| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
پس از خروج دونالد ترامپ از توافق هستهای در اردیبهشت ۱۳۹۷ش روابط دو کشور وارد مرحله تازهای از تنش شد. ترامپ از طرفی به سیاست «فشار حداکثری» و بازگرداندن تحریمها ادامه داد و از دیگرسو بارها تهران را به مذاکره درباره توافقی جدید فراخواند، اما جمهوری اسلامی با استناد به خروج آمریکا از توافق موجود، این درخواستها را رد کرد. با روی کار آمدن جو بایدن در سال ۲۰۲۱م دولت جدید آمریکا حمایت خود را از احیای برجام اعلام کرد و مذاکراتی در قالب گروه ۱+۴ یعنی آلمان، فرانسه، بریتانیا، چین و روسیه در وین آغاز شد. ایران در این دور مذاکرات از هرگونه گفتوگوی مستقیم با مقامات آمریکایی خودداری کرد و مذاکرات به صورت غیرمستقیم و با میانجیگری اتحادیه اروپا پیگیری میشد؛ اما این توافق در نهایت بهدلایل مختلف از جمله اختلاف نظر بر سر رفع تحریمها و ارائه تضمینهای لازم حاصل نشد.<ref>[https://mdeast.news/2025/04/11/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%85/ «نگاهی به تاریخچه مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم ایران و امریکا از سال 1979»، وبسایت مدیست نیوز.]</ref> | پس از خروج دونالد ترامپ از توافق هستهای در اردیبهشت ۱۳۹۷ش روابط دو کشور وارد مرحله تازهای از تنش شد. ترامپ از طرفی به سیاست «فشار حداکثری» و بازگرداندن تحریمها ادامه داد و از دیگرسو بارها تهران را به مذاکره درباره توافقی جدید فراخواند، اما جمهوری اسلامی با استناد به خروج آمریکا از توافق موجود، این درخواستها را رد کرد. با روی کار آمدن جو بایدن در سال ۲۰۲۱م دولت جدید آمریکا حمایت خود را از احیای برجام اعلام کرد و مذاکراتی در قالب گروه ۱+۴ یعنی آلمان، فرانسه، بریتانیا، چین و روسیه در وین آغاز شد. ایران در این دور مذاکرات از هرگونه گفتوگوی مستقیم با مقامات آمریکایی خودداری کرد و مذاکرات به صورت غیرمستقیم و با میانجیگری اتحادیه اروپا پیگیری میشد؛ اما این توافق در نهایت بهدلایل مختلف از جمله اختلاف نظر بر سر رفع تحریمها و ارائه تضمینهای لازم حاصل نشد.<ref>[https://mdeast.news/2025/04/11/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%85/ «نگاهی به تاریخچه مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم ایران و امریکا از سال 1979»، وبسایت مدیست نیوز.]</ref> | ||
==== مذاکرات 1404 ==== | |||
مرحله نخست | |||
با روی کار آمدن دولت مسعود پزشکیان و اعلام آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای تعامل سازنده، مذاکرات غیرمستقیم با ایالات متحده از فروردینماه ۱۴۰۴ آغاز گردید. در این مرحله، پنج دور مذاکره با میانجیگری عمان برگزار شد که سه دور آن در مسقط و دو دور بعدی در رم انجام پذیرفت. هیأت ایرانی به ریاست عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، و هیأت آمریکایی به سرپرستی استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا، با وساطت بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، به تبادل پیامها پرداختند. محور اصلی گفتوگوها، بازگشت طرفین به تعهدات هستهای و رفع تحریمهای ظالمانه بود، اما این روند دیپلماتیک با حمله رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای ایران در خردادماه و متعاقب آن آغاز «جنگ دوازدهروزه» و ورود مستقیم آمریکا به درگیریها، برای مدتی متوقف گردید. | |||
مرحله دوم | |||
پس از فروکش کردن تنشهای نظامی و برقراری آتشبس، مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا بار دیگر از سر گرفته شد. نخستین دور از این گفتوگوها در روز جمعه ۱۷ بهمنماه ۱۴۰۴ با میانجیگری عمان در مسقط برگزار گردید. در این نشست هیأتهای مذاکرهکننده دو کشور نظرات، ملاحظهها و رویکردهای خود را از طریق بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، به یکدیگر منتقل کردند. گزارشها حاکی از تفاهم برای ادامه مذاکرات بود.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1138666/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D9%87-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF «پایان مذاکرات ایران - امریکا در عمان / عراقچی: شروع خوبی بود ؛ تفاهم برای ادامه مذاکرات / وزیر خارجه عمان: مذاکرات، جدی بود»، وبسایت تحلیلی-خبری عصر ایران.]</ref> دور دوم این مذاکرات روز سهشنبه ۲۸ بهمنماه ۱۴۰۴ در محل کنسولگری عمان در ژنو برگزار شد. هیأت ایرانی به ریاست عباس عراقچی، پیش از آغاز گفتوگوها با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، و بدر البوسعیدی دیدار و تبادل نظر کرد. مذاکرات غیرمستقیم با هیأت آمریکایی به مدت حدود سه ساعت ادامه یافت و طرفین بر موضع اصولی ایران مبنی بر حفظ حق غنیسازی در ازای لغو تحریمها تأکید کردند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2183412/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%DA%98%D9%86%D9%88-%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B2-%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%AC%D9%87 «پایان دور دوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در ژنو / هنوز نتیجه ملموسی به دست نیامدهاست / آیا دور سوم به زودی برگزار خواهد شد؟»، خبر آنلاین]</ref> | |||
== دلالیل بی اعتمادی ایران به آمریکا در فرایند مذاکره == | == دلالیل بی اعتمادی ایران به آمریکا در فرایند مذاکره == | ||
| خط ۶۶: | خط ۷۵: | ||
۹. انحصارطلبی در فناوریهای راهبردی: در حوزۀ معاصر، تحلیلگران به ممانعت آمریکا از فعالیتهای صلحآمیز هستهای ایران اشاره میکنند. با وجود گزارشهای متعدد آژانس بینالمللی انرژی اتمی مبنی بر عدم انحراف، فشارهای واشینگتن برای توقف این دانش از نظر نخبگان علمی ایران، نه یک نگرانی امنیتی، بلکه تلاشی برای حفظ انحصار تکنولوژیک و جلوگیری از دستیابی ایران به لبههای دانش نوین تلقی میگردد.<ref name=":2">[https://irdc.ir/files/fa/news/1397/2/19/8659_369.pdf «بدعهدی آمریکا»، 1395ش، ص11-12.]</ref> | ۹. انحصارطلبی در فناوریهای راهبردی: در حوزۀ معاصر، تحلیلگران به ممانعت آمریکا از فعالیتهای صلحآمیز هستهای ایران اشاره میکنند. با وجود گزارشهای متعدد آژانس بینالمللی انرژی اتمی مبنی بر عدم انحراف، فشارهای واشینگتن برای توقف این دانش از نظر نخبگان علمی ایران، نه یک نگرانی امنیتی، بلکه تلاشی برای حفظ انحصار تکنولوژیک و جلوگیری از دستیابی ایران به لبههای دانش نوین تلقی میگردد.<ref name=":2">[https://irdc.ir/files/fa/news/1397/2/19/8659_369.pdf «بدعهدی آمریکا»، 1395ش، ص11-12.]</ref> | ||
== نقض تعهدات و قراردادهای ناتمام آمریکا در قبال ایران == | == نقض تعهدات و قراردادهای ناتمام آمریکا در قبال ایران == | ||
| خط ۱۳۱: | خط ۱۳۱: | ||
بهرامی، مراد، «روابط ايران و امريكا از آرتور تا ترامپ»، وبروزنامۀ اعتماد، تاریخ درج مطلب: 17 آبان 1399ش. | بهرامی، مراد، «روابط ايران و امريكا از آرتور تا ترامپ»، وبروزنامۀ اعتماد، تاریخ درج مطلب: 17 آبان 1399ش. | ||
«پایان دور دوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در ژنو / هنوز نتیجه ملموسی به دست نیامدهاست / آیا دور سوم به زودی برگزار خواهد شد؟»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 28 بهمن 1404ش. | |||
«پایان مذاکرات ایران - امریکا در عمان / عراقچی: شروع خوبی بود ؛ تفاهم برای ادامه مذاکرات / وزیر خارجه عمان: مذاکرات، جدی بود»، وبسایت تحلیلی-خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 17 بهمن 1404ش. | |||
«تمام آنچه بین ایران و آمریکا گذشته است؛ نیم قرن دشمنی و تماس!»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 4 آذر 1403ش. | «تمام آنچه بین ایران و آمریکا گذشته است؛ نیم قرن دشمنی و تماس!»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 4 آذر 1403ش. | ||
