%B1%DB%B1%2F%DB%B0%DB%B8&WithOpinion=false&ApproveStateNo=&drpFont= «قانون مجازات اسلامی»، وب‌سایت سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.]</ref>
-=== رأفت اسلامی در اغتشاشات ===
+==== رأفت اسلامی در اغتشاشات ایران ====
 بر اساس سیاست‌های ابلاغی نظام جمهوری اسلامی ایران، با تفکیک سطوح مشارکت در ناآرامی‌ها، میان معترضان، فریب‌خوردگان و عوامل اصلی اغتشاش تمایز قائل شده‌اند. هدف این رویکرد، مجازات قاطع مسببان اصلی و در عین حال، برخورد با رأفت و زمینه‌سازی برای بازگشت افراد متنبه به آغوش جامعه است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5711957/%D8%B1%D8%A3%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%82%D8%A7%D8%B7%D8%B9-%D9%82%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «رأفت اسلامی برای فریب‌خوردگان و نوجوانان؛ برخورد قاطع قضایی با اغتشاشگران»، خبرگزاری صدا و سیما گلستان.]</ref> طبق این رویکرد افرادی که بدون مداخله در اغتشاشات و در میانۀ درگیری‌ها جان باخته‌اند، در حکم شهید تلقی شده و تحت پوشش حمایت‌های بنیاد شهید قرار می‌گیرند. خانواده‌های افرادی که به هر نحو در جریان تظاهرات جان خود را از دست داده‌اند، دیه پرداخت شود. همچنین در خصوص افراد مشکوک به شرارت، بنا بر دستور آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، بر اعمال رأفت اسلامی در قبال خانواده‌های آنان تأکید شده است. <ref>[https://www.irna.ir/news/83582158/%D8%A7%D9%86%D8%B9%DA%A9%D8%A7%D8%B3-%D8%B1%D8%A3%D9%81%D8%AA-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C «انعکاس رأفت رهبری در رسانه‌های داخلی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
@@ خط ۹۱: / خط ۱۱۴: @@
 * آرنت، هانا، انقلاب، ترجمۀ عزت‌الله فولادوند، تهران، خوارزمی، 1361ش.
 * «اعتراض در عراق»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ بازدید: 28 بهمن 1404ش.
+* «اعمال مجازات‌های سنگین برای تظاهرات غیرقانونی در آمریکا و اروپا»، وب‌سایت شبکه العالم، تاریخ درج مطلب: 13 مرداد 1398ش.
 * «افزایش قیمت بنزین موجب افزایش قیمت دیگر کالاها نشود»، وب‌سایت پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری، تاریخ درج مطلب: 26 آبان 1398ش.
 * «انعکاس رأفت رهبری در رسانه‌های داخلی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 14 آذر 1398ش.
@@ خط ۱۲۳: / خط ۱۴۷: @@
 * محمدی، حمید، «تفاوت‌های اعتراض و اغتشاش»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 17 ژانویه 2026م.
 * «مرز بین اعتراض و اغتشاش کجاست؟»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: 7 آذر 1401ش.
+* «مروری بر قوانین تظاهرات اعتراض آمیز در چند کشور دنیا | چطور محل اعتراض مشخص می‌شود؟ | معروف‌ترین میدان‌های تجمع اعتراضی در جهان»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 3 آبان 1401ش.
 * ملکوتیان، مصطفی، «انقلاب از آغاز تا فرجام، مروری بر ویژگی هفتگانه انقلاب‌ها»، مجله حقوق و علوم سیاسی، شماره 57، 1381ش.
 * مهدی‌زاده، الهام، «دود اغتشاشات به چشم صنعت گردشگری رفته است»، شهرآرانیوز، تاریخ درج مطلب: 15 آذر 1401ش.