حذف رده‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
<big>'''لباس زنان قشقایی؛'''</big> تن‌پوش زنان ایل عشایر قشقایی.[[پرونده:لباس زنان قشقایی3.jpeg|جایگزین=دختران قشقایی|بندانگشتی|دختران قشقایی با لباس محلی]]لباس‌های زنان قشقایی، متناسب با زندگی عشایری و کوچ‌نشینی آنان طراحی شده است که از ویژگی‌هایی چون گشادی، محافظت از بدن در برابر گرما و سرما و از همه مهم‌تر پوشش کامل برخوردار هستند. لباس‌های زنان قشقایی در سال 1375ش در جشنوارة لباس‌های محلی در تهران، به‌عنوان زیباترین لباس شناخته شد.
<big>'''لباس زنان قشقایی؛'''</big> تن‌پوش زنان ایل عشایر قشقایی.[[پرونده:لباس زنان قشقایی3.jpeg|جایگزین=دختران قشقایی|بندانگشتی|دختران قشقایی با لباس محلی]]لباس‌های زنان قشقایی، متناسب با زندگی عشایری و کوچ‌نشینی آنان طراحی شده است که از ویژگی‌هایی چون گشادی، محافظت از بدن در برابر گرما و سرما و از همه مهم‌تر پوشش کامل برخوردار هستند. لباس‌های زنان قشقایی در سال 1375ش در جشنوارة لباس‌های محلی در [[تهران]]، به‌عنوان زیباترین لباس شناخته شد.


==ویژگی مهم لباس زنان قشقایی==
==ویژگی مهم لباس زنان قشقایی==
لباس زنان قشقایی علاوه‌بر زیبایی و حفاظت در برابر سرما و گرما، پوشیدگی کامل را برای آنان به‌همراه دارد. از آنجا که زنان قشقایی، زندگی شبانی و کوچ دائم دارند، لباس‌های آنان گشاد و آزاد است و متناسب با کار و فعالیت زنان طراحی شده است.<ref>صالحی‌فرد، پوشاک عشایر قشقایی، 1397ش، ص115.</ref>  لباس‌های محلی زنان قشقایی، جزء زیباترین لباس‌ها است که توسط خود زنان این منطقه، دوخته می‌شود.<ref>[https://en.civilica.com/doc/1856728/ یعقوبی و موسوی، «بررسی طرح و رنگ پوشاک زنان قشقایی و کاربرد آن در طراحی مانتو‌های امروز»، 1402ش، ص4.]</ref>  
لباس زنان قشقایی علاوه‌بر [[زیبایی]] و حفاظت در برابر سرما و گرما، پوشیدگی کامل را برای آنان به‌همراه دارد. از آنجا که زنان قشقایی، زندگی شبانی و کوچ دائم دارند، لباس‌های آنان گشاد و آزاد است و متناسب با کار و فعالیت زنان طراحی شده است.<ref>صالحی‌فرد، پوشاک عشایر قشقایی، 1397ش، ص115.</ref>  لباس‌های محلی زنان قشقایی، جزء زیباترین لباس‌ها است که توسط خود زنان این منطقه، دوخته می‌شود.<ref>[https://en.civilica.com/doc/1856728/ یعقوبی و موسوی، «بررسی طرح و رنگ پوشاک زنان قشقایی و کاربرد آن در طراحی مانتو‌های امروز»، 1402ش، ص4.]</ref>  
==لباس زنان قشقایی در قرن 19 و 20 میلادی==
==لباس زنان قشقایی در قرن 19 و 20 میلادی==
قشقایی‌ها ریشه‌ای ترک دارند.<ref>پرهام، دست‌بافته‌های عشایری و روستایی فارس، 1370ش، ص64.</ref>  ایل قشقایی از مهم‌ترین واحدهای کوچ‌نشین فارس به شمار می‌آید.<ref>شهبازی، مقدمه‌ای بر شناخت ایلات و عشایر، 1369ش، ص73.</ref>  لباس محلی زنان در قرن‌های نوزدهم و بیستم، شبیه لباس زنان روستایی ساکن جنوب غربی ایران بود. آنان این نوع لباس را در دهة 1970 میلادی و با تفاوت‌هایی در دهة 1990 میلادی می‌پوشیدند. لباس‌ زنان قشقایی در این سال‌ها، دارای تزیینات، بافته‌ها و رنگ‌های شاد بود. زنان دامن‌های چند طبقة چین‌دار (شلیته، تنبان)، تونیک‌هایی با چاک در پهلو (قیناق)، کت‌های کوتاه (ارخالق) با آستین‌های نوک‌تیز تن می‌کردند.
قشقایی‌ها ریشه‌ای ترک دارند.<ref>پرهام، دست‌بافته‌های عشایری و روستایی فارس، 1370ش، ص64.</ref>  [[ایل قشقایی]] از مهم‌ترین واحدهای کوچ‌نشین فارس به شمار می‌آید.<ref>شهبازی، مقدمه‌ای بر شناخت ایلات و عشایر، 1369ش، ص73.</ref>  لباس محلی زنان در قرن‌های نوزدهم و بیستم، شبیه لباس زنان روستایی ساکن جنوب غربی ایران بود. آنان این نوع لباس را در دهة 1970 میلادی و با تفاوت‌هایی در دهة 1990 میلادی می‌پوشیدند. لباس‌ زنان قشقایی در این سال‌ها، دارای تزیینات، بافته‌ها و رنگ‌های شاد بود. زنان دامن‌های چند طبقة چین‌دار (شلیته، تنبان)، تونیک‌هایی با چاک در پهلو (قیناق)، کت‌های کوتاه (ارخالق) با آستین‌های نوک‌تیز تن می‌کردند.
زنان قشقایی روی دامن‌های بلند خود، پیراهن‌های خاکستری یا سیاه می‌پوشیدند. آنان روی سر خود دستمال کوچکی بسته و روی دستمال یک تکه کرباس سیاه  یا سفید قرار می‌دادند. به‌دور گردن نیز، دعا، کلید و کیسة آذوقه می‌بستند.<ref> [https://en.civilica.com/doc/1856728/ یعقوبی و موسوی، «بررسی طرح و رنگ پوشاک زنان قشقایی و کاربرد آن در طراحی مانتو‌های امروز»، 1402ش، ص4.]</ref>  
زنان قشقایی روی دامن‌های بلند خود، پیراهن‌های خاکستری یا سیاه می‌پوشیدند. آنان روی سر خود دستمال کوچکی بسته و روی دستمال یک تکه کرباس سیاه  یا سفید قرار می‌دادند. به‌دور گردن نیز، دعا، کلید و کیسة آذوقه می‌بستند.<ref> [https://en.civilica.com/doc/1856728/ یعقوبی و موسوی، «بررسی طرح و رنگ پوشاک زنان قشقایی و کاربرد آن در طراحی مانتو‌های امروز»، 1402ش، ص4.]</ref> در سال 1375ش در جشنوارة لباس‌های محلی در تهران، لباس قشقایی به‌عنوان زیباترین لباس شناخته شد که این زیبایی بیشتر به‌‌علت ظاهر و طرز پوشش آن بود. لباس‌های محلی قشقایی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی این قوم به ‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.ashayer.ir/index.aspx?pageid=280 «پوشش عشایر قشقایی»، وب‌سایت سازمان امور عشایر ایران.]</ref>  
در سال 1375ش در جشنوارة لباس‌های محلی در تهران، لباس قشقایی به‌عنوان زیباترین لباس شناخته شد که این زیبایی بیشتر به‌‌علت ظاهر و طرز پوشش آن بود. لباس‌های محلی قشقایی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی این قوم به ‌شمار می‌رود.<ref>[https://www.ashayer.ir/index.aspx?pageid=280 «پوشش عشایر قشقایی»، وب‌سایت سازمان امور عشایر ایران.]</ref>  
==سرپوش زنان قشقایی==
==سرپوش زنان قشقایی==
سرپوش زنان قشقایی شامل کلاهک، لچک، دستمال کلاغی و چادر است:
سرپوش زنان قشقایی شامل کلاهک، لچک، دستمال کلاغی و [[چادر]] است:
===کلاهک (کلاخچه یا برک)===  
===کلاهک (کلاخچه یا برک)===  
کلاه کوچکی است که از جنس ساتن، مخمل و پارچه‌های زربافت و ضخیم دوخته می‌شود. این سرپوش به‌وسیلة دو بند به گوشه‌های کلاهک وصل می‌شود و در قست زیر چانه به‌هم گره می‌خورد تا روی سر بایستد. کلاهک به‌منظور پوشیدگی کامل استفاده می‌شود و بیشتر بین زنان مسن رایج است. همچنین برای حفاظت از سرما، کلاهک را آستردار می‌دوزند و زنان قشقایی آن را زیر چارقد می‌پوشند. بخشی از موهای زنان از قسمت کناره‌های کلاهک بیرون آورده می‌شود.<ref>[https://en.civilica.com/doc/1856728/ یعقوبی و موسوی، «بررسی طرح و رنگ پوشاک زنان قشقایی و کاربرد آن در طراحی مانتو‌های امروز»، 1402ش، ص5.]</ref>  
کلاه کوچکی است که از جنس ساتن، مخمل و پارچه‌های زربافت و ضخیم دوخته می‌شود. این سرپوش به‌وسیلة دو بند به گوشه‌های کلاهک وصل می‌شود و در قست زیر چانه به‌هم گره می‌خورد تا روی سر بایستد. کلاهک به‌منظور پوشیدگی کامل استفاده می‌شود و بیشتر بین زنان مسن رایج است. همچنین برای حفاظت از سرما، کلاهک را آستردار می‌دوزند و زنان قشقایی آن را زیر [[چارقد]] می‌پوشند. بخشی از موهای زنان از قسمت کناره‌های کلاهک بیرون آورده می‌شود.<ref>[https://en.civilica.com/doc/1856728/ یعقوبی و موسوی، «بررسی طرح و رنگ پوشاک زنان قشقایی و کاربرد آن در طراحی مانتو‌های امروز»، 1402ش، ص5.]</ref>  
===لچک یا چارقد===  
===لچک یا چارقد===  
جنس لچک از پارچه‌های توری ظریف و نازک است که رنگ آن بسته به سن و سال متغیر  است. برای تهیة لچک پارچه‌ای با عرض زیاد لازم است که آن را به‌شکل سه‌گوش برش می‌دهند. وسط قاعدة مثلث، انحنایی رو به بیرون دارد که «اروف» نامیده می‌شود. هنگام استفاده از لچک، اروف جلوی پیشانی قرار می‌گیرد. تزیینات موجود در اطراف لچک، ملیله‌دوزی یا مهره‌دوزی است و لچک را توسط سنجاق تزیینی در قسمت زیر چانه، روی سر ثابت می‌کنند.<ref> [https://en.civilica.com/doc/1856728/ یعقوبی و موسوی، «بررسی طرح و رنگ پوشاک زنان قشقایی و کاربرد آن در طراحی مانتو‌های امروز»، 1402ش، ص4.]</ref>  
جنس لچک از پارچه‌های توری ظریف و نازک است که رنگ آن بسته به سن و سال متغیر  است. برای تهیة لچک پارچه‌ای با عرض زیاد لازم است که آن را به‌شکل سه‌گوش برش می‌دهند. وسط قاعدة مثلث، انحنایی رو به بیرون دارد که «اروف» نامیده می‌شود. هنگام استفاده از لچک، اروف جلوی پیشانی قرار می‌گیرد. تزیینات موجود در اطراف لچک، ملیله‌دوزی یا مهره‌دوزی است و لچک را توسط سنجاق تزیینی در قسمت زیر چانه، روی سر ثابت می‌کنند.<ref> [https://en.civilica.com/doc/1856728/ یعقوبی و موسوی، «بررسی طرح و رنگ پوشاک زنان قشقایی و کاربرد آن در طراحی مانتو‌های امروز»، 1402ش، ص4.]</ref>