لباس مردمان آذربایجان شرقی: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''لباس مردمان آذربایجان شرقی:'''</big> پوشش زنان و مردان در استان آذربایجان شرقی.

در دوره‌های صفویه و ایلخانی، آذربایجان پایتخت ایران بود که این امر باعث شکوفایی صنایع و هنرها در این منطقه شد. از طرفی هم به‌دلیل قرارگرفتن آذربایجان در مسیر جادۀ ابریشم، بر غنای فرهنگی این شهر افزوده شد. بافت پارچه‌های ابریشمی و زری از دیرباز در این منطقه رایج بود؛ به‌طوری‌که عصر طلایی و درخشان بافندگی به دوره صفویه تعلق دارد. در موزۀ آستان قدس رضوی و موزه هنرهای تزیینی اصفهان، نمونه‌هایی از پارچه‌های حریر ساده، ابریشم زربفت و مخمل ابریشمی دیده می‌شود. در آذربایجان شرقی، ابریشم به وفور یافت می‌شد که این امر به ظرافت پوشاک این منطقه می‌افزود. آذربایجان به‌دلیل تولید انبوه پارچه و نیز رونق دادوستد به پارچه‌های بومی نیز دسترسی داشت و آن‌ها را به سایر مناطق ارسال می‌کرد. این امر سبب تنوع در لباس‌ها شد. صنعت پارچه‌بافی در برخی مناطق مانند اسکو و اسکندان هنوز نیز به شکل محدود ادامه دارد و در گذشته، شهرهایی مانند مراغه نیز از مراکز مهم پارچه‌بافی به شمار می‌رفتند. این پیشینه غنی نساجی، نقش مؤثری در تنوع و زیبایی پوشاک سنتی آذربایجان داشته است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/423589/%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%D8%AF-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3- بابایی و امیری، «ظرفیت‌های پوشاک سنتی به منظور طراحی مد لباس؛ مطالعه موردی: آذربایجان شرقی»، 1398ش، ص73 و 74.]</ref>

استان آذربایجان شرقی، واقع در شمال غربی ایران، از مناطق سردسیر کشور محسوب می‌شود. زمستان‌های طولانی و بسیار سرد و تابستان‌های خنک این منطقه، پوشیدن لباس‌های متعدد در تمام فصل‌ها را ضروری کرده است. برای محافظت در برابر سرما، از پشم، پوست، انواع خز و لباس‌های آستردار استفاده می‌شود. همچنین در تابستان، زنان عشایر جلیقه‌های آستردار می‌پوشند و زنان روستایی چادر را به کمر می‌بندند.

کلاه معروف این منطقه به «پاپاق» یا «پاپاخ» مشهور است. این کلاه پشمی و کرک‌دار است و امروزه نیز در فصل زمستان استفاده می‌شود کلاه پاپاق یکی از قطعات لباس عاشیق‌های آذربایجان است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/423589/%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%D8%AF-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3- بابایی و امیری، «ظرفیت‌های پوشاک سنتی به منظور طراحی مد لباس؛ مطالعة موردی: آذربایجان شرقی»، 1398ش، ص71.]</ref>  

==لباس زنان آذربایجان شرقی==

لباس زنان این منطقه شامل پیراهن، جلیقه، یل و خود، جان‌کؤنیک، ترکونیکی، سرپوش و پاپوش است:

===پیراهن===  

===تومان===  

نوعی دامن پرچین که کمر آن با لیفه جمع می‌شود. قد تومان تا مچ پا است و جنس آن از انواع پارچه‌های ابریشمی و گلدار مخمل انتخاب می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/423589/%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%D8%AF-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3- بابایی و امیری، «ظرفیت‌های پوشاک سنتی به منظور طراحی مد لباس؛ مطالعة موردی: آذربایجان شرقی»، 1398ش، ص63.]</ref>  

نوعی نیم‌تنۀ رویی از جنس ابریشم که معمولاً با آستر دوخته می‌شود و دو طرف آن روی هم قرار می‌گیرد. از سرشانه تا کمر این لباس چسبان و از کمر به پایین کمی گشاد است. چپکن دارای دو نوع آستین‌دار و بدون آستین است و در برخی از آن‌ها نیز، آستین‌ها از روی سرشانه آویزان می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/423589/%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%D8%AF-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3- بابایی و امیری، «ظرفیت‌های پوشاک سنتی به منظور طراحی مد لباس؛ مطالعة موردی: آذربایجان شرقی»، 1398ش، ص63 و 64.]</ref>  

===یل و خود===