بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۸: خط ۳۸:
حشدالشعبی در اوج محبوبیت خود در سال 2016م، از حمایت 96درصدی مردمی برخوردار بود.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص49، 1402ش.</ref>  
حشدالشعبی در اوج محبوبیت خود در سال 2016م، از حمایت 96درصدی مردمی برخوردار بود.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص49، 1402ش.</ref>  


== گروه‌های رقیب ==
== مخالفان حشدالشعبی ==
برخی از گروه‌های سنی و کرد در برابر حشدالشعبی احساس خطر می‌کنند. اهل سنت در زمان پاکسازی داعش مانع از ورود حشد الشعبی به مناطق سنی نشین شدند و کردها نیز حضور حشدالشعبی در مناطق تحت سیطره خود به‌ویژه منابع نفتی کرکوک را مانع دستیابی به اهداف خود می‌دانستند.<ref>آزاد، ص125، 1395ش.</ref>
برخی از گروه‌های سنی و کرد در برابر حشدالشعبی احساس خطر می‌کنند. اهل سنت در زمان پاکسازی داعش مانع از ورود حشد الشعبی به مناطق سنی نشین شدند و کردها نیز حضور حشدالشعبی در مناطق تحت سیطره خود به‌ویژه منابع نفتی کرکوک را مانع دستیابی به اهداف خود می‌دانستند.<ref>آزاد، ص125، 1395ش.</ref>


خط ۴۹: خط ۴۹:
کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس مثل قطر، کویت، امارت، بحرین و ... نیز به دلیل همسویی حشدالشعبی با محور مقاومت اسلامی با میلیشیا (گروه شبه نظامی) یا نسخه عراقی سپاه پاسداران ایران خواندن آن به تخریب این گروه با بهره‌گیری از ابزار رسانه می‌پردازند.<ref>محسن بیوک، ص176.</ref>  
کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس مثل قطر، کویت، امارت، بحرین و ... نیز به دلیل همسویی حشدالشعبی با محور مقاومت اسلامی با میلیشیا (گروه شبه نظامی) یا نسخه عراقی سپاه پاسداران ایران خواندن آن به تخریب این گروه با بهره‌گیری از ابزار رسانه می‌پردازند.<ref>محسن بیوک، ص176.</ref>  


== آسیب‌ها ==
== آسیب‌های پیش روی حشدالشعبی ==
تشتت گروه‌های عضو و اختلاف نظر، عدم سازماندهی مناسب، عدم برخورداری از جایگاه مستحکم قانونی، اختلاف نظر افراد تاثیرگذاری مثل مقتدی صدر و عمار حکیم در مورد وضعیت فعلی و آینده حشدالشعبی و خلع سلاح آنها پس از رفع خطر داعش، احتمال انشعاب داخلی،<ref>محسن بیوک، «سناریوی پیش روی آینده حشد الشعبی در عراق بر اساس ساختار و راهبرد بازیگران»،ص169، 1403ش.</ref>
تشتت گروه‌های عضو، عدم سازماندهی مناسب، عدم برخورداری از جایگاه مستحکم قانونی، اختلاف نظر افراد تاثیرگذاری مثل مقتدی صدر و عمار حکیم در مورد وضعیت فعلی و آینده حشدالشعبی، تلاش دولت برای خلع سلاح آنها پس از رفع خطر داعش و احتمال انشعاب داخلی از جمله آسیب‌های پیش روی حشدالشعبی است.<ref>محسن بیوک، «سناریوی پیش روی آینده حشد الشعبی در عراق بر اساس ساختار و راهبرد بازیگران»،ص169، 1403ش.</ref>


جریان صدر به دلیل اقتدارگرایی مقتدی صدر، اختلاف نظر او با دیگر جریان‌های شیعی، تمایل به تعامل با آل سعود، همگرایی همه‌جانبه با اهل سنت به منظور جلب آراء آنها، ناسیونالیسم افراطی مقتدی صدر.<ref>عالیشاهی و همکاران، ص205، 1398ش.</ref> شکاف ایدئولوژیکی عمیق صدر با حشدالشعبی در مسئله ولایت‌پذیری به دلیل غیر عراقی بودن مراجع اخیر عراق و نگاه انتقادی صدر به هم پیمانی حشد الشعبی با ایران.<ref>محسن بیوک، «سناریوی پیش روی آینده حشد الشعبی در عراق بر اساس ساختار و راهبرد بازیگران»،ص172، 1403ش.</ref>
جریان صدر به دلیل اقتدارگرایی مقتدی صدر، اختلاف نظر او با دیگر جریان‌های شیعی، تمایل به تعامل با آل سعود، همگرایی همه‌جانبه با اهل سنت به منظور جلب آراء آنها، ناسیونالیسم افراطی مقتدی صدر،<ref>عالیشاهی و همکاران، ص205، 1398ش.</ref> شکاف ایدئولوژیکی عمیق صدر با حشدالشعبی در مسئله ولایت‌پذیری به بهانه غیر عراقی بودن مراجع اخیر عراق و نگاه انتقادی صدر به هم پیمانی حشدالشعبی با ایران، همواره ساز مخالف کوک کرده است.<ref>محسن بیوک، «سناریوی پیش روی آینده حشد الشعبی در عراق بر اساس ساختار و راهبرد بازیگران»،ص172، 1403ش.</ref>


حشد الشعبی از سویی به دلیل دریافت حقوق کارکنان آن، دولتی است و از سوی دیگر به دلیل عدم پاسخگویی به دولت مرکزی و عدم هماهنگی فعالیت‌های خود با دولت، غیر رسمی است. این وضعیت در بلند مدت چالش‌هایی را به دنبال خواهد داشت.<ref>محسن بیوک، «سناریوی پیش روی آینده حشد الشعبی در عراق بر اساس ساختار و راهبرد بازیگران»،ص173، 1403ش.</ref>
حشد الشعبی از سویی به دلیل دریافت حقوق کارکنان آن، دولتی تلقی می‌شود و از سوی دیگر به‌دلیل عدم پاسخگویی به دولت مرکزی و عدم هماهنگی فعالیت‌های خود با دولت، غیر رسمی است. این وضعیت در بلند مدت چالش‌هایی را به دنبال خواهد داشت.<ref>محسن بیوک، «سناریوی پیش روی آینده حشد الشعبی در عراق بر اساس ساختار و راهبرد بازیگران»،ص173، 1403ش.</ref>


== آینده حشد الشعبی ==
== آینده حشد الشعبی ==
سه سناریوی ادغام در نیروهای مسلح، انحلال و تقویت و گسترش پیش روی حشد الشعبی است. تا قبل از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در دیماه 1404ش، سناریوی ادغام بیشترین احتمال و مدافع را داشت. محسن بیوک، ص185.
سه سناریوی ادغام در نیروهای مسلح، انحلال و تقویت و توسعه، پیش روی حشدالشعبی است. تا قبل از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در دیماه 1404ش، برخی، سناریوی ادغام را به دلیل برخورداری از بیشترین مدافع، محتمل‌ترین سناریو می‌شمردند <ref>محسن بیوک، ص185.</ref>


دولت عراق، حزب الدعوه که از سال 2005 تا 2018م، محور تشکیل دولت در عراق بود، نوری المالکی در دور اول نخست وزیری خود(2010 - 2006)، خواهان محدود کردن فعالیت‌های حشد الشعبی بودنند. برخی از گروه‌های سنی که خود بخشی از حشد الشعبی هستند، جریان صدریون، برخی از دولتمردان که خود در حشدالشعبی نماینده ندارند، آمریکایی‌ها و برخی از کشورهای منطقه، با انگیزه برقراری موازنه قدرت و تقلیل قدرت شیعه و نه مخالفت با اصل حشد الشعبی، خواهان محدود کردن حشدالشعبی هستند. اما نگاه رایج در داخل عراق به حشدالشعبی تفصیلی است و به رغم انتقاد به برخی از شاخه های آن، حشدالشعبی به طور کل یک سازمان مقدس و قابل اعتماد و اتکا شمرده می شود.<ref>احمد زارعان، ص59-62.</ref>  
دولت عراق، حزب الدعوه که از سال 2005 تا 2018م، محور تشکیل دولت در عراق بود، نوری المالکی در دور اول نخست وزیری خود(2010 - 2006)، خواهان محدود کردن فعالیت‌های حشد الشعبی بودند. برخی از گروه‌های سنی که خود بخشی از حشد الشعبی هستند، جریان صدریون، برخی از دولتمردان که خود در حشدالشعبی نماینده ندارند، آمریکایی‌ها و برخی از کشورهای منطقه، با انگیزه برقراری موازنه قدرت و تقلیل قدرت شیعه و نه مخالفت با اصل حشد الشعبی، خواهان محدود کردن حشدالشعبی هستند. اما نگاه رایج در داخل عراق به حشدالشعبی تفصیلی است و به رغم انتقاد به برخی از شاخه های آن، حشدالشعبی به طور کل یک سازمان مقدس و قابل اعتماد و اتکا شمرده می شود.<ref>احمد زارعان، ص59-62.</ref>  


== منابع ==
== منابع ==