حشد الشعبی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
دور روز بعد از فتوای جهاد توسط آیت الله سیستانی، مشاور امنیت ملی عراق از تشکیل «مدیریت حشدالشعبی» برای سازماندهی انبوهی از نیروهای داوطلب که ذیل اختیارات نخست وزیر فعالیت خواهند کرد، خبر داد.<ref>آزاد، ص94، 1394ش.</ref> | دور روز بعد از فتوای جهاد توسط آیت الله سیستانی، مشاور امنیت ملی عراق از تشکیل «مدیریت حشدالشعبی» برای سازماندهی انبوهی از نیروهای داوطلب که ذیل اختیارات نخست وزیر فعالیت خواهند کرد، خبر داد.<ref>آزاد، ص94، 1394ش.</ref> | ||
دولت عراق در سال 2014م، به دلیل ضعف ارتش عراق در مهار داعش، دستور سازماندهی و تامین سلاح و ادوات نیروهای داوطلب برای حفظ امنیت عراق را صادر کرد.<ref>آزاد، ص8، 1399ش،</ref> | |||
دور روز بعد از فتوای جهاد توسط آیت الله سیستانی، مشاور امنیت ملی عراق از تشکیل «مدیریت حشدالشعبی» برای سازماندهی انبوهی از نیروهای داوطلب که ذیل اختیارات نخست وزیر فعالیت خواهند کرد، خبر داد.<ref>آزاد، ص94، 1394ش.</ref> نقش سردار سلیمانی در تبدیل کردن این فتوا به یک نیروی توانمند، جدی بود(آفایی میبدی، علی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، ص115، نشریه سیاستپژوهی غرب آسیا، ش1، پاییز 1403ش.). | |||
تاسیس حشدالشعبی پس از صدور فرمان مرجعیت در خصوص جهاد با تروریسم داعش در عراق در سال 1393ش، و پس از درخواست رسمی دولت عراق از ایران صورت گرفت. برخی از گروههای تشکیل دهنده حشد الشعبی، در دوران رژیم بعث در ایران سکونت داشتند. احمدی، ژیلا، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، وبسایت مرکز بینالمللی مطالعات صلح، 13 شهریور 1397ش. | |||
پس از افول داعش در عراق، آمریکا تلاش زیادی کرد که نفوذ حشدالشعبی را کاهش دهد اما حاج قاسم عراقیها را در پارلمان بسیج کرد تا حشد الشعبی را به عنوان یک نیروی نظامی رسمی به عنوان بخشی از نیروهای مسلح کشور عراق پذیرفته شد(آفایی میبدی، علی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، ص116، نشریه سیاستپژوهی غرب آسیا، ش1، پاییز 1403ش.). | |||
با وجود فشارهای زیاد، حشدالشعبی با قانونی که در نوامبر 2016م، تصویب شد، به جایگاه قانونی رسید و از حقوق معادل پلیس یا ارتش برخوردار شد((آقایی میبدی، علی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، ص120، نشریه سیاستپژوهی غرب آسیا، ش1، پاییز 1403ش). | |||
== اهداف == | == اهداف == | ||
نسخهٔ ۱۶ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۲۷
حشدالشعبی،
تاریخچه
دولت عراق در سال 2014م، به دلیل ضعف ارتش عراق در مهار داعش، دستور سازماندهی و تامین سلاح و ادوات نیروهای داوطلب برای حفظ امنیت عراق را صادر کرد.[۱]
دور روز بعد از فتوای جهاد توسط آیت الله سیستانی، مشاور امنیت ملی عراق از تشکیل «مدیریت حشدالشعبی» برای سازماندهی انبوهی از نیروهای داوطلب که ذیل اختیارات نخست وزیر فعالیت خواهند کرد، خبر داد.[۲]
دولت عراق در سال 2014م، به دلیل ضعف ارتش عراق در مهار داعش، دستور سازماندهی و تامین سلاح و ادوات نیروهای داوطلب برای حفظ امنیت عراق را صادر کرد.[۳]
دور روز بعد از فتوای جهاد توسط آیت الله سیستانی، مشاور امنیت ملی عراق از تشکیل «مدیریت حشدالشعبی» برای سازماندهی انبوهی از نیروهای داوطلب که ذیل اختیارات نخست وزیر فعالیت خواهند کرد، خبر داد.[۴] نقش سردار سلیمانی در تبدیل کردن این فتوا به یک نیروی توانمند، جدی بود(آفایی میبدی، علی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، ص115، نشریه سیاستپژوهی غرب آسیا، ش1، پاییز 1403ش.).
تاسیس حشدالشعبی پس از صدور فرمان مرجعیت در خصوص جهاد با تروریسم داعش در عراق در سال 1393ش، و پس از درخواست رسمی دولت عراق از ایران صورت گرفت. برخی از گروههای تشکیل دهنده حشد الشعبی، در دوران رژیم بعث در ایران سکونت داشتند. احمدی، ژیلا، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، وبسایت مرکز بینالمللی مطالعات صلح، 13 شهریور 1397ش.
پس از افول داعش در عراق، آمریکا تلاش زیادی کرد که نفوذ حشدالشعبی را کاهش دهد اما حاج قاسم عراقیها را در پارلمان بسیج کرد تا حشد الشعبی را به عنوان یک نیروی نظامی رسمی به عنوان بخشی از نیروهای مسلح کشور عراق پذیرفته شد(آفایی میبدی، علی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، ص116، نشریه سیاستپژوهی غرب آسیا، ش1، پاییز 1403ش.).
با وجود فشارهای زیاد، حشدالشعبی با قانونی که در نوامبر 2016م، تصویب شد، به جایگاه قانونی رسید و از حقوق معادل پلیس یا ارتش برخوردار شد((آقایی میبدی، علی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، ص120، نشریه سیاستپژوهی غرب آسیا، ش1، پاییز 1403ش).
اهداف
در مارس 2015م، سازمان حشدالشعبی اهداف پنجگانه زیر را به عنوان اهداف کلان خود مطرح کرد؛
آزادی مردم عراق از تروریسم
حفاظت از اماکن و بقاع متبرکه
نبرد با داعش و بیرون راندن آنان از خاک عراق
حفاظت از کشور و کم به عراقیهایی که توان جهاد ندارند.[۵]
گروههای تشکیل دهنده
حشدالشعبی در 50 گروه مختلف از 130 تا 150 هزار نیروی نظامی برخوردار است. هرچند بدنه اصلی این گروه را شیعیان تشکیل دادهاند، ما سایر گروههای قومی و مذهبی از جمله کردها، ترکمنها، اهل سنت، مسیحیان و ایزدیها نیز در آن حضور دارند.[۶]
لایه اول: گروههای مرجع با دو ویژگی ابتکار عمل در جبهه جنگ و داشتن سازمان نظامی، شامل سازمان بدر، گردانهای امام علی، گردانهای سیدالشهدا و جندالامام.
لایه دوم: حلقه پیرامونی، که پیروی از ولایت فقیه را ترویج میکند و از حیث نظامی در رتبه بعدی قرار دارد، شامل گروههای سرایا الخراسانی، الوعد الصادق، جیش المختار و رسالیون.
لایه سوم، گروههای وابسته به جریانهای سیاسی عراق، شامل شباب الرسالی، گردانهای غضب، امام حسین، سرایا السلام، ترکمنها، سنیها.[۷]
گروههای رقیب
جریان صدر به دلیل اقتدارگرایی مقتدی صدر، اختلاف نظر او با دیگر جریانهای شیعی، تمایل به تعامل با آل سعود، همگرایی همهجانبه با اهل سنت به منظور جلب آراء آنها، ناسیونالیسم افراطی مقتدی صدر.[۸] شکاف ایدئولوژیکی عمیق صدر با حشدالشعبی در مسئله ولایتپذیری به دلیل غیر عراقی بودن مراجع اخیر عراق و نگاه انتقادی صدر به هم پیمانی حشد الشعبی با ایران.[۹]
گروههای مخالف، برخی از گروههای سنی و کرد در برابر حشدالشعبی احساس خطر میکنند. اهل سنت در زمان پاکسازی داعش از مانع از ورود حشد الشعبی به مناطق سنی نشین شدند و کردها نیز حضور حشدالشعبی در مناطق تحت سیطره خود به ویژه منابع نفتی کرکوک را مانع دستیابی به اهداف خود میدانستند.[۱۰]
دولت مرکزی عراق، حیدرالعبادی نخست وزیر اسبق عراق تلاش می کرد مبنی بر فرمان اجرایی شماره 91 در فوریه 2016م، حشدالشعبی را به صورت یک تشکیلات نظامی مستقل و نهادی مشروع و قانونی در چارچوب شورای ملی عراق و تحت نظر مستقیم نخست وزیر درآورد. در سال 2019م، نیز عادل عبدالمهدی فرمان ده مادهای را صادر کرد که به موجب آن حشدالشعبی در نیروهای مسلح عراق ادغام میشد.[۱۱]
عربستان با برجسته سازی نقش تشیع و برچسب فرقه گرایی تلاش می کند حشد الشعبی را تهدیدی برای اهل سنت عراق و برقراری ثبات سیاسی در عراق و زمینه ساز نفوذ ایران معرفی کند.[۱۲]
آسیبها
تشتت گروههای عضو و اختلاف نظر، عدم سازماندهی مناسب، عدم برخورداری از جایگاه مستحکم قانونی، اختلاف نظر افراد تاثیرگذاری مثل مقتدی صدر و عمار حکیم در مورد وضعیت فعلی و آینده حشدالشعبی و خلع سلاح آنها پس از رفع خطر داعش، احتمال انشعاب داخلی،[۱۳]
حشد الشعبی از سویی به دلیل دریافت حقوق کارکنان آن، دولتی است و از سوی دیگر به دلیل عدم پاسخگویی به دولت مرکزی و عدم هماهنگی فعالیتهای خود با دولت، غیر رسمی است. این وضعیت در بلند مدت چالشهایی را به دنبال خواهد داشت.[۱۴]
منابع
آزاد، «الگوی تشکیل و تحدید حشد الشعبی در عراق»، فصلنامه سیاست جهانی، 1399ش.
بیوک، محسن، سناریوهای پیش روی آینده حشد الشعبی در عراق بر اساس ساختار و راهبرد بازیگران، نشریه مطالعات بین رشتهای دانش راهبردی، ش56، پاییز 1403ش.
گوهری مقدم و عرب، «جایگاه حشد الشعبی در امنیت ملی عراق و نحوه بازنمایی رسانههای سعودی از آن»، پژوهشنامه رسانه بینالملل، 1397ش.
نیاکویی و پیرمحمدی، «روند بازیگری و کنش عملیاتی حشدالشعبی در عراق»، فصنامه روابط خارجی، 1400ش.
پانویس
- ↑ آزاد، ص8، 1399ش،
- ↑ آزاد، ص94، 1394ش.
- ↑ آزاد، ص8، 1399ش،
- ↑ آزاد، ص94، 1394ش.
- ↑ ستوده و بدرآبادی، ص22، 1398ش.
- ↑ نیاکویی و پیرمحمدی، ص11، 1400ش.
- ↑ آزاد، ص50، 1395ش.
- ↑ عالیشاهی و همکاران، ص205، 1398ش.
- ↑ محسن بیوک، «سناریوی پیش روی آینده حشد الشعبی در عراق بر اساس ساختار و راهبرد بازیگران»،ص172، 1403ش.
- ↑ آزاد، ص125، 1395ش.
- ↑ پیرمحمدی و نیاکوئی، ص20، 1400ش.
- ↑ گوهری مقدم و عرب، ص12، 1397ش.
- ↑ محسن بیوک، «سناریوی پیش روی آینده حشد الشعبی در عراق بر اساس ساختار و راهبرد بازیگران»،ص169، 1403ش.
- ↑ محسن بیوک، «سناریوی پیش روی آینده حشد الشعبی در عراق بر اساس ساختار و راهبرد بازیگران»،ص173، 1403ش.