بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''امدادهای غیبی؛''' حمایتهای پنهانی خداوند از مؤمنان و جامعۀ اسلامی در شرایط بحرانی.</big> | <big>'''امدادهای غیبی؛''' حمایتهای پنهانی خداوند از مؤمنان و جامعۀ اسلامی در شرایط بحرانی.</big> | ||
امدادهای غیبی، | امدادهای غیبی، سنتی قطعی و همیشگی در اندیشۀ اسلامی است که بر اساس آن، خداوند در شرایط بحرانی و فراتر از اسباب مادی، بندگان مؤمن خود را یاری میرساند. از منظر فلسفی، این امدادها پاسخی به فقر وجودی انسان بوده که در تمام لحظات زندگی به منبعی فراتر از ماده نیاز دارد. مفسران قرآن بر این باورند که آیات متعددی از جمله نزول فرشتگان در جنگ بدر، ایجاد آرامش در دل مؤمنان و برهمزدن نقشههای دشمنان، مصادیق روشنی از این سنت الهی در تاریخ هستند. در منابع روایی نیز میان رحمت عام الهی شامل همه خلایق و رحمت ویژهای که در پی ایمان و تقوا نصیب مؤمنان میشود، تمایز نهاده شده است. به اعتقاد تحلیلگران، باور به امداد غیبی هرگز بهمعنای نفی تلاش انسانی نیست، بلکه در بطن مجاهدت و اخلاص، زمینۀ تحقق آن فراهم میشود. تجربۀ انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در ایران، از جمله رویداد طبس و خاطرات رزمندگان، از دیدگاه مؤمنان نمونههای عینی تداوم این سنت در دوران معاصر به شمار میرود. این باور در فرهنگ عامه با ضربالمثلهای «پایان شب سیه سفید است» بازتاب یافته و در شرایط بحرانی، با تقویت امید و تابآوری، نقش مهمی در مقاومت اجتماعی ایفا میکند. | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
امدادهای غیبی در منظومۀ فکری و اعتقادی اسلام، به حمایتهای ویژهای اطلاق میشود که از سوی خداوند در شرایط حساس و بحرانی، فراتر از اسباب مادی و علل ظاهری، شامل حال مؤمنان و مجاهدان راه حق میشود.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Article/Detail/4941/%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%89%20%D8%BA%D9%8A%D8%A8%D9%89 «امدادهاى غيبى: كمكهاى ويژه الهى»، پرتال جامع علوم و معارف قرآن.]</ref> پژوهشگران | امدادهای غیبی در منظومۀ فکری و اعتقادی اسلام، به حمایتهای ویژهای اطلاق میشود که از سوی خداوند در شرایط حساس و بحرانی، فراتر از اسباب مادی و علل ظاهری، شامل حال مؤمنان و مجاهدان راه حق میشود.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Article/Detail/4941/%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%89%20%D8%BA%D9%8A%D8%A8%D9%89 «امدادهاى غيبى: كمكهاى ويژه الهى»، پرتال جامع علوم و معارف قرآن.]</ref> به نظر پژوهشگران این مفهوم ریشه در ژرفای معنایی دو واژۀ «امداد» و «غیب» دارد. به گزارش منابع لغوی، «امداد» از ریشه «مَدّ» بهمعنای کشیدن، امتداد بخشیدن و پیوستن چیزی به چیز دیگر است که در کاربرد قرآنی آن، معنایی مثبت و در رابطه با یاریرسانی به مؤمنان یافت میشود.<ref>راغب اصفهانی، 1412ق، ص763.</ref> از سوی دیگر، «غیب» بهمعنای هر امر پنهان از حواس ظاهری است و در مقابل «شهادت» قرار میگیرد.<ref>مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، 1386ش، ج7، ص290.</ref> ترکیب این دو واژه، بهمفهومی ژرف بهنام سنت امداد غیبی انجامیده که از دیدگاه اندیشمندان، بهمعنای الطاف و دستگیریهای خاص الهی است که بر اساس شایستگیهای معنوی انسان و نه صرفاً قوانین عام طبیعت، نصیب بندگان مؤمن میشود. این سنت در باور مسلمانان که از صفت رحیمیۀ خداوند سرچشمه میگیرد، در شرایط ویژه و به تناسب لیاقت و صداقت انسانها نازل میشود و گشایشهایی فراتر از اسباب عادی را به ارمغان میآورد. این باور، امید به یاری الهی را در دل مؤمنان زنده نگه میدارد و آنان را به تلاشی مضاعف در مسیر حق ترغیب میکند.<ref>ابراهیمیان و دیگران، «شیوههای نزول امدادهای غیبی بر مومنین از منظر آیات قرآن»، 1394ش، ص159-160.</ref> | ||
== مبانی == | == مبانی == | ||
=== مبنای فلسفی === | === مبنای فلسفی === | ||
فیلسوفان اسلامی بر این نکته تأکید دارند که انسان موجودی نیازمند آفریده شده است و از سوی انواع خطرات درونی و بیرونی تهدید میشود. از دیدگاه آنان، بیماریهای جسمی و روحی و مشکلات پیدرپی مانند فقر جنگ، هر یک به تنهایی برای نابودی او کافی است. از این رو، به باور پژوهشگران فلسفه، انسان در همه حالات به حامی و امدادگر نیاز دارد.<ref>مولایینژاد و سعیدیپور، «بررسی امداد غیبی در زندگی بشر از دیدگاه علامه طباطبایی»، 1398ش، ص142. </ref> اندیشمندان با طرح تقسیم وجود به واجب، ممکن و ممتنع، به قاعدهای استوار اشاره کردهاند: ممکنالوجود نه تنها در پیدایش خود، بلکه در ادامه و بقا نیز نیازمند علت است. مفسران فلسفه اسلامی این نیاز ذاتی را که از آن به «فقر وجودی» تعبیر میشود، پیوند ناگسستنی انسان با خالق خویش میدانند و بر این باورند که این حقیقت، ضرورت امداد الهی را در تمام لحظات زندگی اثبات میکند.<ref>طباطبایی، نهایة الحکمه، ١٤١٦ق، ص60.</ref> | فیلسوفان اسلامی بر این نکته تأکید دارند که انسان موجودی نیازمند آفریده شده است و از سوی انواع خطرات درونی و بیرونی تهدید میشود. از دیدگاه آنان، بیماریهای جسمی و روحی و مشکلات پیدرپی مانند فقر جنگ، هر یک به تنهایی برای نابودی او کافی است. از این رو، به باور پژوهشگران فلسفه، انسان در همه حالات به حامی و امدادگر نیاز دارد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1516682/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C مولایینژاد و سعیدیپور، «بررسی امداد غیبی در زندگی بشر از دیدگاه علامه طباطبایی»، 1398ش، ص142.] </ref> اندیشمندان با طرح تقسیم وجود به واجب، ممکن و ممتنع، به قاعدهای استوار اشاره کردهاند: ممکنالوجود نه تنها در پیدایش خود، بلکه در ادامه و بقا نیز نیازمند علت است. مفسران فلسفه اسلامی این نیاز ذاتی را که از آن به «فقر وجودی» تعبیر میشود، پیوند ناگسستنی انسان با خالق خویش میدانند و بر این باورند که این حقیقت، ضرورت امداد الهی را در تمام لحظات زندگی اثبات میکند.<ref>طباطبایی، نهایة الحکمه، ١٤١٦ق، ص60.</ref> | ||
=== مبنای قرآنی === | === مبنای قرآنی === | ||
مفسران قرآن کریم بر این باورند که خداوند با صراحت بر حقیقت نیازمندی انسان به امداد الهی | مفسران قرآن کریم بر این باورند که خداوند با صراحت بر حقیقت نیازمندی انسان به امداد الهی تأکید کرده است. به اعتقاد آنها، آیاتی که انسانها را نیازمند ذاتی خداوند معرفی میکند، گویای این معنا بوده که نیازمندی، ویژگی ذاتی انسان و بینیازی مطلق، منحصر در پروردگار است.<ref>سورۀ فاطر، آیۀ 15.</ref> از دیدگاه آنان، هیچ موجودی جز خدا نمیتواند به انسان نیازمند کمک رساند. به باور ایشان، این حقیقت که انسان بالذات فقیر است و تنها خداوند غنی بالذات میتواند پاسخگوی این نیاز بیپایان باشد، دریچهای از امید را به روی انسان میگشاید و او را به منبع لایزال الهی پیوند میزند.<ref>سبحانی، منشور جاوید، ١٣٧٥ش، ج٢، ص١٣٦.</ref> | ||
=== مبنای روایی === | === مبنای روایی === | ||
امدادهای غیبی در روایات دینی جایگاهی برجسته و | امدادهای غیبی در روایات دینی جایگاهی برجسته و تبیینکنندۀ ابعاد گوناگون این مفهوم دارد. برای مثال در کلام امام علی به گستردگی رحمت و امداد الهی اشاره شده است.<ref>نهج البلاغه، خطبه 56، 1392ش، ص70.</ref> محققان معتقدند در منابع روایی، میان دو نوع رحمت الهی تمایز نهاده شده است: رحمت رحمانی که شامل همه خلایق میشود و رحمت رحیمیه که ویژۀ مؤمنان و در پی شایستگیهای آنان عطا میشود. به باور آنها، این دو همان امداد عام و خاص غیبی هستند. از این منظر، امدادهای غیبی از مصادیق رحمت رحیمیه پروردگار است که بر اساس صداقت، تقوا و لیاقت معنوی انسانها نازل میشود و این حقیقت، نویدبخش آن است که مؤمنان در سایه ایمان و عمل صالح، از دستگیریهای ویژۀ الهی در سختترین شرایط برخوردار خواهند شد.<ref>طباطبایی، برگزیده المیزان، ١٣٨٤ش، ج١، ص٣٠؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ١٣٧٧ش، ج٤، ص٣١٢. | ||
</ref> | </ref> | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
|- | |- | ||
|'''۱''' | |'''۱''' | ||
|سپاه نامرئی | |سپاه نامرئی | ||
|حضور نیروهای پنهان در هستی که محاسبات مادی دشمن را در لحظات حساس برهم میزنند. | |حضور نیروهای پنهان در هستی که محاسبات مادی دشمن را در لحظات حساس برهم میزنند. | ||
|نبردهای بدر، احزاب و حنین؛ غار ثور. | |نبردهای بدر، احزاب و حنین؛ غار ثور. | ||
| خط ۱۲۸: | خط ۱۲۸: | ||
== نسبت امداد غیبی و تلاش انسان == | == نسبت امداد غیبی و تلاش انسان == | ||
پژوهشگران دینی رابطه میان تلاش انسان و امداد غیبی را از نوع | پژوهشگران دینی رابطه میان تلاش انسان و امداد غیبی را از نوع رابطۀ مکمل و طولی میدانند، نه از نوع جانشینی. بر اساس باورهای اسلامی، خداوند در قرآن کریم سنتهای حاکم بر هستی را بر پایه قانون علیت و اختیار انسان بنا نهاده است.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/172685/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 رسمتی، «نگاهی به امدادهای غیبی در قرآن»، وبسایت روزنامۀ کیهان.]</ref> آیاتی چون «وَ أَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَیٰ»<ref>سورۀ نجم، آیۀ 39.</ref> و «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ» <ref>سورۀ محمد، آیۀ 7.</ref> از دیدگاه مفسران، بیانگر آن است که امداد غیبی در پیِ تلاش و مجاهدت انسان حاصل میشود.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/172685/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 رسمتی، «نگاهی به امدادهای غیبی در قرآن»، وبسایت روزنامۀ کیهان.]</ref> | ||
به باور اندیشمندان اسلامی، امداد غیبی هرگز بهمعنای نفی تلاش یا جایگزینی آن نیست، بلکه درست در بطن تلاش خود را نشان میدهد. برای نمونه، در جنگ بدر، مسلمانان با وجود کمبود امکانات، نهایت تلاش خود را به کار بستند و در این شرایط بود که بر اساس گزارشهای قرآنی، فرشتگان برای یاری آنان فرستاده شدند.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/172685/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 رسمتی، «نگاهی به امدادهای غیبی در قرآن»، وبسایت روزنامۀ کیهان.]</ref> | به باور اندیشمندان اسلامی، امداد غیبی هرگز بهمعنای نفی تلاش یا جایگزینی آن نیست، بلکه درست در بطن تلاش خود را نشان میدهد. برای نمونه، در جنگ بدر، مسلمانان با وجود کمبود امکانات، نهایت تلاش خود را به کار بستند و در این شرایط بود که بر اساس گزارشهای قرآنی، فرشتگان برای یاری آنان فرستاده شدند.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/172685/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 رسمتی، «نگاهی به امدادهای غیبی در قرآن»، وبسایت روزنامۀ کیهان.]</ref> | ||
| خط ۲۱۵: | خط ۲۱۵: | ||
== کارکرد باور به امداد غیبی در شرایط امروز == | == کارکرد باور به امداد غیبی در شرایط امروز == | ||
از منظر کارشناسان باور به امدادهای غیبی در شرایط جنگی کنونی که جمهوری اسلامی ایران در معرض تهاجم تمامعیار آمریکا و اسراییل قرار گرفته، یکی از مهمترین منابع تقویتکنندۀ تابآوری اجتماعی به شمار میرود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2188681/%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF#:~:text=%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%20%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%20%D8%A8%D9%87%20%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C%20%D9%88,%D8%A2%D9%86%DA%86%D9%87%20%D8%B0%DA%A9%D8%B1%20%D8%B4%D8%AF%20%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%A8%D8%A7%20%DB%8C%DA%A9%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1%20%D9%88 «توصیههای آرامبخش در زمان جنگ»، خبر آنلاین.]</ref> بر اساس وعدۀ قطعی قرآن که «إِ«الَّذِینَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِکْرِ اللَّهِ أَلَا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»<ref>سورۀ رعد، آیۀ 28.</ref> خداوند قلوب مؤمنان را با امدادهای غیبی آرامش میبخشد. صاحبنظران با اشاره به تاریخ اسلام که سرشار از نمونههای پیروزی لشکریان حق با وجود تعداد اندک و بهرهگیری از مددهای غیبی است، معتقدند این باور به جامعه امروز ایران قدرت مقاومت در برابر تهدیدات را میبخشد. از دیدگاه آنان، توکل بر خداوند و سپردن تدبیر امور به او که در قرآن آمده: «وَمَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ»،<ref>سورۀ طلاق، آیۀ 3.</ref> ترس را به آرامش تبدیل کرده و تابآوری جمعی را افزایش میدهد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2188681/%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF#:~:text=%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%20%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%20%D8%A8%D9%87%20%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C%20%D9%88,%D8%A2%D9%86%DA%86%D9%87%20%D8%B0%DA%A9%D8%B1%20%D8%B4%D8%AF%20%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%A8%D8%A7%20%DB%8C%DA%A9%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1%20%D9%88 «توصیههای آرامبخش در زمان جنگ»، خبر آنلاین.]</ref> | از منظر کارشناسان باور به امدادهای غیبی در شرایط جنگی کنونی که جمهوری اسلامی ایران در معرض تهاجم تمامعیار آمریکا و اسراییل قرار گرفته، یکی از مهمترین منابع تقویتکنندۀ تابآوری اجتماعی به شمار میرود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2188681/%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF#:~:text=%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%20%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%20%D8%A8%D9%87%20%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C%20%D9%88,%D8%A2%D9%86%DA%86%D9%87%20%D8%B0%DA%A9%D8%B1%20%D8%B4%D8%AF%20%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%A8%D8%A7%20%DB%8C%DA%A9%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1%20%D9%88 «توصیههای آرامبخش در زمان جنگ»، خبر آنلاین.]</ref> بر اساس وعدۀ قطعی قرآن که «إِ«الَّذِینَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِکْرِ اللَّهِ أَلَا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»<ref>سورۀ رعد، آیۀ 28.</ref> خداوند قلوب مؤمنان را با امدادهای غیبی آرامش میبخشد. صاحبنظران با اشاره به تاریخ اسلام که سرشار از نمونههای پیروزی لشکریان حق با وجود تعداد اندک و بهرهگیری از مددهای غیبی است، معتقدند این باور به جامعه امروز ایران قدرت مقاومت در برابر تهدیدات را میبخشد. از دیدگاه آنان، توکل بر خداوند و سپردن تدبیر امور به او که در قرآن آمده: «وَمَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ»،<ref>سورۀ طلاق، آیۀ 3.</ref> ترس را به آرامش تبدیل کرده و تابآوری جمعی را افزایش میدهد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2188681/%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%DA%AF#:~:text=%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86%20%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%20%D8%A8%D9%87%20%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%BA%DB%8C%D8%A8%DB%8C%20%D9%88,%D8%A2%D9%86%DA%86%D9%87%20%D8%B0%DA%A9%D8%B1%20%D8%B4%D8%AF%20%D9%87%D9%85%D8%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%A8%D8%A7%20%DB%8C%DA%A9%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1%20%D9%88 «توصیههای آرامبخش در زمان جنگ»، خبر آنلاین.]</ref> | ||
== اهداف امدادهای غیبی == | |||
{| class="wikitable" | |||
|'''ردیف''' | |||
|'''هدف اصلی (غایت)''' | |||
|'''شرح''' | |||
|'''مستندات قرآنی و مصادیق''' | |||
|- | |||
|'''۱''' | |||
|'''تثبیت و تقویت آیین حق''' | |||
|غایت نهایی نصرت الهی، استقرار توحید در جهان و چیرگی کلمةالله بر تمامی مکاتب مادی و شرکآلود است. | |||
|احقاق حق (سورۀ انفال، آیۀ ۷)، برتری کلمةالله (توبه آیۀ ۴۰) | |||
|- | |||
|'''۲''' | |||
|'''سرافکندگی و قطع ریشه باطل''' | |||
|تضعیف اراده دشمنان، ایجاد تفرقه در جبهه کفر و وادار ساختن آنان به عقبنشینی ذلیلانه و ناامیدانه. | |||
|سرکوب کافران (سورۀ آلعمران، آیۀ ۱۲۷)، نابودی اصحاب فیل | |||
|- | |||
|'''۳''' | |||
|'''ایجاد آرامش و اطمینان خاطر''' | |||
|ارتقای ثبات قدم در نیروهای خودی و تبدیل اضطرابهای ناشی از نابرابری مادی به طمأنینه قلبی. | |||
|نزول سکینه در غار ثور و حنین (سورۀ توبه، آیۀ ۲۶ و ۴۰) | |||
|- | |||
|'''۴''' | |||
|'''آزمایش و ابتلاء مؤمنان''' | |||
|بازشناسی سره از ناسره و سنجش میزان پایداری و صدق بندگان در مواجهه با چالشهای سخت. | |||
|آزمایش مردم (سورۀ بقره، آیۀ ۲۱۴) | |||
|- | |||
|'''۵''' | |||
|'''یادآوری قدرت و عظمت الهی''' | |||
|اثبات این حقیقت که اراده خداوند بر تمام ابزارها و محاسبات مادی حاکم است و بازگشت همهچیز به اوست. | |||
|واقعه اصحاب فیل، نصرت در بدر (سورۀ انفال، آیۀ ۷) | |||
|- | |||
|'''۶''' | |||
|'''فراهمسازی زمینه شکرگزاری''' | |||
|بازگرداندن توجه جامعه به منبع اصلی قدرت و یادآوری نعمتهای پنهانی برای تقویت پیوند بنده و خالق. | |||
|یادآوری نعمتها (سورۀ آلعمران، آیۀ ۱۰۳) | |||
|- | |||
|'''۷''' | |||
|'''تضعیف جبهه دشمن (کبت)''' | |||
|ایجاد حقارت و شکست روانی در دشمن بهگونهای که یا مسیر ایمان را برگزینند و یا با تهیدستی از میدان خارج شوند.<ref>ناصحی، امدادهای غیبی از نگاه قرآن، 1387ش، ص115-117.</ref> | |||
|سرافکندگی دشمن (سورۀ آلعمران، آیۀ ۱۲۷) | |||
|} | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
