بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
# لرستان: «شو اول قاره» با شالاندازی و گندمشیره، نماد سخاوت و همدلی.<ref>[https://namnak.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B4%D8%A8-%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7.p179 «تاریخچۀ شب یلدا و آدابورسوم شب چله در شهرهای ایران»، وبسایت نمناک.]</ref> | # لرستان: «شو اول قاره» با شالاندازی و گندمشیره، نماد سخاوت و همدلی.<ref>[https://namnak.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B4%D8%A8-%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7.p179 «تاریخچۀ شب یلدا و آدابورسوم شب چله در شهرهای ایران»، وبسایت نمناک.]</ref> | ||
==گسترۀ جغرافیایی جشن شب یلدا== | ==گسترۀ جغرافیایی جشن شب یلدا== | ||
جشن شب یلدا فراتر از | جشن شب یلدا فراتر از ایران برگزار شده و در «ایران فرهنگی» تنها مناسبتی فصلی نبوده بلکه بازتاب باور به تولد نور و پایان طولانیترین شب سال است. نفوذ زبان و ادبیات فارسی و تعامل با فرهنگهای محلی موجب شده این جشن در کشورهای آسیای مرکزی و دیگر نقاط جهان ادامه یابد. در هر منطقه، آیینهای باستانی، اسلامی و بومی با ویژگیهای محلی تلفیق شده و جلوههای متنوعی از جشن شب یلدا ایجاد کردهاند.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1856887/%D8%B4%D8%A8-%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «شب یلدا؛ میراث کهن از ایران تا جهان»، خبرگزاری شبستان.]</ref> | ||
===افغانستان=== | ===افغانستان=== | ||
بهویژه در هرات، جشنی شبیه ایران برگزار میشود؛ خانوادهها گرد هم جمع میشوند، شاهنامه و دیوان حافظ خوانده میشود و پذیرایی با میوههای سرخ و آجیل انجام میگیرد.<ref>[https://www.iras.ir/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A8-%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C%D8%9B-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D9%87%D8%A7/ «آیین شب یلدا در آسیای مرکزی؛ روایتهای شبه چله و پیوندهای فرهنگی»، وبسایت مؤسسۀ مطالعت ایران و اوراسیا.]</ref> | بهویژه در هرات، جشنی شبیه ایران برگزار میشود؛ خانوادهها گرد هم جمع میشوند، شاهنامه و دیوان حافظ خوانده میشود و پذیرایی با میوههای سرخ و آجیل انجام میگیرد.<ref>[https://www.iras.ir/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A8-%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C%D8%9B-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D9%87%D8%A7/ «آیین شب یلدا در آسیای مرکزی؛ روایتهای شبه چله و پیوندهای فرهنگی»، وبسایت مؤسسۀ مطالعت ایران و اوراسیا.]</ref> | ||
| خط ۵۹: | خط ۵۹: | ||
جشن «شهوی یلدا» یا «شهوی چله» با بیدارماندن تا سپیدهدم و آیینهای مرتبط با نور، بخش جداییناپذیر هویت جمعی مردم است.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1856887/%D8%B4%D8%A8-%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «شب یلدا؛ میراث کهن از ایران تا جهان»، خبرگزاری شبستان.]</ref> <br> | جشن «شهوی یلدا» یا «شهوی چله» با بیدارماندن تا سپیدهدم و آیینهای مرتبط با نور، بخش جداییناپذیر هویت جمعی مردم است.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1856887/%D8%B4%D8%A8-%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «شب یلدا؛ میراث کهن از ایران تا جهان»، خبرگزاری شبستان.]</ref> <br> | ||
این تنوع جغرافیایی نشان میدهد که یلدا از یک جشن ملی ایرانی فراتر رفته و به نمادی از میراث تمدنی مشترک بشر بدل شده است، به گونهای که سنتهای باستانی، اسلامی و بومی همزمان در آن بازتاب یافته و در هر منطقه رنگوبوی خاص خود را دارد.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1856887/%D8%B4%D8%A8-%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «شب یلدا؛ میراث کهن از ایران تا جهان»، خبرگزاری شبستان.]</ref> | این تنوع جغرافیایی نشان میدهد که یلدا از یک جشن ملی ایرانی فراتر رفته و به نمادی از میراث تمدنی مشترک بشر بدل شده است، به گونهای که سنتهای باستانی، اسلامی و بومی همزمان در آن بازتاب یافته و در هر منطقه رنگوبوی خاص خود را دارد.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1856887/%D8%B4%D8%A8-%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%DA%A9%D9%87%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86 «شب یلدا؛ میراث کهن از ایران تا جهان»، خبرگزاری شبستان.]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
