بدون خلاصۀ ویرایش
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۴: خط ۴:


== '''تاریخچۀ تجزیۀ ایران''' ==
== '''تاریخچۀ تجزیۀ ایران''' ==
ایران کنونی تنها بخش کوچکی از سرزمین پهناوری است که در تاریخ با نام ایران بزرگ شناخته می‌شد. در دورۀ قاجار، بر اثر بی‌کفایتی پادشاهان و دسیسه‌های بیگانه، حدود ۳٫۵ میلیون کیلومتر مربع از خاک ایران، شامل مناطقی در قفقاز، ‏ورارود (ماوراءالنهر) ، افغانستان و بخش‌هایی از بلوچستان جدا شد. همچنین بر اساس قرارداد ۱۹۰۷، بریتانیا و روسیۀ تزاری ایران را به مناطق نفوذ خود تقسیم کردند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/70792/%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B6%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 میرسنجری، «سرزمین‌های جداشده و تهدید تمامیت ارضی ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref> در دورۀ پهلوی نیز بخش‌هایی نظیر بحرین، کوه آرارات کوچک و دهکدۀ فیروزه از ایران جدا شدند.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/113012/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87 نقدی‌پور، «ایران وادامه پروژه تاریخی تجزیه»، وب‌سایت نورنیوز.]</ref> پس از جنگ جهانی دوم، جیمز برنز، وزیر خارجۀ وقت آمریکا، طرحی برای تجزیۀ ایران به هفت کشور بر پایۀ قومیت‌ها ارائه داد که با آغاز جنگ سرد ناکام ماند.<ref>[https://www.jahannews.com/news/814299/%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87-%DB%B7-%D8%AA%DA%A9%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%DB%8C «نقشه ۷ تکه «تجزیه ایران» کار کی بود؟!»، وب‌سایت جهان نیوز.]</ref>
ایران کنونی تنها بخش کوچکی از سرزمین پهناوری است که در تاریخ با نام ایران بزرگ شناخته می‌شد. در دورۀ قاجار، بر اثر بی‌کفایتی پادشاهان و دسیسه‌های بیگانه، حدود ۳٫۵ میلیون کیلومتر مربع از خاک ایران، شامل مناطقی در قفقاز، ‏ورارود (ماوراءالنهر)، افغانستان و بخش‌هایی از بلوچستان جدا شد. همچنین بر اساس قرارداد ۱۹۰۷م، بریتانیا و روسیۀ تزاری ایران را به مناطق نفوذ خود تقسیم کردند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/70792/%D8%B3%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B6%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 میرسنجری، «سرزمین‌های جداشده و تهدید تمامیت ارضی ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref> در دورۀ پهلوی نیز بخش‌هایی نظیر بحرین، کوه آرارات کوچک و دهکدۀ فیروزه از ایران جدا شدند.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/113012/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87 نقدی‌پور، «ایران وادامه پروژه تاریخی تجزیه»، وب‌سایت نورنیوز.]</ref> پس از جنگ جهانی دوم، جیمز برنز، وزیر خارجۀ وقت آمریکا، طرحی برای تجزیۀ ایران به هفت کشور بر پایۀ قومیت‌ها ارائه داد که با آغاز جنگ سرد ناکام ماند.<ref>[https://www.jahannews.com/news/814299/%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87-%DB%B7-%D8%AA%DA%A9%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%DB%8C «نقشه ۷ تکه «تجزیه ایران» کار کی بود؟!»، وب‌سایت جهان نیوز.]</ref>


{| class="wikitable sortable"
{| class="wikitable sortable"
خط ۱۴: خط ۱۴:
|-
|-
| '''صلح زهاب'''
| '''صلح زهاب'''
| ۱۶۳۹ م. / ۱۰۴۹ ق.
| ۱۶۳۹م. / ۱۰۴۹ ق.
| ایران و عثمانی
| ایران و عثمانی
| تعیین مرزهای غربی؛ واگذاری قطعی حاکمیت بغداد و بصره به امپراتوری عثمانی.
| تعیین مرزهای غربی؛ واگذاری قطعی حاکمیت بغداد و بصره به امپراتوری عثمانی.
|-
|-
| '''ارزروم اول'''
| '''ارزروم اول'''
| ۱۸۲۱ م. / ۱۲۳۷ ق.
| ۱۸۲۱م. / ۱۲۳۷ ق.
| ایران و عثمانی
| ایران و عثمانی
| بازگشت به مرزهای سابق و تثبیت وضعیت سرزمینی پیشین بین دو کشور.
| بازگشت به مرزهای سابق و تثبیت وضعیت سرزمینی پیشین بین دو کشور.
|-
|-
| '''عهدنامه گلستان'''
| '''عهدنامه گلستان'''
| ۱۸۱۳ م. / ۱۲۲۸ ق.
| ۱۸۱۳م. / ۱۲۲۸ ق.
| ایران و روسیه
| ایران و روسیه
| واگذاری بخش‌های وسیعی از قفقاز (شامل داغستان، گرجستان و مناطقی از جمهوری آذربایجان کنونی) به امپراتوری روسیه.
| واگذاری بخش‌های وسیعی از قفقاز (شامل داغستان، گرجستان و مناطقی از جمهوری آذربایجان کنونی) به امپراتوری روسیه.
|-
|-
| '''عهدنامه ترکمانچای'''
| '''عهدنامه ترکمانچای'''
| ۱۸۲۸ م. / ۱۲۴۳ ق.
| ۱۸۲۸م. / ۱۲۴۳ ق.
| ایران و روسیه
| ایران و روسیه
| واگذاری خانات ایروان و نخجوان به روسیه و تعیین رود ارس به عنوان مرز دائمی در شمال غرب.
| واگذاری خانات ایروان و نخجوان به روسیه و تعیین رود ارس به عنوان مرز دائمی در شمال غرب.