ابرابزار
اصلاح هندسه بحث
خط ۱: خط ۱:
'''شرم؛''' الگوی ارتباطی مبتنی بر کرامت انسانی و حفظ ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی.
'''شرم؛''' الگوی ارتباطی مبتنی بر کرامت انسانی و حفظ ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی.


شرم، معادل فارسی واژهٔ حیا، در زبان عربی است و به‌معنای خجالت، آزرم و نوعی بازدارندگی درونی ناشی از ترس از سرزنش، مجازات یا آشکار شدن عیب‌ها و کاستی‌های انسان در برابر دیگران است. همچنین می‌توان آن را الگویی ارتباطی دانست که بر پایهٔ احترام و حفظ کرامت انسانی شکل می‌گیرد. اصل وجود شرم، ماهیتی فطری و تغییرناپذیر دارد، اما نمودها و مصادیق آن با توجه به تفاوت‌های فرهنگی، دچار تغییر و تحول می‌شود. شرم به دو نوع مثبت و منفی تقسیم می‌شود که نوع مثبت آن در سبک‌زندگی اسلامی، یک ویژگی ارزشمند محسوب می‌شود. این نوع شرم نقش مهمی در تنظیم روابط اجتماعی ایفا می‌کند، از جمله پیشگیری از رفتارهای ناپسند و فراهم‌کردن زمینهٔ اصلاح و جبران آسیب‌ها. رعایت ادب، پایبندی به ارزش‌ها و هنجارهای دینی و اجتماعی در گفتار، رفتار، شنیدن، دیدن، اندیشیدن و پوشش و همچنین پرهیز از ایجاد یا ترویج صحنه‌های بی‌حیایی و تحریک‌کننده، از مهم‌ترین جلوه‌های شرم مثبت به‌شمار می‌آیند.
شرم در زبان فارسی مفهومی همسان حیا دارد، اما با این تفاوت که غیرارادی و معطوف به قضاوت دیگران است. از منظر روان‌شناختی، شرم هیجانی اخلاقی و حاصل تعارض خود واقعی با خود آرمانی است و در شکل افراطی به کاهش عزت‌نفس و انزوا می‌انجامد. در نگاه جامعه‌شناختی، شرم تجربه‌ای ارتباطی است که با سازوکاری درونی، فرد را از هنجارشکنی بازداشته و به هماهنگی با ارزش‌های اجتماعی سوق می‌دهد. شرم در فرهنگ اسلامی، به دو نوع مثبت و منفی تقسیم می‌شود که نوع مثبت آن در سبک‌ زندگی اسلامی، یک ویژگی ارزشمند محسوب می‌شود. این نوع شرم نقش مهمی در تنظیم روابط اجتماعی ایفا می‌کند، از جمله در پیشگیری از رفتارهای ناپسند و فراهم‌کردن زمینهٔ اصلاح و جبران آسیب‌ها. رعایت ادب، پای‌بندی به ارزش‌ها و هنجارهای دینی و اجتماعی در گفتار، رفتار، شنیدن، دیدن، اندیشیدن و پوشش و همچنین پرهیز از ایجاد یا ترویج صحنه‌های بی‌حیایی و تحریک‌کننده.


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/شرم»