بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
نوری مالکی نخست وزیر وقت عراق، ساختاری با عنوان مدیریت حشدالشعبی بهمنظور سازماندهی نیروهای داوطلب جهاد را پایهگذاری کرد. در 17 دسامبر 2014م، حیدرالعبادی نخست وزیر وقت عراق نیز هیئت مستقلی به نام حشدالشعبی را رسمیت بیشتری بخشید. در 26 نوامبر 2016م، حشدالشعبی در پارلمان عراق قانونی شد.<ref>زارعان، احمد، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص53، 1402ش.</ref> حیدرالعبادی در مارس 2017م، ضمن قدردانی از کمکهای حشدالشعبی، برخی از بخشهای آن را به جنایت، سرقت مسلحانه و آدمربایی متهم و بحث خلع سلاح آنها را مطرح کرد.<ref>زارعان، احمد، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص54، 1402ش.</ref> دولت کوتاه عادل عبدالمهدی نیز سیاست کنترل و قانونی شدن حشدالشعبی و کاهش نفوذ ابومهدی المهندس، نائبرئیس حشدالشعبی را در چند مصوبه جداگانه دنبال کرد که هرگز عملیاتی نشد. مقتدی صدر نیز مصوبه هیئت دولت در این زمینه را پذیرفت اما هیچ وقت آن را در مورد نیروهای تحت امر خود اجرایی نکرد.<ref>احمد زارعان، ص57.</ref> در دولت مصطفی الکاظمی، سردار سلیمانی و ابومهدی از مهندس توسط آمریکا به شهادت رسیدند و در سال 2020م، لشکرهای حضرت عباس، امام علی، تیپهای علی اکبر و انصارالمرجعیه که به حشد مرجعیت یا حشد عتبات شهرت داشتند اعلام کردند از ساختار حشدالشعبی خارج و تابع تصمیمات دولت هستند. الکاظمی نیز دستوراتی مبنی بر بسته شدن دفاتر حشدالشعبی صادر کرد.<ref>احمد زارعان، ص58.</ref> | نوری مالکی نخست وزیر وقت عراق، ساختاری با عنوان مدیریت حشدالشعبی بهمنظور سازماندهی نیروهای داوطلب جهاد را پایهگذاری کرد. در 17 دسامبر 2014م، حیدرالعبادی نخست وزیر وقت عراق نیز هیئت مستقلی به نام حشدالشعبی را رسمیت بیشتری بخشید. در 26 نوامبر 2016م، حشدالشعبی در پارلمان عراق قانونی شد.<ref>زارعان، احمد، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص53، 1402ش.</ref> حیدرالعبادی در مارس 2017م، ضمن قدردانی از کمکهای حشدالشعبی، برخی از بخشهای آن را به جنایت، سرقت مسلحانه و آدمربایی متهم و بحث خلع سلاح آنها را مطرح کرد.<ref>زارعان، احمد، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص54، 1402ش.</ref> دولت کوتاه عادل عبدالمهدی نیز سیاست کنترل و قانونی شدن حشدالشعبی و کاهش نفوذ ابومهدی المهندس، نائبرئیس حشدالشعبی را در چند مصوبه جداگانه دنبال کرد که هرگز عملیاتی نشد. مقتدی صدر نیز مصوبه هیئت دولت در این زمینه را پذیرفت اما هیچ وقت آن را در مورد نیروهای تحت امر خود اجرایی نکرد.<ref>احمد زارعان، ص57.</ref> در دولت مصطفی الکاظمی، سردار سلیمانی و ابومهدی از مهندس توسط آمریکا به شهادت رسیدند و در سال 2020م، لشکرهای حضرت عباس، امام علی، تیپهای علی اکبر و انصارالمرجعیه که به حشد مرجعیت یا حشد عتبات شهرت داشتند اعلام کردند از ساختار حشدالشعبی خارج و تابع تصمیمات دولت هستند. الکاظمی نیز دستوراتی مبنی بر بسته شدن دفاتر حشدالشعبی صادر کرد.<ref>احمد زارعان، ص58.</ref> | ||
== اهداف حشدالشعبی == | |||
== اهداف == | |||
منافع راهبردی بلند مدت مثل حفاظت از اسلام شیعی، اماکن مقدس، دفاع از ملت عراق فارغ از قومیت و نژاد و مقاومت در برابر نفوذ ایالات متحده، از جمله باورها و اهداف مهم حشدالشعبی است که به ایدئولوژی شیعه بسیار نزدیک است.<ref>احمدی، 1397ش.</ref> | منافع راهبردی بلند مدت مثل حفاظت از اسلام شیعی، اماکن مقدس، دفاع از ملت عراق فارغ از قومیت و نژاد و مقاومت در برابر نفوذ ایالات متحده، از جمله باورها و اهداف مهم حشدالشعبی است که به ایدئولوژی شیعه بسیار نزدیک است.<ref>احمدی، 1397ش.</ref> | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۶: | ||
== گروههای تشکیل دهنده == | == گروههای تشکیل دهنده == | ||
حشدالشعبی در 50 گروه مختلف | حشدالشعبی در 50 گروه مختلف و شامل 130 تا 150 هزار نیروی نظامی است. هرچند بدنه اصلی این گروه را شیعیان تشکیل دادهاند، اما سایر گروههای قومی و مذهبی از جمله کردها، ترکمنها، اهل سنت، مسیحیان و ایزدیها نیز در آن حضور دارند.<ref>نیاکویی و پیرمحمدی، ص11، 1400ش.</ref> بهدنبال حکم جهاد آیت الله سیستانی، سازمان بدر، جریان صدر، عصائب اهل حق و جنبش نجباء از جمله گروههای سیاسی بودند که ظرفیت نظامی خود را در اختیار حشدالشعبی قرار دادند.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص48، 1402ش.</ref> | ||
لایه اول: گروههای مرجع با دو ویژگی ابتکار عمل در جبهه جنگ و داشتن سازمان نظامی، شامل سازمان بدر، گردانهای امام علی، گردانهای سیدالشهدا و جندالامام. | لایه اول: گروههای مرجع با دو ویژگی ابتکار عمل در جبهه جنگ و داشتن سازمان نظامی، شامل سازمان بدر، گردانهای امام علی، گردانهای سیدالشهدا و جندالامام. | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۴: | ||
لایه سوم، گروههای وابسته به جریانهای سیاسی عراق، شامل شباب الرسالی، گردانهای غضب، امام حسین، سرایا السلام، ترکمنها، سنیها.<ref>آزاد، ص50، 1395ش.</ref> | لایه سوم، گروههای وابسته به جریانهای سیاسی عراق، شامل شباب الرسالی، گردانهای غضب، امام حسین، سرایا السلام، ترکمنها، سنیها.<ref>آزاد، ص50، 1395ش.</ref> | ||
شاخه شیعی حشدالشعبی شامل سپاه بدر و سرایا السلام وابسته به جریان صدر، آموزشدیدهترین، مجربترین و قدرتمندترین گروههای تشکیل دهنده حشدالشعبی هستند.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص48، 1402ش.</ref> گروه دیگری از شیعیان جنوب عراق از سوی عتبات مقدسه پشتیبانی میشوند.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص49، 1402ش.</ref> گروهای مسلح کوچکتری که وابسته به عشایر هستند در اتحاد با گروههای بزرگتر یا ادغام در آنها بیشتر با هدف تامین امنیت محدوده جغرافیایی خود سازماندهی شدهاند.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص49، 1402ش.</ref> ترکمنها، شبکها، کردهای فیلی، ایزدیها و مسیحیان دارای واحدهای نظامی مستقل در حشدالشعبی هستند.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص49، 1402ش.</ref> حشدالشعبی در اوج محبوبیت خود در سال 2016م، از حمایت 96درصدی مردمی برخوردار بود.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص49، 1402ش.</ref> گروههای مقاومت از مدتها قبل از ظهور داعش در عراق شکل گرفته بوند. یکی از مهمترین گروههای مقاومت عراقی سپاه بدر است که توسط جمعی از مجاهدین شیعه عراقی برای مقابله با رژیم صدام تشکیل شد. جیش المهدی که بازوی نظامی جریان صدر است به عنوان بخشی از مقاومت شیعه علیه اشغالگری آمریکا فعالیت میکرد. این گروه کمی بعد در مجموعههای نظامی یوم الموعود و سرایا السلام ادامه فعالیت دادند.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص50، 1402ش.</ref> | |||
== گروههای رقیب == | == گروههای رقیب == | ||
