بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۹: خط ۴۹:


=== تئاتر خیابانی در ایران ===
=== تئاتر خیابانی در ایران ===
پیش از انقلاب اسلامی، تئاتر خیابانی در ایران بیشتر در قالب اجراهای معدود در جشنواره‌هایی مانند جشن هنر شیراز ۱۳۴۶–۱۳۵۶ش تجربه شد؛ اما این اجراها به حرکتی فراگیر تبدیل نشد.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/wiki/جشن_هنر_شیراز#:~:text=جشن%20هنر%20شیراز،%20فساد%20و، «جشن هنر شیراز»، ویکی امام‌خمینی.]</ref> در روزهای نخست انقلاب ۱۳۵۷–۱۳۵۸ش، با ایجاد فضای سیاسی باز، گروه‌های تئاتر خیابانی برای ارائه دیدگاه‌های سیاسی خود در خیابان‌های تهران و شهرستان‌ها شکل گرفتند. در دهه ۱۳۶۰ش و پس از پایان جنگ تحمیلی، اجراهای پراکنده‌ای توسط گروه‌هایی مانند گروه تئاتر شهر در فضاهای عمومی انجام شد و ساختارها کم‌کم محو یا ادغام شدند و تئاتر خیابانی هنرمندانه‌تر شد. سرانجام در سال ۱۳۷۳ش، تئاتر خیابانی به بخش جنبی جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر پیوست و نگاه جدی‌تری به آن معطوف شد.<ref>[https://theater.ir/fa/27587 حسن‌نیا، «نگاهی به اجرای تئاتر خیابانی در ایران»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref> از اواخر دهه ۱۳۸۰ش و اوایل دهه ۱۳۹۰ش،<ref>اسدی دستجردی، مطالعهٔ تئاتر محیطی ایران در دهه‌های 80 و 90، براساس آراء ریچارد شکنر؛ عنوان بخش عملی: تجربه‌های اخیر، ۱۳۹۴ش، ص۴.</ref> با تأسیس دفتر نمایش خیابانی در مرکز هنرهای نمایشی<ref>[https://theater.ir/file/2/attach2016111933669974140345.pdf «دفتر نمایش خیابانی»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref> و برگزاری جشنواره‌های تخصصی مانند اولین تا هجدهمین جشنواره تئاتر خیابانی مریوان تا کنون، این گونهٔ نمایشی به‌تدریج ساختاری منظم‌تر یافت.<ref>[https://mariwanfestival.ir/گزارش-تصویری-اختتامیه-هجدهمین-جشنوار/ «گزارش تصویری اختتامیه هجدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر خیابانی مریوان»، وب‌سایت جشنواره بین‌المللی تئاتر خیابانی مریوان.]</ref>
پیش از انقلاب اسلامی، تئاتر خیابانی در ایران بیشتر در قالب اجراهای معدود در جشنواره‌هایی مانند جشن هنر شیراز ۱۳۴۶–۱۳۵۶ش تجربه شد؛ اما این اجراها به حرکتی فراگیر تبدیل نشد.<ref>[https://fa.wiki.khomeini.ir/wiki/جشن_هنر_شیراز#:~:text=جشن%20هنر%20شیراز،%20فساد%20و، «جشن هنر شیراز»، ویکی امام‌خمینی.]</ref> در روزهای نخست انقلاب، با ایجاد فضای سیاسی باز، گروه‌های تئاتر خیابانی برای ارائه دیدگاه‌های سیاسی خود در خیابان‌های تهران و شهرستان‌ها شکل گرفتند. پس از پایان جنگ تحمیلی، اجراهای پراکنده‌ای توسط گروه‌هایی مانند گروه تئاتر شهر در فضاهای عمومی انجام شد و ساختارها کم‌کم محو یا ادغام شدند و تئاتر خیابانی هنرمندانه‌تر شد. در سال ۱۳۷۳ش، تئاتر خیابانی به بخش جنبی جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر پیوست و نگاه جدی‌تری به آن معطوف شد.<ref>[https://theater.ir/fa/27587 حسن‌نیا، «نگاهی به اجرای تئاتر خیابانی در ایران»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref> از اواخر دهه ۱۳۸۰ش و اوایل دهه ۱۳۹۰ش،<ref>اسدی دستجردی، مطالعهٔ تئاتر محیطی ایران در دهه‌های 80 و 90، براساس آراء ریچارد شکنر؛ عنوان بخش عملی: تجربه‌های اخیر، ۱۳۹۴ش، ص۴.</ref> با تأسیس دفتر نمایش خیابانی در مرکز هنرهای نمایشی<ref>[https://theater.ir/file/2/attach2016111933669974140345.pdf «دفتر نمایش خیابانی»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref> و برگزاری جشنواره‌های تخصصی مانند اولین تا هجدهمین جشنواره تئاتر خیابانی مریوان این گونهٔ نمایشی به‌تدریج ساختاری منظم‌تر یافت.<ref>[https://mariwanfestival.ir/گزارش-تصویری-اختتامیه-هجدهمین-جشنوار/ «گزارش تصویری اختتامیه هجدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر خیابانی مریوان»، وب‌سایت جشنواره بین‌المللی تئاتر خیابانی مریوان.]</ref>


در ایران افردی مانند شهرام کرمی، مجید امرایی، مریم معترف، محمدرضا الوند، آرش دادگر، عقیل تقی‌زاده<ref>[https://theater.ir/file/2/attach2016111933669974140345.pdf «دفتر نمایش خیابانی»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref> و محمود فرهنگ موافقان رویکردی با توجه به نمایش‌های سنتی ایرانی و ایرج راد، علی پویان و شیرین بزرگمهر موافقان رویکردی با توجه به هنر جهانی هستند.<ref>[https://theater.ir/fa/27587 حسن‌نیا، «نگاهی به اجرای تئاتر خیابانی در ایران»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref>
در ایران افردی مانند شهرام کرمی، مجید امرایی، مریم معترف، محمدرضا الوند، آرش دادگر، عقیل تقی‌زاده<ref>[https://theater.ir/file/2/attach2016111933669974140345.pdf «دفتر نمایش خیابانی»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref> و محمود فرهنگ موافقان رویکردی با توجه به نمایش‌های سنتی ایرانی و ایرج راد، علی پویان و شیرین بزرگمهر موافقان رویکردی با توجه به هنر جهانی هستند.<ref>[https://theater.ir/fa/27587 حسن‌نیا، «نگاهی به اجرای تئاتر خیابانی در ایران»، وب‌سایت ایران تئاتر.]</ref>