حذف ردهها |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
'''<big>سید حسین طباطبایی قمی</big>'''؛ مرجع تقلید و مجاهد مقابله با کشف حجاب رضاخانی. | '''<big>سید حسین طباطبایی قمی</big>'''؛ مرجع تقلید و مجاهد مقابله با کشف حجاب رضاخانی. | ||
آیتالله سید حسین طباطبایی قمی، مشهور به حاجآقا حسین قمی در جریان کشف | آیتالله سید حسین طباطبایی قمی، مشهور به حاجآقا حسین قمی در جریان [[واقعه کشف حجاب]]، از علمایی بود که به مقابلة جدی با آن پرداخت. وی به تهران رفت تا [[رضاشاه]] را ملاقات کرده و از مخالفت با دین بازدارد. مردم خراسان به حمایت از او که در تهران به حصر نیروهای رضاخانی درآمده بود، در [[مسجد گوهرشاد]] تحصن کردند. این جریان به واقعة کشتار مسجد گوهرشاد منتهی شد. وی پس از سرنگونی رضاشاه و برسر کار آمدن محمدرضاشاه، طی نامهای لغو قانون کشف حجاب را درخواست کرد که مورد پذیرش واقع شد. | ||
==تولد و خانواده== | ==تولد و خانواده== | ||
سید حسین طباطبایی | [[سید حسین طباطبایی قمی]]، فرزند حاج محمود،<ref> [http://www.imam-sadr.com/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/tabid/120/articleid/4782/Default.aspx?dnnprintmode=true&mid=579&SkinSrc اباذری، «تبارنامة موسی صدر»، وبسایت موسسة فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر.]</ref> در سال ۱۲۴۳ش،<ref> [https://lib.eshia.ir/11231/1/786 حائری، روزشمار شمسی، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۷۸۶.]</ref> در شهر قم به دنیا آمد. نسب وی با ۲۸ واسطه به امام حسن مجتبی میرسد.<ref> [http://nbo.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%82%D9%85%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%82%D9%85%DB%8 پورامینی، «قامت قیام»، وبسایت فرهیختگان تمدن شیعی.]</ref> او پدربزرگ مادری [[سید موسی صدر|امام موسی صدر]] است.<ref> [http://www.imam-sadr.com/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/tabid/120/articleid/4782/Default.aspx?dnnprintmode=true&mid=579&SkinSrc اباذری، «تبارنامة موسی صدر»، وبسایت موسسة فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر.]</ref> | ||
==تحصیلات== | ==تحصیلات== | ||
حاجآقا حسین قمی، تحصیلات خود را از قم آغاز کرد و برای ادامة تحصیل، به حوزة تهران رفت. وی در سال ۱۲۷۲ش وارد حوزة نجف شد و پس از بهره بردن از اساتید بزرگ آن حوزه، در سال ۱۲۸۲ش به سامرا رفت و مراتب علمی را نزد میرزای شیرازی (1230-1313ش) گذراند. پس از آن، میرزا مقلدان خود را در مسائل احتیاطی به او ارجاع میداد که این امر نشان از تأیید اعلمیت او پس از میرزای شیرازی است.<ref> [https://www.hawzahnews.com/news/402289/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D9%82%D8% «دعای مستجاب آیتالله سید حسین قمی کنار مرقد سیدالشهداء علیهالسلام»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> | حاجآقا حسین قمی، تحصیلات خود را از قم آغاز کرد و برای ادامة تحصیل، به حوزة تهران رفت. وی در سال ۱۲۷۲ش وارد حوزة نجف شد و پس از بهره بردن از اساتید بزرگ آن حوزه، در سال ۱۲۸۲ش به سامرا رفت و مراتب علمی را نزد میرزای شیرازی (1230-1313ش) گذراند. پس از آن، میرزا مقلدان خود را در مسائل احتیاطی به او ارجاع میداد که این امر نشان از تأیید اعلمیت او پس از میرزای شیرازی است.<ref> [https://www.hawzahnews.com/news/402289/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D9%82%D8% «دعای مستجاب آیتالله سید حسین قمی کنار مرقد سیدالشهداء علیهالسلام»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> | ||
==مرجعیت== | ==مرجعیت== | ||
حاجآقا حسین قمی، پس از ده سال تحصیل در سامرا، نظر به درخواست مردم مشهد از میرزای شیرازی که خواهان فرستاده شدن مجتهدی برای این خطه بودند، راهی مشهد شد.<ref> [https://ganjnegar.ir/1399/04/20/%d9%82%d8%a7%d9%85%d8%aa%d9%90-%d9%82%db%8c%d8%a7%d9%85%d9%90-%da%af%d9%88%d9%87%d8%b1%d8%b4%d8%a7%d8%af-%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%b3%db%8c%d8%b1%d9%87-%d9%88-%d8%b9%d9%85%d9%84/ «قامت قیام گوهرشاد / مروری بر سیره و عملکرد آیتاللهسید حسین قمی طباطبائی در قیام گوهرشاد»، وبسایت ایام.]</ref> او پس از ورود به مشهد، زعامت | حاجآقا حسین قمی، پس از ده سال تحصیل در سامرا، نظر به درخواست مردم [[مشهد]] از میرزای شیرازی که خواهان فرستاده شدن مجتهدی برای این خطه بودند، راهی مشهد شد.<ref> [https://ganjnegar.ir/1399/04/20/%d9%82%d8%a7%d9%85%d8%aa%d9%90-%d9%82%db%8c%d8%a7%d9%85%d9%90-%da%af%d9%88%d9%87%d8%b1%d8%b4%d8%a7%d8%af-%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%b3%db%8c%d8%b1%d9%87-%d9%88-%d8%b9%d9%85%d9%84/ «قامت قیام گوهرشاد / مروری بر سیره و عملکرد آیتاللهسید حسین قمی طباطبائی در قیام گوهرشاد»، وبسایت ایام.]</ref> او پس از ورود به مشهد، زعامت حوزۀ علمیة این شهر را به عهده گرفت<ref> [https://www.hawzahnews.com/news/402289/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D9%82%D8% «دعای مستجاب آیتالله سید حسین قمی کنار مرقد سیدالشهداء علیه السلام»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> و علیرغم اینکه از جانب تمام اساتید خود اجازة اجتهاد داشت؛<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1691201/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%A7%D9%82%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8 قزوینی، «خاطراتی از آیتاللهالعظمی حاجآقا حسین طباطبایی قمی»، ۱۳۹۱ش، ص۱۳۷.]</ref> اما از قبول مرجعیت امتناع میکرد تا اینکه با اصرار فراوان مردم در سال ۱۳۱۱ش رسالة عملیة وی به زبان فارسی به چاپ رسید و از این تاریخ، مرجعیت او بهصورت رسمی آغاز شد.<ref> [https://www.hawzahnews.com/news/402289/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D9%82%D8% «دعای مستجاب آیتالله سید حسین قمی کنار مرقد سیدالشهداء علیهالسلام»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> ایام زعامت حوزه و مرجعیت او، مقارن با دوران دیکتاتوری رضاخان بود.<ref> [https://wiki.ahlolbait.com/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D9%82%D9%85%DB%8C «سید حسین طباطبائی قمی»، دانشنامة اسلامی.]</ref> | ||
==فعالیتهای اجتماعی== | ==فعالیتهای اجتماعی== | ||
حاجآقا حسین طباطبایی قمی، پس از به عهده گرفتن زعامت حوزة علمیة مشهد، فعالیت خود را به درس و بحث محدود نکرد و ارتباط تنگاتنگی با مردم داشت و به وضعیت محرومان رسیدگی میکرد.<ref> [http://www.bou.ac.ir/portal/home/?news/15109/97970/78661/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86-%D9%82%D9%85%D9%8A «حاجآقا حسین قمی»، وبسایت دبیرخانة کنگرة بزرگداشت آخوند ملا محمدکاظم خراسانی.]</ref> در سال ۱۲۹۶ش که مشهد با قحطی شدیدی روبهرو شد به شخصه به در خانة ثروتمندان رفت و برای مردم کمک جمعآوری کرد.<ref> [https://qurantv.ir/content/245276 «بررسی سیرة آیتالله سید محمدحسین طباطبایی قمی»، وبسایت شبکة قرآن و معارف سیما.]</ref> | حاجآقا حسین طباطبایی قمی، پس از به عهده گرفتن زعامت حوزة علمیة مشهد، فعالیت خود را به درس و بحث محدود نکرد و ارتباط تنگاتنگی با مردم داشت و به وضعیت محرومان رسیدگی میکرد.<ref> [http://www.bou.ac.ir/portal/home/?news/15109/97970/78661/%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86-%D9%82%D9%85%D9%8A «حاجآقا حسین قمی»، وبسایت دبیرخانة کنگرة بزرگداشت آخوند ملا محمدکاظم خراسانی.]</ref> در سال ۱۲۹۶ش که مشهد با قحطی شدیدی روبهرو شد به شخصه به در خانة ثروتمندان رفت و برای مردم کمک جمعآوری کرد.<ref> [https://qurantv.ir/content/245276 «بررسی سیرة آیتالله سید محمدحسین طباطبایی قمی»، وبسایت شبکة قرآن و معارف سیما.]</ref> | ||
==فعالیتهای سیاسی== | ==فعالیتهای سیاسی== | ||
یکی از اقدامات رضاخان کشف حجاب اجباری بود<ref> [https://mtq.ir/?page=magazine&id=29 شمسآبادی، «قیام گوهرشاد»، ۱۳۸۹ش، ص۱۱۶و۱۱۸.]</ref> به دستور وزیر فرهنگ و معارف وقت، جشنی در مدرسۀ شاهپور شیراز برگزار شد که در آن دختران بدون حجاب به رقص و پایکوبی پرداختند و همزمان با این جشن، در دبیرستان فردوسی مشهد نیز با حضور رضاخان مراسمی به همین شکل اجرا شد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1084732/%d8%a8%d8%b1%da%af%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae-%d9%82%db%8c%d8%a7%d9%85-%da%af%d9%88%d9%87%d8%b1%d8%b4%d8%a7%d8%af-%d9%87%d8%b4%db%8c%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%ba%db%8c%d8%b1%d8% خواجو، «برگی از تاریخ: قیام گوهرشاد؛ هشیاری و غیرت دینی علما و مردم علیه طرح حجابزدایی»، ۱۳۹۴ش، ص۴۶و۴۷.]</ref> با اعتراض یکی از علمای شیراز به این مراسم و ضرب و شتم و حبس وی، اعتراضات گستردهای در قم، مشهد و تبریز به راه افتاد.<ref> [https://mtq.ir/?page=magazine&id=29 شمس آبادی، «قیام گوهرشاد»، ۱۳۸۹ش، ص۱۱۹و۱۲۰.]</ref> | یکی از اقدامات رضاخان کشف حجاب اجباری بود<ref> [https://mtq.ir/?page=magazine&id=29 شمسآبادی، «قیام گوهرشاد»، ۱۳۸۹ش، ص۱۱۶و۱۱۸.]</ref> به دستور وزیر فرهنگ و معارف وقت، جشنی در مدرسۀ شاهپور شیراز برگزار شد که در آن دختران بدون حجاب به رقص و پایکوبی پرداختند و همزمان با این جشن، در دبیرستان فردوسی مشهد نیز با حضور رضاخان مراسمی به همین شکل اجرا شد.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1084732/%d8%a8%d8%b1%da%af%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae-%d9%82%db%8c%d8%a7%d9%85-%da%af%d9%88%d9%87%d8%b1%d8%b4%d8%a7%d8%af-%d9%87%d8%b4%db%8c%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%ba%db%8c%d8%b1%d8% خواجو، «برگی از تاریخ: قیام گوهرشاد؛ هشیاری و غیرت دینی علما و مردم علیه طرح حجابزدایی»، ۱۳۹۴ش، ص۴۶و۴۷.]</ref> با اعتراض یکی از علمای شیراز به این مراسم و ضرب و شتم و حبس وی، اعتراضات گستردهای در قم، مشهد و تبریز به راه افتاد.<ref> [https://mtq.ir/?page=magazine&id=29 شمس آبادی، «قیام گوهرشاد»، ۱۳۸۹ش، ص۱۱۹و۱۲۰.]</ref> در پی این اتفاقات حاجآقا حسین بهصراحت در منبر اعلام کرد که تغییر لباس مردم و استفاده از کلاه شاپو مقدمهای برای تغییر نوع پوشش و حجاب زنان است.<ref> [https://ganjnegar.ir/1399/04/20/%d9%82%d8%a7%d9%85%d8%aa%d9%90-%d9%82%db%8c%d8%a7%d9%85%d9%90-%da%af%d9%88%d9%87%d8%b1%d8%b4%d8%a7%d8%af-%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%d8%b3%db%8c%d8%b1%d9%87-%d9%88-%d8%b9%d9%85%d9%84/ «قامت قیام گوهرشاد / مروری بر سیره و عملکرد آیتالله سید حسین قمی طباطبائی در قیام گوهرشاد، وبسایت ایام.]</ref> وی بههمراه جمعی دیگر، در خانۀ یکی از علما گردهم آمدند و تلگراف شدیدالحنی را خطاب به رضاخان نوشته و ارسال کردند.<ref> [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/89/3401/15744/%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%86-%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8 محمدی اشتهاردی، «قیام خونین گوهرشاد در ماجرای کشف حجاب»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
حاجآقا حسین قمی علاوه بر جلسات خصوصی، در مسجد گوهرشاد به سخنرانی میپرداخت و مردم را نسبت به سیاستهای ضددینی رضاخان آگاه میکرد.<ref> [https://mtq.ir/?page=magazine&id=29 شمس آبادی، «قیام گوهرشاد»، ۱۳۸۹ش، ص۱۲۰.]</ref> او در یکی از جلساتش با علما، با توجه به شرایط کشور و فشاری که بر اسلام وارد شده بود، با تأثر و گریه ضمن بیان این مطلب که اسلام فدایی میخواهد، قیام در این راه را برای مردم ضروری میدانست<ref> [https://wiki.ahlolbait.com/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D9%82%D9%85%DB%8C «سید حسین طباطبائی قمی»، وبسایت دانشنامة اسلامی.]</ref> و خودش را نیز برای فدا شدن در راه اسلام آماده میکرد.<ref> [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4180/4190/26432/%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%86%DA%AF%D8%B1-%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF زمانی، «حماسۀ حجاب در سنگر گوهر شاد»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | حاجآقا حسین قمی علاوه بر جلسات خصوصی، در مسجد گوهرشاد به سخنرانی میپرداخت و مردم را نسبت به سیاستهای ضددینی رضاخان آگاه میکرد.<ref> [https://mtq.ir/?page=magazine&id=29 شمس آبادی، «قیام گوهرشاد»، ۱۳۸۹ش، ص۱۲۰.]</ref> او در یکی از جلساتش با علما، با توجه به شرایط کشور و فشاری که بر اسلام وارد شده بود، با تأثر و گریه ضمن بیان این مطلب که اسلام فدایی میخواهد، قیام در این راه را برای مردم ضروری میدانست<ref> [https://wiki.ahlolbait.com/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A6%DB%8C_%D9%82%D9%85%DB%8C «سید حسین طباطبائی قمی»، وبسایت دانشنامة اسلامی.]</ref> و خودش را نیز برای فدا شدن در راه اسلام آماده میکرد.<ref> [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4180/4190/26432/%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%86%DA%AF%D8%B1-%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AF زمانی، «حماسۀ حجاب در سنگر گوهر شاد»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||