بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۸: خط ۸:
سپاه بدر در زمان حزب بعث برای مقابله با رژیم صدام شکل گرفت. جیش‌المهدی بازوی نظامی جریان صدر، پس از اشغال عراق توسط آمریکا، علیه اشغال‌گری فعالیت می کرد. و پس از انحلال آن اعضای آن در قالب تیپ یوم الموعود و سرایا السلام، قبل از حضور داعش ادامه فعالیت ‌می‌دادند.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص50، 1402ش. </ref> برخی از گروه‌های تشکیل دهنده حشد الشعبی نیز در دوران رژیم بعث در ایران سکونت داشتند.<ref>ژیلا احمدی، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، وبسایت مرکز بین‌المللی مطالعات صلح، 13 شهریور 1397ش.</ref>   
سپاه بدر در زمان حزب بعث برای مقابله با رژیم صدام شکل گرفت. جیش‌المهدی بازوی نظامی جریان صدر، پس از اشغال عراق توسط آمریکا، علیه اشغال‌گری فعالیت می کرد. و پس از انحلال آن اعضای آن در قالب تیپ یوم الموعود و سرایا السلام، قبل از حضور داعش ادامه فعالیت ‌می‌دادند.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، ص50، 1402ش. </ref> برخی از گروه‌های تشکیل دهنده حشد الشعبی نیز در دوران رژیم بعث در ایران سکونت داشتند.<ref>ژیلا احمدی، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، وبسایت مرکز بین‌المللی مطالعات صلح، 13 شهریور 1397ش.</ref>   


دور روز بعد از فتوای جهاد توسط آیت‌الله سیستانی، مشاور امنیت ملی عراق از تشکیل «مدیریت حشدالشعبی» برای سازماندهی انبوهی از نیروهای داوطلب که ذیل اختیارات نخست وزیر فعالیت خواهند کرد، خبر  داد.<ref>آزاد، ص94، 1394ش.</ref> دولت عراق در سال 2014م، به دلیل ضعف ارتش عراق در مهار داعش، دستور سازماندهی و تامین سلاح و ادوات نیروهای داوطلب برای حفظ امنیت عراق را صادر کرد.<ref>آزاد، ص8، 1399ش،</ref> نقش سردار سلیمانی در تبدیل کردن این فتوا به یک نیروی توانمند، جدی بود.<ref>علی آقایی‌میبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، ص115، 1403ش.</ref>
دور روز بعد از فتوای جهاد توسط آیت‌الله سیستانی، مشاور امنیت ملی عراق از تشکیل «مدیریت حشدالشعبی» برای سازماندهی انبوهی از نیروهای داوطلب که ذیل اختیارات نخست وزیر فعالیت خواهند کرد، خبر  داد.<ref>امیرحامد آزاد، «الگوی مطلوب در عراق حشدالشعبی و آسیب‌پذیری‌های آن»، ص94، 1394ش.</ref> دولت عراق در سال 2014م، به دلیل ضعف ارتش عراق در مهار داعش، دستور سازماندهی و تامین سلاح و ادوات نیروهای داوطلب برای حفظ امنیت عراق را صادر کرد.<ref>امیرحامد آزاد، «الگوی تشکیل و تحدید حشد الشعبی در عراق»، ص8، 1399ش.</ref> نقش سردار سلیمانی در تبدیل کردن این فتوا به یک نیروی توانمند، جدی بود.<ref>علی آقایی‌میبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، ص115، 1403ش.</ref>


پس از افول داعش در عراق، آمریکا تلاش زیادی کرد که نفوذ حشدالشعبی را کاهش دهد اما حاج قاسم عراقی‌ها را در پارلمان بسیج کرد تا حشدالشعبی را به‌عنوان یک نیروی نظامی رسمی به‌عنوان بخشی از نیروهای مسلح کشور عراق پذیرفته شد.<ref>علی آقایی‌میبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، ص116، 1403ش.</ref> با وجود فشارهای زیاد، حشدالشعبی با قانونی که در نوامبر 2016م، تصویب شد، به جایگاه قانونی رسید و از حقوق معادل پلیس یا ارتش برخوردار شد.<ref>علی آقایی میبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، ص120، پاییز 1403ش.</ref>
پس از افول داعش در عراق، آمریکا تلاش زیادی کرد که نفوذ حشدالشعبی را کاهش دهد اما حاج قاسم عراقی‌ها را در پارلمان بسیج کرد تا حشدالشعبی را به‌عنوان یک نیروی نظامی رسمی به‌عنوان بخشی از نیروهای مسلح کشور عراق پذیرفته شد.<ref>علی آقایی‌میبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، ص116، 1403ش.</ref> با وجود فشارهای زیاد، حشدالشعبی با قانونی که در نوامبر 2016م، تصویب شد، به جایگاه قانونی رسید و از حقوق معادل پلیس یا ارتش برخوردار شد.<ref>علی آقایی میبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، ص120، پاییز 1403ش.</ref>
خط ۴۰: خط ۴۰:
مسائل و انگیزه‌های داخلی، فشار بازیگرن منطقه‌ای و فشار استکبار جهانی، مخالفت‌هایی را با استقلال و قدرتمند شدن حشدالشعبی به دنبال داشته است.<ref>[https://risstudies.org/%D8%A7%D8%AF%D8%BA%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%9B/ سیدعلی نجات، ادغام حشد الشعبی در نیروهای مسلح عراق؛ دلایل و پیامدها، وبسایت پژوهشکده مطالعات راهبردی، 20 اسفند 1404ش.]</ref>  
مسائل و انگیزه‌های داخلی، فشار بازیگرن منطقه‌ای و فشار استکبار جهانی، مخالفت‌هایی را با استقلال و قدرتمند شدن حشدالشعبی به دنبال داشته است.<ref>[https://risstudies.org/%D8%A7%D8%AF%D8%BA%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D8%9B/ سیدعلی نجات، ادغام حشد الشعبی در نیروهای مسلح عراق؛ دلایل و پیامدها، وبسایت پژوهشکده مطالعات راهبردی، 20 اسفند 1404ش.]</ref>  


برخی از گروه‌های سنی و کرد در برابر حشدالشعبی احساس خطر می‌کنند. اهل سنت در زمان پاکسازی داعش مانع از ورود حشد الشعبی به مناطق سنی نشین شدند و کردها نیز حضور حشدالشعبی در مناطق تحت سیطره خود به‌ویژه منابع نفتی کرکوک را مانع دستیابی به اهداف خود می‌دانستند.<ref>آزاد، ص125، 1395ش.</ref>
برخی از گروه‌های سنی و کرد در برابر حشدالشعبی احساس خطر می‌کنند. اهل سنت در زمان پاکسازی داعش مانع از ورود حشد الشعبی به مناطق سنی نشین شدند و کردها نیز حضور حشدالشعبی در مناطق تحت سیطره خود به‌ویژه منابع نفتی کرکوک را مانع دستیابی به اهداف خود می‌دانستند.<ref>امیرحامد آزاد، سایه روشن حشدالشعبی، تهران، ص125، 1395ش.</ref>


حیدرالعبادی نخست وزیر اسبق عراق تلاش می‌کرد مبنی بر فرمان اجرایی شماره 91 در فوریه 2016م، حشدالشعبی را به‌صورت یک تشکیلات نظامی مستقل و نهادی مشروع و قانونی در چارچوب شورای ملی عراق و تحت نظر مستقیم نخست وزیر درآورد. در سال 2019م، نیز عادل عبدالمهدی فرمان ده ماده‌ای صادر کرد که به‌موجب آن حشدالشعبی در نیروهای مسلح عراق ادغام می‌شد.<ref>پیرمحمدی و نیاکوئی، ص20، 1400ش.</ref>
حیدرالعبادی نخست وزیر اسبق عراق تلاش می‌کرد مبنی بر فرمان اجرایی شماره 91 در فوریه 2016م، حشدالشعبی را به‌صورت یک تشکیلات نظامی مستقل و نهادی مشروع و قانونی در چارچوب شورای ملی عراق و تحت نظر مستقیم نخست وزیر درآورد. در سال 2019م، نیز عادل عبدالمهدی فرمان ده ماده‌ای صادر کرد که به‌موجب آن حشدالشعبی در نیروهای مسلح عراق ادغام می‌شد.<ref>پیرمحمدی و نیاکوئی، ص20، 1400ش.</ref>