بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''مذاکرات ایران و آمریکا؛''' روابط دیپلماتیک و گفتوگوهای سیاسی میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا.</big> | <big>'''مذاکرات ایران و آمریکا؛''' روابط دیپلماتیک و گفتوگوهای سیاسی میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا.</big> | ||
مذاکرات ایران و ایالات متحده آمریکا به مجموعه | مذاکرات ایران و ایالات متحده آمریکا به مجموعه گفتوگوهای دیپلماتیک میان دو کشور پس از انقلاب اسلامی ایران در ۱۳۵۷ تاکنون اطلاق میشود. این مذاکرات که در مقاطع مختلف و با موضوعات گوناگونی از جمله بحران گروگانگیری در سفارت آمریکا، مسائل منطقهای بهویژه در افغانستان و عراق، و مهمتر از همه برنامه هستهای ایران برگزار شده، فراز و نشیبهای متعددی را پشت سر گذاشته است. ماهیت این مذاکرات از گفتوگوهای مستقیم و محرمانه تا مذاکرات غیرمستقیم و چندجانبه در قالب گروه ۱+۵ متغیر بوده است. مهمترین ثمره این روند دیپلماتیک، توافق برنامۀ جامع اقدام مشترک «برجام» در ۱۳۹۴ش بود که اگرچه با خروج یکجانبه آمریکا در سال ۱۳۹۷ش با چالش مواجه شد، اما همچنان بهعنوان نقطه عطفی در روابط دو کشور محسوب میشود. | ||
== علت اختلاف ایران و آمریکا == | == علت اختلاف ایران و آمریکا == | ||
| خط ۳۴۱: | خط ۳۴۱: | ||
|احترام به حاکمیت ملی و تعهد به عدم استفاده از قوای قهریه (طبق منشور ملل متحد). | |احترام به حاکمیت ملی و تعهد به عدم استفاده از قوای قهریه (طبق منشور ملل متحد). | ||
|ترور مقامات رسمی (۲۰۲۰م)، اعمال تحریمهای دارویی و بانکی شدید، و اقدامات نظامی علیه زیرساختهای هستهای (۲۰۲۵م)؛ نقض صریح حاکمیت سرزمینی.<ref>[https://farazeenergy.ir/46978/%D8%A8%D8%AF%D8%B9%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7/ آوند، «بدعهدیها و قراردادهای ناتمام آمریکا در رابطه با ایران طی ۴۰ سال گذشته»، وبسایت فراز انرژی.]</ref> | |ترور مقامات رسمی (۲۰۲۰م)، اعمال تحریمهای دارویی و بانکی شدید، و اقدامات نظامی علیه زیرساختهای هستهای (۲۰۲۵م)؛ نقض صریح حاکمیت سرزمینی.<ref>[https://farazeenergy.ir/46978/%D8%A8%D8%AF%D8%B9%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7/ آوند، «بدعهدیها و قراردادهای ناتمام آمریکا در رابطه با ایران طی ۴۰ سال گذشته»، وبسایت فراز انرژی.]</ref> | ||
|} | |||
== ماهیت مذاکرات ایران و آمریکا از ۱۳۵۷ش تا ۱۴۰۴ش == | |||
{| class="wikitable" | |||
|مقطع زمانی / دولت ایران | |||
|'''موضوع اصلی مذاکره''' | |||
|'''ماهیت ارتباط''' | |||
|'''سطح محرمانگی''' | |||
|'''مکان مذاکره''' | |||
|- | |||
|دولت موقت (۱۳۵۷-۱۳۵۸) | |||
|از سرگیری روابط و مسائل امنیتی | |||
|مستقیم؛ دیدار بازرگان و برژینسکی | |||
|نیمهمحرمانه | |||
|الجزایر | |||
|- | |||
|دولت اول (۱۳۵۹) | |||
|حل مسئله تسخیر سفارت (بیانیه الجزایر) | |||
|غیرمستقیم؛ میانجیگری الجزایر | |||
|رسمی | |||
|الجزایر | |||
|- | |||
|دولت وقت (۱۳۶۵) | |||
|ماجرای مکفارلین (سلاح در برابر گروگان) | |||
|مستقیم و حضوری | |||
|بهشدت محرمانه | |||
|تهران | |||
|- | |||
|دولت سازندگی (۱۳۷۰) | |||
|تماس تلفنی بوش پدر با دفتر ریاستجمهوری | |||
|مستقیم (تلفنی) | |||
|نیمهمحرمانه | |||
|تماس با تهران | |||
|- | |||
|دولت اصلاحات (۱۳۸۰) | |||
|کنفرانس بُن (مسئله افغانستان) | |||
|غیررسمی و حاشیهای | |||
|نیمهمحرمانه | |||
|بُن (آلمان) | |||
|- | |||
|دولت نهم/دهم (۱۳۸۶) | |||
|مسائل امنیتی عراق (تیم کاظمی قمی) | |||
|مستقیم | |||
|رسمی و محدود | |||
|بغداد (عراق) | |||
|- | |||
|دولت دهم (۱۳۸۸-۱۳۹۱) | |||
|آغاز فصل نامهنگاریهای اوباما | |||
|مستقیم (مکاتبهای) | |||
|'''محرمانه''' (در زمان ارسال) | |||
|واشینگتن - تهران | |||
|- | |||
|دولت یازدهم (۱۳۹۲-۱۳۹۴) | |||
|مذاکرات هستهای (برجام) | |||
|مستقیم (وزیران خارجه) | |||
|رسمی و علنی | |||
|وین، لوزان، ژنو و نیویورک | |||
|- | |||
|دولت سیزدهم (۱۴۰۰-۱۴۰۳) | |||
|احیای برجام و تبادل زندانیان | |||
|غیرمستقیم (تبادل پیام) | |||
|نیمهمحرمانه | |||
|مسقط (عمان) و دوحه | |||
|- | |||
|دولت چهاردهم (۱۴۰۴ش) | |||
|تنشزدایی پس از درگیریهای نظامی | |||
|غیرمستقیم (میانجیگری عمان) | |||
|رسمی | |||
|مسقط، رم و ژنو | |||
|} | |} | ||
| خط ۳۷۲: | خط ۴۴۱: | ||
منصوریان، ناصرعلی، «دیوان داوری دعاوی ایران - امریکا مظهر برخورد دو تمدن در عرصه حقوقی»، مجلۀ پژوهش حقوق و سیاست، شمارۀ 5، 1380ش. | منصوریان، ناصرعلی، «دیوان داوری دعاوی ایران - امریکا مظهر برخورد دو تمدن در عرصه حقوقی»، مجلۀ پژوهش حقوق و سیاست، شمارۀ 5، 1380ش. | ||
منصوری، جواد، «بدعهدی آمریکا به ایران در بیانیههای الجزایر»، | منصوری، جواد، «بدعهدی آمریکا به ایران در بیانیههای الجزایر»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: تاریخ بازدید: 2 بهمن 1404ش. | ||
«نگاهی به تاریخچه مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم ایران و امریکا از سال 1979»، وبسایت مدیست نیوز، تاریخ درج مطلب: 11 آوریل 2025م. | «نگاهی به تاریخچه مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم ایران و امریکا از سال 1979»، وبسایت مدیست نیوز، تاریخ درج مطلب: 11 آوریل 2025م. | ||
«وزیر خارجه عمان: مذاکرات ایران و آمریکا | «وزیر خارجه عمان: مذاکرات ایران و آمریکا دوستانه بود / از همکاری شان برای رسیدن به صلح سپاسگزارم»، وبسایت تحلیلی-خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 23 فروردین 1404ش. | ||
«5 تاریخ مهم در مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا | هدیه خاص رئیس جمهور آمریکا برای سران سه قوه»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 20 فروردین 1404ش. | «5 تاریخ مهم در مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا | هدیه خاص رئیس جمهور آمریکا برای سران سه قوه»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 20 فروردین 1404ش. | ||
