ابرابزار
خط ۳۲: خط ۳۲:


==== دوران حسن روحانی و توافق برجام ====
==== دوران حسن روحانی و توافق برجام ====
با پیروزی حسن روحانی در انتخابات و انتقال پرونده هسته‌ای به از شورای عالی امنیت ملی به وزارت خارجه، روند حل‌وفصل پرونده هسته‌ای ایران با گروه ۱+۵ شتاب گرفت. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این دوره، نشستن وزرای امور خارجه ایران و ایالات متحده برای نخستین بار پس از پیروزی انقلاب اسلامی بر سر یک میز مذاکره بود که تحولی نمادین در روابط دو کشور محسوب می‌شد.
با پیروزی حسن روحانی در انتخابات و انتقال پرونده هسته‌ای به از شورای عالی امنیت ملی به وزارت خارجه، روند حل‌وفصل پرونده هسته‌ای ایران با گروه ۱+۵ شتاب گرفت. گفتگوها در چندین دور در شهرهای وین، لوزان و ژنو جریان داشت. دور نهایی مذاکرات از [[۶ تیر]] ۱۳۹۴ش ([[۲۷ ژوئن]] ۲۰۱۵م) در هتل کوبورگ وین با حضور [[محمدجواد ظریف]]، [[جان کری]] و هیئت‌های کارشناسی آغاز شد. سرانجام در تاریخ [[۲۳ تیر]] ۱۳۹۴ش ([[۱۴ ژوئیه]] ۲۰۱۵م)، توافق جامع هسته‌ای موسوم به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) میان ایران، اتحادیه اروپا و گروه ۱+۵ منعقد گردید.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-سیاسی-9/707390-مذاکرات-ایران-آمریکا-بوش-پدر «مروری بر مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم ایران و آمریکا پس از انقلاب؛ ماجرای تماس تلفنی بوش پدر با آیت‌الله هاشمی چه بود؟»، اعتماد آنلاین.]</ref> سیدعلی خامنه‌ای، رهبر ایران، در ادامه طی فرایند قانونی تصویب و اجرای برجام، شروطی را به شرح زیر به رئیس‌جمهور ابلاغ کرد. برخی منتقدان بر این باورند که اجرای برجام نتوانست شروط رهبر ایران را تأمین کند.<ref>[https://kayhan.ir/000qOR شروط 9 گانه برجامی که هرگز به آنها عمل نشد»، وب‌سایت روزنامه کیهان.]</ref>
 
جزئیات این دوران و توافق حاصل از آن به شرح زیر است:
* '''روند مذاکرات:''' گفتگوها در چندین دور در شهرهای وین، لوزان و ژنو جریان داشت. دور نهایی مذاکرات از [[۶ تیر]] ۱۳۹۴ش ([[۲۷ ژوئن]] ۲۰۱۵م) در هتل کوبورگ وین با حضور [[محمدجواد ظریف]]، [[جان کری]] و هیئت‌های کارشناسی آغاز شد.
* '''امضای برجام:''' پس از سه بار تمدید ضرب‌الاجل‌های تعیین‌شده، سرانجام در تاریخ [[۲۳ تیر]] ۱۳۹۴ش ([[۱۴ ژوئیه]] ۲۰۱۵م)، توافق جامع هسته‌ای موسوم به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) میان ایران، اتحادیه اروپا و گروه ۱+۵ منعقد گردید.
* '''واکنش‌های داخلی و بین‌المللی:''' امضای این توافق با شادی و پایکوبی خیابانی بخشی از مردم در شهرهای مختلف ایران همراه بود. با این حال، همزمان با این استقبال عمومی، منتقدان برجام اشکالات فراوانی بر آن وارد می‌دانستند و در ایالات متحده نیز مخالفان توافق، اقدامات مختلفی را برای ایجاد اختلال در روند آن آغاز کردند.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-سیاسی-9/707390-مذاکرات-ایران-آمریکا-بوش-پدر «مروری بر مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم ایران و آمریکا پس از انقلاب؛ ماجرای تماس تلفنی بوش پدر با آیت‌الله هاشمی چه بود؟»، اعتماد آنلاین.]</ref>
* '''شروط نه‌گانه سیدعلی خامنه‌ای، رهبر ایران:''' او در ادامه طی فرایند قانونی تصویب و اجرای برجام، شروطی را به شرح زیر به رئیس‌جمهور ابلاغ کرد. برخی منتقدان بر این باورند که اجرای برجام نتوانست شروط رهبر ایران را تأمین کند.<ref>[https://kayhan.ir/000qOR شروط 9 گانه برجامی که هرگز به آنها عمل نشد»، وب‌سایت روزنامه کیهان.]</ref>


{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
خط ۲۸۴: خط ۲۷۸:


== زمینه‌های تاریخی، فرهنگی و سیاسی منازعه ایران و آمریکا ==
== زمینه‌های تاریخی، فرهنگی و سیاسی منازعه ایران و آمریکا ==
به‌باور تحلیلگران، ریشه‌های منازعه میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا را باید در لایه‌های عمیق‌تری از تضادهای هویتی، ارزشی و ژئوپلیتیکی جستجو کرد. از دیدگاه پژوهشگران، این تقابل تنها به اختلافات تاکتیکی یا دوره‌ای محدود نمی‌شود، بلکه ریشه در ماهیت سلطه‌جویانهٔ آمریکا از یک‌سو و [[هویت اسلامی]]، استقلال‌طلبانه و عدالت‌محور انقلاب اسلامی از سوی دیگر دارد.<ref>حبیبی، «ایران و آمریکا؛ تقابل راهبردی یا تاکتیکی»، 1386ش، ص61-79.</ref>
به‌باور تحلیلگران، ریشه‌های منازعه میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا را باید در لایه‌های عمیق‌تری از تضادهای هویتی، ارزشی و ژئوپلیتیکی جستجو کرد. از دیدگاه پژوهشگران، این تقابل تنها به اختلافات تاکتیکی یا دوره‌ای محدود نمی‌شود، بلکه ریشه در ماهیت سلطه‌جویانهٔ آمریکا از یک‌سو و [[هویت اسلامی]]، استقلال‌طلبانه و عدالت‌محور انقلاب اسلامی از سوی دیگر دارد.<ref>حبیبی، «ایران و آمریکا؛ تقابل راهبردی یا تاکتیکی»، 1386ش، ص61-79.</ref> بر اساس این دیدگاه، اختلاف آمریکا و جمهوری اسلامی نه یک اختلاف تاکتیکی و موردی، بلکه اختلافی ذاتی است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4225719-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%81-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%B0%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%AA%DB%8C%DA%A9%DB%8C «رهبر انقلاب: اختلاف جمهوری اسلامی و آمریکا، ذاتی است و نه تاکتیکی»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>


=== زمینه‌های تاریخی ===
=== زمینه‌های تاریخی ===