خجالت: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-خجالت؛ احساس خودآگاهانه برای تنظیم روابط اجتماعی.<ref group="دیدگاه">شناسه خیلی انتزاعی به نظر می رسد. شناسه در حقیقت تعریف مدخل با تعابیر کوتاه و دقیق است</ref>.
+خجالت؛ احساس شرمساری از رفتارهای نا به‌هنجار در سبک زندگی اجتماعی.
-«خجالت»<ref group="دیدگاه">عنوان مدخل را بین گیومه نگذارید</ref> که در فارسی به‌معنای شرمندگی به‌کار می‌رود، احساس ناخوشایند و خود آگاهانه<ref group="دیدگاه">آگاهانه</ref> در [[سبک زندگی]] است. این‌احساس اجتماعی با کمال‌گرایی و درک مفهوم کرامت و [[آبرو]] همراه است و از رعایت‌نکردن قواعد در موقعیت‌های اجتماعی یا در مواجهه با وظایف و مسئولیت‌های خاص ریشه می‌گیرد و با ترس از نظرات منفی دیگران و تردید در مورد توانایی‌های شخصی خود ارتباط دارد. به‌خلاف خجالت ناپسند که حالت انفعال روانی، غیر عاقلانه، بی‌مورد و بی‌اساس بوده و آثار نا پسند همچون محرومیت از فرصت‌ها و کمالات را برای فرد خجالتی در پی می‌آورد و به‌عنوان یک‌اختلال روان شناختی نیاز به درمان دارد؛ اما خجالت پسندیده می‌تواند در تنظیم روابط، حفظ [[هنجارهای اجتماعی]]، عمل به و ظیفۀ الهی و جلوگیری از رفتارهای ناشایست در سبک زندگی اثرگذار باشد.
+خجالت که در فارسی به‌معنای شرمندگی به‌کار می‌رود، احساس ناخوشایند و خود آگاهانه در [[سبک زندگی]] است. این‌احساس اجتماعی با کمال‌گرایی و درک مفهوم کرامت و [[آبرو]] همراه است و از رعایت‌نکردن قواعد در موقعیت‌های اجتماعی یا در مواجهه با وظایف و مسئولیت‌های خاص ریشه می‌گیرد و با ترس از نظرات منفی دیگران و تردید در مورد توانایی‌های شخصی خود ارتباط دارد. به‌خلاف خجالت ناپسند که حالت انفعال روانی، غیر عاقلانه، بی‌مورد و بی‌اساس بوده و آثار نا پسند همچون محرومیت از فرصت‌ها و کمالات را برای فرد خجالتی در پی می‌آورد و به‌عنوان یک‌اختلال روان شناختی نیاز به درمان دارد؛ اما خجالت پسندیده می‌تواند در تنظیم روابط، حفظ [[هنجارهای اجتماعی]]، عمل به و ظیفۀ الهی و جلوگیری از رفتارهای ناشایست در سبک زندگی اثرگذار باشد.
 == مفهوم‌شناسی ==
 === لغوی ===
-واژۀ «خجالت» بدین‌صورت در عربی به‌کار نرفته و کاربرد آن در زبان فارسی نیز یک‌خطای عامه شمرده‌شده است. در [[زبان عربی]] به‌جای خجالت، «خَجَل» به‌فتح خا و جیم به‌کار می‌رود.<ref>دهخدا، لغت‌نامۀ دهخدا، ج6، 1377ش، ص9537.</ref> کلمۀ خَجَل، به‌ سستی و ذلت از سر [[حیا]]،<ref>ابن منظور، لسان‌العرب، ج4، 1408ق، ص30.</ref> تنبلی، تکبر، بی‌تابی، حیرت،<ref>[https://shamela.ws/book/1736/212#p1 العسکری، معجم‌الفروق اللغویه، 1412ق، ص212-213.]</ref> شرمساری، شرمندگی، شرمگین‌شدن، سر افکندگی، رسوایی، کمرویی، سرخ شدن چهره و از قیل و قال‌افتادن و سست‌شدن معنا شده است. خجالت نیز در فارسی به‌ معنای شرم، شرمساری و شرمندگی است.<ref group="دیدگاه">این تعابیر دو خط بالاتر ذکر شد و تکرار نکنید: خجالت نیز در فارسی به‌ معنای شرم، شرمساری و شرمندگی است</ref> کلمات هم‌خانواده با آن از قبیل خجلت، خجول، خجلان، خجل به‌کسر جیم، خجالت دادن، خجالت‌زدگی، خجالتی یا خجالت آور نیز به همین‌مفهوم به‌کار می‌روند.<ref>دهخدا، لغت‌نامۀ دهخدا، ج6، 1377ش، ص9537- 9544؛ معین، فرهنگ فارسی یک‌جلدی،  1381ش، ص401؛ سیّاح، فرهنگ بزرگ جامع نوین (ترجمه المنجد لوییس معلوف)، 1378ش، ص447. [https://www.almaany.com/fa/dict/ar-fa/%D8%AE%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A9/ کلمۀ «خجل» وب‌سایت المعانی.]</ref>
+واژۀ «خجالت» بدین‌صورت در عربی به‌کار نرفته و کاربرد آن در زبان فارسی نیز یک‌خطای عامه شمرده‌شده است. در [[زبان عربی]] به‌جای خجالت، «خَجَل» به‌فتح خا و جیم به‌کار می‌رود.<ref>دهخدا، لغت‌نامۀ دهخدا، ج6، 1377ش، ص9537.</ref> کلمۀ خَجَل، به‌ سستی و ذلت از سر [[حیا]]،<ref>ابن منظور، لسان‌العرب، ج4، 1408ق، ص30.</ref> تنبلی، تکبر، بی‌تابی و حیرت معنا شده<ref>[https://shamela.ws/book/1736/212#p1 العسکری، معجم‌الفروق اللغویه، 1412ق، ص212-213.]</ref> و همچون خجالت به‌معنای شرم، شرمساری، شرمندگی، شرمگین‌شدن، سر افکندگی، رسوایی، کمرویی، سرخ شدن چهره و از قیل و قال‌افتادن و سست‌شدن است. کلمات هم‌خانواده با آن از قبیل خجلت، خجول، خجلان، خجل به‌کسر جیم، خجالت دادن، خجالت‌زدگی، خجالتی یا خجالت آور نیز به همین‌مفهوم به‌کار می‌روند.<ref>دهخدا، لغت‌نامۀ دهخدا، ج6، 1377ش، ص9537- 9544؛ معین، فرهنگ فارسی یک‌جلدی،  1381ش، ص401؛ سیّاح، فرهنگ بزرگ جامع نوین (ترجمه المنجد لوییس معلوف)، 1378ش، ص447. [https://www.almaany.com/fa/dict/ar-fa/%D8%AE%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A9/ کلمۀ «خجل» وب‌سایت المعانی.]</ref>
 === اصطلاحی ===