سید مجتبی خامنه‌ای: تفاوت میان نسخه‌ها

سید مجتبی حسینی خامنه‌ای  روحانی ایرانی است که در پی درگذشت  سیدعلی خامنه‌ای در جریان حملات ترکیبی آمریکا و رژیم صهیونیستی در 18 اسفند ۱۴۰۴ش، با رأی مجلس خبرگان رهبری به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب شد. او دومین فرزند رهبر پیشین انقلاب اسلامی است که تحصیلات حوزوی خود را در تهران و قم پیگیری کرد و سال‌ها به تدریس خارج فقه و اصول در حوزه علمیه قم اشتغال داشت. پیشیۀ حضور در جبهه‌های جنگ تحمیلی در سال‌های نوجوانی، تحصیل در نزد اساتید برجستۀ حوزه و سال‌ها فعالیت علمی و پژوهشی از جمله ویژگی‌های شخصیتی او به شمار می‌رود. انتخاب او در شرایط جنگی و با وجود تهدیدات مستقیم صورت گرفت و با حمایت گستردۀ نهادهای داخلی و واکنش‌های بین‌المللی همراه بود، اما انتقاداتی مبنی بر موروثی‌شدن رهبری و نادیده‌گرفته‌شدن وصیت پدرش نیز مطرح شد.

== زندگینامه ==

سید مجتبی حسینی خامنه‌ای در ۱۷ شهریور ۱۳۴۸ش در مشهد متولد شد. او دومین فرزند از شش فرزند سیدعلی خامنه‌ای و منصوره خجسته باقرزاده است. دوران کودکی و نوجوانی وی همزمان با فعالیت‌های سیاسی پدرش در مسیر مبارزه با حکومت پهلوی سپری شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6769222/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B7%D8%B9-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA «آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای شخصیتی در تقاطع علم، جهاد و سیاست»، خبرگزاری مهر.]</ref> مجتبی خامنه‌ای پس از پایان تحصیلات دبیرستان در مدرسه علوی تهران، وارد حوزه علمیه قم شد<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85/a-68630505 «درباره مجتبی خامنه‌ای چه می‌دانیم؟»، وب‌سایت دویجه‌وله.]</ref> و دروس حوزوی را زیر نظر هاشمی شاهروردی، صافی گلپایگانی و محمدتقی مصباح یزدی آغاز کرد.<ref>[https://www.aparat.com/v/qjg7dfu «پاسخ تمام شبهه‌های آینده در مورد رهبری آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت آپارات.]</ref>  

خاندان سید مجتبی خامنه‌ای از خاندان‌های روحانی و اثرگذار ایران بوده که نسب آنان به امام سجاد می‌رسد. پدربزرگ وی سیدجواد خامنه‌ای از علمای زاهد و مدرسان برجستۀ حوزه مشهد بود که از شاگردان میرزای نائینی و آقاضیاء عراقی به شمار می‌رفت. پدرش سیدعلی خامنه‌ای دومین رهبر انقلاب اسلامی ایران، از مبارزان پیش از انقلاب و از یاران نزدیک امام خمینی بود که سال‌ها زندان، تبعید و شکنجه را تجربه کرد. مادربزرگ وی نیز بانویی آشنا با قرآن، حدیث و ادبیات بود و در مسیر مبارزه با رژیم پهلوی با فرزندانش همگامی داشت. جد مادری‌اش سیدهاشم میردامادی از شاگردان آخوند خراسانی و از مفسران قرآن بود که در جریان کشف حجاب رضاخانی تبعید شد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/memory-content?id=26142 «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref> رشد و تربیت در این محیط خانوادگی، بستر تربیتی مناسبی برای تکوین شخصیت علمی،  اخلاقی و سیاسی وی فراهم آورد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/92474/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85_%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C «خاطرات بزرگان درباره مقام معظم رهبری»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

سید مجتبی خامنه‌ای در 1376ش با زهرا حداد عادل، دختر غلام‌علی حداد عادل، رئیس اسبق مجلس شورای اسلامی، ازدواج کرد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> این ازدواج همزمان با هجرت دوم وی به قم جهت ادامۀ تحصیلات حوزوی صورت گرفت. به نقل از حداد عادل، این ازدواج با سادگی و بدون تشریفات خاصی انجام شد و هزینۀ حلقۀ عروسی حدود ۶۰۰ هزار تومان بوده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/92474/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85_%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C «خاطرات بزرگان درباره مقام معظم رهبری»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه؛] [https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/03/13/390623/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C/amp#:~:text=%D8%A8%D9%87%20%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4%20%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%A8%D8%AF%D9%88%20%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C,%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%85%D8%AD%D9%81%D9%88%D8%B8%20%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF%D8%8C%20%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%8B%20%D9%87%DB%8C%DA%86%20%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87%E2%80%8C%DB%8C «نگاهی به سلوک و ساده‌زیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> حاصل این ازدواج سه فرزند به نام‌های محمدباقر، فاطمه و محمدطاها است. بر اساس گزارش‌ها، زهرا حداد عادل در جریان حملات اسرائیل به محل اقامت رهبر پیشین جان خود را از دست داد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6769222/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B7%D8%B9-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA «آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای شخصیتی در تقاطع علم، جهاد و سیاست»، خبرگزاری مهر.]</ref>

ویژگی‌های شخصیتی سید مجتبی خامنه‌ای تحت تأثیر سبک زندگی و روش تربیتی پدرش سیدعلی خامنه‌ای شکل گرفته است. وی همچون پدر، به ساده‌زیستی شهره است و برای نمونه در آپارتمانی حدود ۷۰ متری زندگی می‌کند و کفش ساده‌ای را که در جریان ازدواجش خریده بود، تا چهار سال همچنان به پا می‌کرد. اطرافیان وی او را فردی متواضع، کم‌صدا و پرهیزکار توصیف کرده‌اند که هرگز در برابر تهمت‌ها و اهانت‌ها از خود دفاع نمی‌کند و سکوت را بر پاسخ‌گویی ترجیح می‌دهد. غلام‌علی حداد عادل، پدر همسر وی، تأکید کرده که در طول سیزده سال آشنایی، هرگز صدای بلند او را نشنیده و گناهی از وی مشاهده نکرده است و این ویژگی‌ها را نشانه‌ای از تربیت صحیح آیت‌الله خامنه‌ای در فرزندانشان دانسته است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/03/13/390623/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C/amp#:~:text=%D8%A8%D9%87%20%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4%20%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%A8%D8%AF%D9%88%20%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C,%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%85%D8%AD%D9%81%D9%88%D8%B8%20%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF%D8%8C%20%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%8B%20%D9%87%DB%8C%DA%86%20%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87%E2%80%8C%DB%8C «نگاهی به سلوک و ساده‌زیستی مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> سایر ویژگی‌های برجستۀ وی در جدول ذیل آمده است:

|وی استمراردهندۀ مسیر و پروژه‌ی «ایران قوی» محسوب می‌شود که طی ۳۶ سال گذشته توسط رهبر سابق انقلاب اسلامی هدایت شده است.

|دارای سال‌ها تجربه عملی در اشراف، نظارت و مشاورت عالی در موضوعات پیچیده و حساس حکمرانی کشور.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404121810581/%DB%B5-%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%AF-%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «۵ ویژگی منحصر به فرد سومین رهبر انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>

سید مجتبی خامنه‌ای در دوران نوجوانی و در سال‌های جنگ ایران و عراق، مدتی در جبهه‌های جنگ حضور یافت. این حضور که از حدود ۱۷ سالگی وی آغاز شد، همزمان با گذراندن دروس مقدماتی حوزوی در مدرسه علمیه مجتهدی تهرانی بود.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> وی در این دوران عضو گردان «حبیب‌بن مظاهر» از لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله بود و در کنار افرادی همچون علیرضا پناهیان، مهدی طائب و حسن محقق که بعدها به چهره‌های شاخص تبدیل شدند، در مناطق عملیاتی حضور داشت.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1033/%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%D9%8A-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%8A-%D9%88-%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%D9%8A-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3 ««مجتبي خامنه‌اي» و «مهدي هاشمی» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وب‌سایت تابناک.]</ref>

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، وی در عملیات‌های متعددی از جمله «بیت‌المقدس ۲، ۳ و ۴»، «والفجر ۱۰» و «مرصاد» شرکت داشته است. در جریان این حضور، وی از فرماندهان خواسته بود تا او را با نام مستعار «حسینی» خطاب کنند. به نقل از خاطرات فرماندهانی همچون نورعلی شوشتری، وی در عملیات بیت‌المقدس ۳ علی‌رغم توصیه‌های حفاظتی، به همراه فرزند هاشمی رفسنجانی راهی خطوط مقدم شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1033/%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%D9%8A-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%8A-%D9%88-%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%D9%8A-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3 ««مجتبي خامنه‌اي» و «مهدي هاشمی» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وب‌سایت تابناک.]</ref>

در منابع مربوط به آن دوران، به حساسیت‌های حفاظتی فرماندهان نسبت به احتمال اسارت وی اشاره شده است؛ به‌طوری‌ که پدر وی، سیدعلی خامنه‌ای، شهادت وی را بر اسارتش ترجیح می‌داد تا از سوءاستفاده دشمن در صورت اسارت، جلوگیری شود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362142/%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%AF «رهبر انقلاب گفتند اجازه ندهید آقا مجتبی اسیر شود»، وب‌سایت تابناک.]</ref> همچنین در خاطرات محسن رفیق‌دوست به واقعه‌ای در اسفند ۱۳۶۳ش اشاره شده است که در جریان آن، وی به مدت یک هفته در مناطقی بین مرز ایران و عراق ناپدید شده بود. از دیگر ویژگی‌های نقل شده درباره سبک زندگی وی در جبهه، تمایل به دوری از انظار و برپایی نماز در چادرهای دورافتاده و خلوت بوده است. وی در عملیات مرصاد نیز به‌طور عمده در بخش تحصیل اطلاعات به فرماندهان میدانی یاری می‌رساند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1033/%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%D9%8A-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%8A-%D9%88-%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85%D9%8A-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3 ««مجتبي خامنه‌اي» و «مهدي هاشمی» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وب‌سایت تابناک.]</ref>

وی پس از پایان جنگ در ۱۳۶۸ش برای ادامۀ تحصیل به قم رفت و تا ۱۳۷۱ش در آنجا مستقر بود. سپس به‌مدت ۵ سال به تهران بازگشت و از ۱۳۷۶ش برای بار دوم مقیم قم شد. وی دروس سطح عالی را نزد اساتیدی چون احمدی میانه‌جی، رضا استادی و اوسطی گذراند. در مقطع دروس خارج فقه و اصول، وی از این اساتید عالی حوزه‌های علمیه بهره برده است:

* سید علی خامنه‌ای؛

* شیخ جواد تبریزی؛

* شیخ حسین وحید خراسانی؛

* سید موسی شبیری زنجانی؛

* آقا مجتبی تهرانی؛

* شیخ محمد مؤمن قمی.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>

تدریس وی از مدرسه مجتهدی تهران آغاز شد و از ۱۳۷۴ش به تدریس «معالم» و سپس «حلقات شهید صدر» پرداخت. وی از ۱۳۷۷ش تدریس رسائل و مکاسب را در قم دنبال کرد. دروس خارج فقه و اصول وی به‌صورت عمومی از سال‌های ۱۳۸۸ش و ۱۳۸۹ش در قم آغاز شد که طبق گزارش‌ها با استقبال قابل توجه طلاب مواجه شد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>

در ۱۴۰۲ش، در حالی که آمار ثبت‌نام‌کنندگان درس وی بالغ بر ۱۳۰۰ نفر اعلام شده بود، وی به‌طور ناگهانی تعطیلی دروس خود را اعلام کرد. وی علت این تصمیم را موردی شخصی و معنوی عنوان کرد و از شاگردان خواست به دروس سایر اساتید حوزه مراجعه کنند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3535243/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای رهبر جدید ایران کیست»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> تعطیلی درس واکنش‌های گسترده و متفاوتی به دنبال داشت؛ در حالی که برخی رسانه‌ها این اقدام را به ملاحظات امنیتی و جانشینی پدرش مرتبط دانستند،<ref>[https://parsi.euronews.com/2024/09/22/why-mojtaba-khamenei-closed-his-seminary-classroom «چرا مجتبی خامنه‌ای درس «خارج از فقه و اصول» خود را تعطیل کرد؟»، وب‌سایت یورو نیوز.]</ref> سعید صلح میرزایی، عضو مجلس خبرگان، در تحلیلی آن را نشانه «ورع» و اقتدا به سیره علمای سلف توصیف کرد که برای تهذیب نفس، درس پرمخاطب خود را تعطیل می‌کند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/777998/%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%B7%DB%8C%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B3-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC-%D9%81%D9%82%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C «توضیح عضو مجلس خبرگان درباره تعطیلی کلاس خارج فقه سید مجتبی خامنه‌ای»، خبرگزاری فرارو.]</ref>

* طراحی روش نوین در استنباط با تأکید بر نقش بنیادین «ارتکاز عصر معصوم» و اهتمام ویژه به آثار اصحاب ائمه و آراء قدمای امامیه؛

* به کارگیری شیوه‌های متفاوت در شاگردپروری از جمله برنامه‌ریزی برای ارائه علمی فروعات فقهی توسط شاگردان به منظور تقویت قدرت نقد و تمرین استنباط، و اختصاص وقت جداگانه برای گفتگوهای علمی خارج از درس؛

* '''اشراف بر حکمرانی:''' وی مطالعاتی در زمینه‌های ثبات اقتصادی، مسکن، تحول در کشاورزی و هوش مصنوعی داشته و با کارگزاران ارشد نظام جلسات کاری برگزار کرده است.

* '''ارتباط با جبهه مقاومت:''' ارتباط مستمر با فرماندهان نظامی و رهبران جبهۀ مقاومت از جمله سید حسن نصرالله و قاسم سلیمانی از دیگر ابعاد فعالیت‌های وی گزارش شده است.

در تاریخ ۱۳ آبان ۱۳۹۸ش وزارت خزانهداری آمریکا سید مجتبی خامنه‌ای را به همراه ۸ تن از نزدیکان رهبر ایران تحریم کرد. ایران همان روز با صدور بیانیه‌ای این اقدام را محکوم و آن را نشانۀ اعتیاد آمریکا به تحریم و تلاشی برای فرار از سرخوردگی در برابر ملت ایران توصیف کرد. سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به توافق‌نامه الجزایر (۱۹۸۱م)، این تحریم‌ها را قلب واقعیت و تحریف تاریخ خواند.<ref>[https://parsi.euronews.com/2019/11/04/iran-s-reaction-sanctions-nine-people-tied-khamenei-us-addicted-unilateral-sanctions «واکنش ایران به تحریم نزدیکان خامنه‌ای: آمریکا به تحریم‌های یکجانبه اعتیاد دارد»، وب‌سایت یورو نیوز.]</ref>

|فرزند ایشان در بیمارستانی در تهران، توسط دکتر مرضیه وحید دستجردی و با هزینه ۵۰۰ هزار تومان متولد شده است. انگلیس دانش برتری در این حوزه ندارد.

|فرزندان رهبری توسط ایشان از هرگونه فعالیت اقتصادی برحذر داشته شده‌اند. هیچ سند رسمی از ۲۰۰ هزار سند ادعایی رسانه‌های خارجی منتشر نشده است.

|ازدواج وی بسیار ساده انجام شد؛ وی فردی بسیار اخلاقی و مبادی آداب در خانواده است و همسرش هرگز گله‌ای از وی نداشته است.

|حضور او در جبهه با نام مستعار «حسینی» و بدون فخرفروشی بوده است؛ وی اکنون نیز بدون تشریفات و مانند سایر طلاب در مدارس علمیه تردد دارند.<ref>[https://forum.rasekhoon.net/thread/944039/%D8%A2%D9%86%DA%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85-sandiskhorblogir/ «آنچه درباره سید مجتبی خامنه ای باید بدانیم»، وب‌سایت راسخون.]</ref>

|پیام‌های تبریک از سوی سیدمحمد خاتمی،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6771064/%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%B7%D8%B9-%D8%AE%D8%B7%DB%8C%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D8%AE%D8%AA-%D8%A2%D8%B1%D8%B2%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D9%81%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%85 «خاتمی: برای رهبر جدید در این مقطع خطیر و سخت آرزوی توفیق دارم»، خبرگزاری مهر.]</ref> محمود احمدی‌نژاد،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770021/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «پیام تبریک احمدی‌نژاد خطاب به رهبر انقلاب اسلامی»، خبرگزاری مهر.]</ref> حسن روحانی<ref>[https://www.voiceofmiyana.ir/sarasari/posts/149195 «پیام حسن روحانی درباره انتخاب سومین رهبر انقلاب»، وب‌سایت صدای میانه.]</ref> چهره‌هایی چون سید حسن خمینی، محسن رضایی، سعید جلیلی، صادق آملی لاریجانی و علی لاریجانی،<ref>[https://chat.deepseek.com/a/chat/s/c7038400-2e71-4334-8710-56b3831b31ef «مجلس خبرگان مجتبی خامنه‌ای را به عنوان رهبر انتخاب کرد»، وب‌سایت یورو نیوز.]</ref> با تأکید بر حفظ انسجام و ثبات کشور.

|جریان‌های مختلف از جمله حزب اعتماد، ندای ایرانیان،<ref>[https://eslahatnews.com/fa/tags/12006/1/%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C «سیدمجتبی خامنه ای»، وب‌سایت اصلاحات نیوز.]</ref> اعتدال و توسعه، جامعه اسلامی مهندسین

|توصیف انتخاب ایشان به‌عنوان «جلوه بلوغ نهادی نظام»؛ تأکید بر عقلانیت، اعتدال و انسجام ملی؛ خنثی‌شدن طرح دشمن برای ایجاد آشوب و ضرورت پرهیز از تفرقه در شرایط پساجنگ<ref>[https://www.mehrnews.com/live/6769361/%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA «رهبر سوم انقلاب اسلامی معرفی شد؛ بیعت دوباره ملت با ولایت»، خبرگزاری مهر.]</ref>

|اعلام بیعت گسترده با تعابیری چون «طلوع دوباره خورشید ولایت» و «برخاستن ققنوس از خاکستر»؛ تأکید بر اشراف تخصصی ایشان بر هنر تصویری و ادبیات؛ عهد برای تربیت نسل شجاع و پیروزی در «نبرد آخرالزمانی» رسانه‌ای<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770103/%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «بیعت مدیران و هنرمندان با امام امت؛ پیش به سوی پیشرفت برای ایران قوی»، خبرگزاری مهر]؛ [https://www.mehrnews.com/news/6769762/%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بیعت جامعه فرهنگی هنری با رهبر سوم انقلاب اسلامی»، خرگزاری مهر.]</ref>

| با شعار «اهتزاز پرچم در میادین بین‌المللی»؛ توصیف انتخاب ایشان به‌عنوان عامل ثبات و اطمینان در شرایط جنگی؛ تأکید باشگاه‌ها بر استمرار هدایت انقلاب در خاندان سادات و علمای بزرگ<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6769838/%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D8%AA%D8%B2%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B1%DA%86%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «بیعت جامعه ورزش با سومین رهبر انقلاب/ برای اهتزاز پرچم ایران می ایستیم» خبرگزاری مهر.]</ref>

|صدور بیانیه‌های تبریک و وفاداری؛ تأکید بر نقش رهبری در صیانت از وحدت اسلامی، تقریب مذاهب و ایستادگی در برابر تهدیدات مشترک علیه کیان ایران<ref>[https://www.mehrnews.com/live/6769847/%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE «بیعت اهل‌ سنت با سومین رهبر؛در رکاب رهبربرای سربلندی ایران ایستاده ایم»، خبرگزاری مهر.]</ref>

|تاجیکستان (امام‌علی رحمان) و آذربایجان (علی‌اف): تأکید بر پیوندهای تاریخی و تمدنی؛ ابراز امیدواری برای پیروزی بر چالش‌ها و توسعه روابط بر پایه احترام متقابل.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/18/3536448/%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%DA%AF%D9%81%D8%AA/amp «رئیس جمهور تاجیکستان انتخاب رهبر جدید ایران را تبریک گفت»، خبرگزای تسنیم.]</ref><ref>«پاشینیان انتخاب مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر ایران را تبریک گفت»، خرگزاری آناتولی.</ref>

|دونالت ترامپ

|انتخاب مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر جدید اشتباه بود.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF/live-76271601 «ترامپ: انتخاب مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر جدید اشتباه بود»، وب‌سایت دویچه‌ولی، تاریخ درج مطلب: 9 مارچ 2026م.]</ref>

|گزارش تحلیلی مبنی بر شباهت راهبردی رهبری جدید به سلف خویش؛ اذعان به برخورداری ایشان از ویژگی‌های فقهی و نظامی رهبر فقید و تأکید بر انتخاب از طریق فرآیندهای قانونی و مشورتی.<ref>[https://eslahatnews.com/fa/news/111102/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%84-14-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «واکنش کانال ۱۴ اسرائیل به انتخاب مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر ایران»، وب‌سایت اصلاحات نیوز.]</ref>

* برخی انتخاب سید مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبری را موروثی‌شدن این جایگاه قلمداد کرده‌اند؛ در جواب گفته شده است که تحقق مفهوم موروثی‌بودن زمانی است که رهبری سابق به‌صورت مشخص، وی را برای جانشینی خود وصیت کرده باشد.<ref>[https://www.aparat.com/v/qjg7dfu «پاسخ تمام شبهه‌های آینده در مورد رهبری آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت آپارات.]</ref> از طرف دیگر انتخاب سید مجتبی خامنه‌ای بر اساس صلاحیت‌های علمی و فقهی توسط مجلس خبرگان صورت گرفته و انتخاب فرزند دوم به جای فرزند ارشد نشان‌دهندۀ خروج از قواعد مرسوم توارث است. همچنین با استناد به نمونه‌های تاریخی در نظام‌های دینی مانند انبیا و نواب اربعه، تداوم مسئولیت در میان منسوبین شایسته تنها بر پایۀ کفایت و ضرورت‌های حکمرانی تبیین می‌شود. از سوی دیگر، پذیرش این مسئولیت نه بر مبنای تمایل شخصی، بلکه به‌عنوان یک تکلیف شرعی و پس از تأکید مراجع عظام تقلید مبنی بر ضرورت‌های زمانه صورت پذیرفته است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770517/%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%84%D9%82%D9%87-%D9%85%D9%81%D9%82%D9%88%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%B3%D9%84-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86 «سلیمانی: حلقه مفقوده جهاد تبیین معرفی شخصیت رهبری به نسل جوان است»، خبرگزاری مهر.]</ref>  

* به نظر تحلیلگران با توجه به جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی، این مقام همواره از سوی مخالفان و منتقدان خارجی هدف انتقاد و اتهام‌زنی قرار داشته است. در مورد سید مجتبی خامنه‌ای نیز به‌دلیل شباهت رفتاری و سبک زندگی با پدرش، این انتقادات و اتهامات از سوی رسانه‌های معاند و دولت‌های غربی همیشه مطرح شده است. به باور برخی تحلیلگران، هر فرد دیگری نیز که به این جایگاه می‌رسید، فارغ از عملکردش، با موجی از اتهام از سوی همان جریان‌ها مواجه می‌شد، مگر آنکه گزینه‌ای مورد قبول آمریکا باشد.<ref>[https://www.aparat.com/v/qjg7dfu «پاسخ تمام شبهه‌های آینده در مورد رهبری آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت آپارات.]</ref>

* «بیعت اهل‌ سنت با سومین رهبر؛در رکاب رهبربرای سربلندی ایران ایستاده ایم»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1404ش.

* «بیعت جامعه ورزش با سومین رهبر انقلاب/ برای اهتزاز پرچم ایران می ایستیم» خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1404ش.

* «پاسخ تمام شبهه های آینده در مورد رهبری آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت آپارات، تاریخ بازدید: 20 اسفند 1404ش.

* «پیام های تبریک مراجع، شخصیت ها و مقامات حوزوی و کشوری درپی انتخاب رهبر جدید انقلاب اسلامی»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1404ش.

* «چرا مجتبی خامنه‌ای درس «خارج از فقه و اصول» خود را تعطیل کرد؟»، وب‌سایت یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: 22  سپتامبر 2024م.

* «روایت رسانه بریتانیایی از انتخاب مجتبی: وصیت‌نامه خامنه‌ای در رد رهبری فرزنش نادیده گرفته شد»، وب‌سایت یورو نیوز، 9 مارس2026م.

* «سیدمجتبی خامنه ای»، وب‌سایت اصلاحات نیوز، تاریخ بازدید: 19 اسفند 1404ش.

* «مجتبی خامنه ای»، خبرگزاری فرارو، تاریخ بازدید: 19 اسفند 1404ش.

* ««مجتبي خامنه‌اي» و «مهدي هاشمي» همرزمان دوران دفاع مقدس»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 12 آبان 1386ش.

* «مجلس خبرگان مجتبی خامنه‌ای را به عنوان رهبر انتخاب کرد»، وب‌سایت یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: 9 مارچ 2026م.

* «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: 1 فروردین 1393ش.

* «واکنش کانال ۱۴ اسرائیل به انتخاب مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر ایران»، وب‌سایت اصلاحات نیوز، تاریخ درج مطلب: 18 اسفند 1404ش.