پرچم ایران: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|پرچم ایران؛}}''' پارچه یا کاغذ یا پوست متشکل از چند رنگ سبز، سفید، قرمز و نشان الله در وسط رنگ سفید، نشان دهنده اسلامیت، صلح وملیّت ایرانیان. | '''{{درشت|پرچم ایران؛}}''' پارچه یا کاغذ یا پوست متشکل از چند رنگ سبز، سفید، قرمز و نشان الله در وسط رنگ سفید، نشان دهنده اسلامیت، صلح وملیّت ایرانیان. | ||
==تاریخچه پرچم ایران== | ==تاریخچه پرچم ایران== | ||
| خط ۲۱: | خط ۱۷: | ||
رنگ سفید در بخش میانی پرچم، نماد صلحدوستی و آرامشطلبی ایرانیان است. کلمه «الله» در وسط پرچم، به شکل لاله سرخ طراحی شد که از خون شهیدان سر برآورده و با چهار هلال که قسمت قائم میانی آن مظهر قدرت و استقامت ایرانیان بود، مجموعاً عبارت «لا إله إلا الله» را بازنمایی میکند. عبارت «اللهاکبر» ۲۲ بار در حاشیه پایین و بالای پرچم تکرار شده و نماد روز پیروزی انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ش است. در بخش پایینی پرچم، رنگ سرخ به نشانه آمادگی همیشگی ایرانیان برای دفاع از استقلال و آزادی است که به قیمت خون شهیدان بهدست آمده است.<ref>حائری، علی، روزشمار شمسی، 1386ش، ج1، ص315.</ref> | رنگ سفید در بخش میانی پرچم، نماد صلحدوستی و آرامشطلبی ایرانیان است. کلمه «الله» در وسط پرچم، به شکل لاله سرخ طراحی شد که از خون شهیدان سر برآورده و با چهار هلال که قسمت قائم میانی آن مظهر قدرت و استقامت ایرانیان بود، مجموعاً عبارت «لا إله إلا الله» را بازنمایی میکند. عبارت «اللهاکبر» ۲۲ بار در حاشیه پایین و بالای پرچم تکرار شده و نماد روز پیروزی انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ش است. در بخش پایینی پرچم، رنگ سرخ به نشانه آمادگی همیشگی ایرانیان برای دفاع از استقلال و آزادی است که به قیمت خون شهیدان بهدست آمده است.<ref>حائری، علی، روزشمار شمسی، 1386ش، ج1، ص315.</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
نسخهٔ ۶ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۵۰
پرچم ایران؛ پارچه یا کاغذ یا پوست متشکل از چند رنگ سبز، سفید، قرمز و نشان الله در وسط رنگ سفید، نشان دهنده اسلامیت، صلح وملیّت ایرانیان.
تاریخچه پرچم ایران
ایرانیان همانند سایر جوامع از گذشتههای دور، نقش و نماد اجتماع خود را در قالب پرچم، نمایش میدادند. کاربرد واژهٔ «گاودرفش» در دوره پهلوی،[۱] واژهٔ «درفش» در دوره پیش از اسلام[۲] و اشاره به «درفش کاویانی» در شاهنامه فردوسی، نشان از کاربرد کهن پرچم در فرهنگ ایرانیان دارد.[۳]
البته اصطلاح «درفش کاویانی» در متون برجای مانده از دوران اشکانی، سلوکی، هخامنشی دیده نشده و بیشتر در منابع دوره اسلامی به آن اشاره شده است. پژوهشگران امروزی برخورد محتاطانهای در بیان تاریخی بودن درفش کاویانی دارند، اگرچه در اسطورهها بیان شده است.[۴]
هرچند در منابع کهن اسلامی، از جمله مورخان سدهٔ دهممیلادی، طبری[۵] و مسعودی[۶] درفش کاویان را ساختهای از پوست «پلنگ» و ابعاد ۸ در ۱۲ ذراع، حدود ۵ در ۷٬۵ متر توصیف کردهاند. «خوارزمی» نیز درفش کاویانی را از پوست خرس یا شیر یاد کرده است.[۷]
در دوره صفوی، علامت شیر و خورشید در پرچم ایران، نقش بست.[۸] پژوهشگران، شهرت امام علی به لقب «شیر خدا» را در انتخاب علامت شیر برای پرچم حکومت شیعهمذهب صفوی، اثرگذار دانستهاند.[۹] خورشید نیز بهعنوان مظهر فرّ ایزدی، نمادی از نور الهی امامان مذهب شیعه دانسته شده و در پرچم حکومت صفوی استفاده شد تا مشروعیت سیاسی را با انتساب به آموزههای مذهبی، ایجاد کند.[۱۰]
رنگها و نشانهای پرچم ایران
پرچم ایران بنا بر اصل پنجم متمم قانون اساسی مصوب ۱۳۲۶ش، متشکل از نوارهای برابر از نظر طول و عرض و به رنگهای سبز، سفید، قرمز و با نشان خورشید و شیر در حال حرکت که در دست شمشیری دارد، تعیین شد. بعدها، رنگ سبز نشان اسلام و خرمی، رنگ سفید نشان صلح و آرامش و رنگ قرمز نشان مشروطیت ایران و دفاع از استقلال و آزادی و شیر، نشان شجاعت و استقامت، تفسیر شد.[۱۱] ابعاد و شکل دقیق پرچم دوباره در سال ۱۳۳۶ش تعیین شد.[۱۲]
پرچم جمهوری اسلامی ایران
پس از انقلاب اسلامی، امام خمینی دستور تغییر آرم پرچم ایران را صادر کرد.[۱۳] یک سال پس از تثبیت نظام جمهوری اسلامی، مشخصات فنی و ظاهری پرچم رسمی کشور ایران، اعلام شد. بخش بالایی پرچم ایران به رنگ سبز طراحی شد تا نمادی از دین اسلام و مذهب شیعه باشد.
رنگ سفید در بخش میانی پرچم، نماد صلحدوستی و آرامشطلبی ایرانیان است. کلمه «الله» در وسط پرچم، به شکل لاله سرخ طراحی شد که از خون شهیدان سر برآورده و با چهار هلال که قسمت قائم میانی آن مظهر قدرت و استقامت ایرانیان بود، مجموعاً عبارت «لا إله إلا الله» را بازنمایی میکند. عبارت «اللهاکبر» ۲۲ بار در حاشیه پایین و بالای پرچم تکرار شده و نماد روز پیروزی انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ش است. در بخش پایینی پرچم، رنگ سرخ به نشانه آمادگی همیشگی ایرانیان برای دفاع از استقلال و آزادی است که به قیمت خون شهیدان بهدست آمده است.[۱۴]
پانویس
- ↑ یشتها، هرمزدشِت، 1347ش، بند11.
- ↑ وندیداد، فرگرد1، 1376ش، بند7.
- ↑ فردوسی، شاهنامه، بخش7 ضحاک و بخش 13 فریدون، در وبسایت گنجور.
- ↑ خالقی مطلق، شاهنامه خالقی مطلق، 1393ش.
- ↑ طبری، تاریخ طبری، 1362ش، ج1، ص5-2174.
- ↑ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، 1409ق، ج3، ص51.
- ↑ خوارزمی، مفاتیح العلوم، 1428ق، ص115.
- ↑ نیّر نوری، «ذیلی بر سلسله مقالات: تاریخچه تغییرات و تحوّلات درفش و علامت ایران از آغاز سده سیزدهم هجری قمری تا امروز»، ۱۳۴۷–۱۳۴۸ش ج۱، ص۷۲.
- ↑ قزوینی، نقض، 1358ش، ج۱، ص۴۷۲ و 165.
- ↑ کسروی، شیخ صفی و تبارش، 1323ش، ج۱، ص۳–۴.
- ↑ ذکاء، «تاریخچة تغییرات و تحولات درفش و علامت دولت ایران از آغاز سدة سیزدهم هجری قمری تا امروز»، 1344ش، ص40-39.
- ↑ ذکاء، «تاریخچة تغییرات و تحولات درفش و علامت دولت ایران از آغاز سدة سیزدهم هجری قمری تا امروز»،1344ش، ص23.
- ↑ خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج12، ص486.
- ↑ حائری، علی، روزشمار شمسی، 1386ش، ج1، ص315.
منابع
- افشار، ایرج، «تازهها و پارههای ایرانشناسی»، بخارا، تهران، س۵، شماره ۳۲–۳۴، ۱۳۸۲ش.
- ببری دیزج، مهربان، «انواع بیرق و کاربردهای آن در نتایج یک پژوهش عهد ناصری»، پیام بهارستان، تهران، س۲، شماره ۵، ۱۳۸۸ش.
- بهار، مهری، «تحلیل مردمشناختی نمادها در عزداری عاشورای حسینی»، همایش بینالمللی محرم و فرهنگ مردم، بهکوشش پژوهشکدهٔ مردمشناسی، تهران، ۱۳۸۳ش.
- بهمنبیگی، محمد، عرف و عادت در عشایر فارس، شیراز، نوید شیراز، ۱۳۲۴ش.
- حائری، علی، روزشمار شمسی، قم، دفتر عقل، ۱۳۸۶ش.
- خالقی مطلق، جلال، شاهنامه خالقی مطلق، تهران، سخن، ۱۳۹۳ش.
- خمینی، روحالله، صحیفه امام، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)، ۱۳۸۹ش.
- خوارزمی، محمدبن حمد، مفاتیحالعلوم، بیروت، دارالمناهل، ۱۴۲۸ق.
- دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ش.
- ذکاء، یحیی، «تاریخچهٔ تغییرات و تحولات درفش و علامت دولت ایران از آغاز سدهٔ سیزدهم هجری قمری تا امروز (۳)»، نشریه هنر و مردم، تهران، شماره ۳۴، ۱۳۴۴ش.
- ذکاء، یحیی، «تاریخچة تغییرات و تحولات درفش و علامت دولت ایران از آغاز سدة سیزدهم هجری قمری تا امروز»، نشریه هنر و مردم، شماره ۳۸، آذر ۱۳۴۴ش.
- طبری، محمدبن جریر، تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، اساطیر، ۱۳۶۲ش.
- عمید، حسن، فرهنگ عمید، تهران، امیرکبیر، ۱۳۹۰ش.
- فردوسی، ابوالقاسم، شاهنامه، در وبسایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۵ تیر ۱۴۰۱ش.
- قزوینی، عبدالجلیل، نقض، تهران، چاپ جلالالدین محدث ارموی، ۱۳۵۸ش.
- کسروی، احمد، شیخ صفی و تبارش، تهران، ۱۳۲۳ش.
- محدثی، جواد، فرهنگ عاشورا، قم، معروف، ۱۳۹۱ش.
- مسعودی، علیبن حسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، ۱۴۰۹ق.
- نوربخش، حسین، بندرلنگه در ساحل خلیج فارس، بندرعباس، اداره کل فرهنگ و هنر استان هرمزگان، ۱۳۵۸ش.
- نیّر نوری، حمید، «ذیلی بر سلسله مقالات: تاریخچه تغییرات و تحوّلات درفش و علامت ایران از آغاز سده سیزدهم هجری قمری تا امروز»، هنر و مردم، ش۷۷–۷۸، ۱۳۴۷–۱۳۴۸ش.
- وندیداد، ترجمه و تحقیق هاشم رضی، تهران، فکر روز، ۱۳۷۶ش.
- یشتها، ترجمهٔ ابراهیم پورداود، تهران، طهوری، ۱۳۴۷ش.