بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴: خط ۴:


== '''مفهوم‌شناسی''' ==
== '''مفهوم‌شناسی''' ==
از دیدگاه عده ای ریشه لغوی مفهوم «امید» به زبان یونانی باز می‌گردد و از لفظ Keu یونانی به معنای انحنا گرفته شده است، یعنی وقتی انسان‌ها انتظار یك نقطه عطف یا تغییر در وضعیت موجود را داشته باشند، امید وجود دارد.<ref>[https://farhangshenasi.ir/%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%B7-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/ «امید و نشاط اجتماعی»، وب‌سایت فرهنگ‌شناسی.]</ref> امید اجتماعی یک احساس جمعی و ارزیابی مقایسه‌ای نسبت به آینده است که بر مبنای تجارب گذشته و پنداشت‌های مشترک افراد نسبت به شرایط حال شکل می‌گیرد.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_5487_2e556127224c14c4644d6f2165f2e2c1.pdf عظیمی، «تبیین عوامل تأثبرگذار بر امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص328.]</ref> اسنایدر امید را به‌صورت ظرفیت یافتن مسیرهای رسیدن به اهداف و داشتن انگیزه برای عبور از آن‌ها تعریف کرده است.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_5487_2e556127224c14c4644d6f2165f2e2c1.pdf عظیمی، «تبیین عوامل تأثبرگذار بر امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص331.]</ref> این مفهوم فراتر از یک حالت عاطفی است و به‌عنوان ویژگیِ شناختی و جریان فکری در بستر اجتماع شناخته می‌شود که از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود و ظرفیت مقابله با بحران‌ها را افزایش می‌دهد [۳].
از دیدگاه عده ای ریشه لغوی مفهوم «امید» به زبان یونانی باز می‌گردد و از لفظ Keu یونانی به معنای انحنا گرفته شده است، یعنی وقتی انسان‌ها انتظار یك نقطه عطف یا تغییر در وضعیت موجود را داشته باشند، امید وجود دارد.<ref>[https://farhangshenasi.ir/%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D8%B7-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/ «امید و نشاط اجتماعی»، وب‌سایت فرهنگ‌شناسی.]</ref> امید اجتماعی یک احساس جمعی و ارزیابی مقایسه‌ای نسبت به آینده است که بر مبنای تجارب گذشته و پنداشت‌های مشترک افراد نسبت به شرایط حال شکل می‌گیرد.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_5487_2e556127224c14c4644d6f2165f2e2c1.pdf عظیمی، «تبیین عوامل تأثبرگذار بر امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص328.]</ref> اسنایدر امید را به‌صورت ظرفیت یافتن مسیرهای رسیدن به اهداف و داشتن انگیزه برای عبور از آن‌ها تعریف کرده است.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_5487_2e556127224c14c4644d6f2165f2e2c1.pdf عظیمی، «تبیین عوامل تأثبرگذار بر امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص331.]</ref> «امید اجتماعی» به معنای باور مشترک افراد جامعه به قابلیت‌ها و انتظارات مثبت در جامعه است که افراد را برای ایجاد تغییرات مثبت و افزایش همبستگی اجتماعی برمی‌انگیزد. این مفهوم به بهبود شرایط و اعتماد به نهادهای اجتماعی برای حل مسائل کلان اشاره دارد و به عنوان نیروی محرکه‌ای برای پیشرفت و تاب‌آوری جامعه عمل می‌کند.<ref>[https://www.hamyaraniran.ir/article/?o=1720 «امید اجتماعی نوری در تاریکی است»، پایگاه جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران.] </ref>


== '''تفاوت امید فردی و امید اجتماعی''' ==
== '''تفاوت امید فردی و امید اجتماعی''' ==
خط ۱۳: خط ۱۳:


== '''عوامل مؤثر بر امید اجتماعی''' ==
== '''عوامل مؤثر بر امید اجتماعی''' ==
عوامل متعددی بر میزان امیدواری جامعه تأثیر می‌گذارند:
عوامل مؤثر بر امید اجتماعی را می‌توان در چهار دسته‌ی اصلی جای داد:  


* '''عوامل     اجتماعی و اقتصادی:''' افزایش    اعتماد اجتماعی، امنیت اجتماعی و رضایت از زندگی موجب ارتقای امید می‌شود. در     مقابل، نابرابری اجتماعی، فقر، فاصله طبقاتی و احساس بی‌قدرتی، امید اجتماعی     را کاهش می‌دهند [۹]. بیکاری     و نبود درآمد کافی نیز احساس ناامیدی را تشدید می‌کنند [۱۰].
# عوامل اجتماعی: شامل سرمایه اجتماعی و میزان نابرابری‌هاست. روابط بین‌فردی قوی، اعتماد متقابل و همبستگی اجتماعی موجب افزایش امید می‌شود، در حالی که نابرابری اقتصادی و اجتماعی با کاهش اعتماد عمومی و احساس ناامیدی همراه است.<ref>[https://www.hamyaraniran.ir/article/?o=1720 «امید اجتماعی نوری در تاریکی است»، پایگاه جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران.]</ref>  
* '''دین    و باورهای مذهبی:''' اعتقادات    مذهبی نقش یک عامل حفاظتی را ایفا می‌کنند. باور به آخرت، معنابخشی به زندگی،    نیایش و توکل، ظرفیت تحمل سختی‌ها را بالا برده و به‌طور معناداری به احیا و    بسط امید اجتماعی کمک می‌کنند [۱۱].
# عوامل اقتصادی: وضعیت شغلی، سطح درآمد و ثبات اقتصادی از مؤلفه‌های مهم‌اند. اشتغال پایدار و درآمد مناسب حس امنیت و امید به آینده را تقویت می‌کند، در حالی که بیکاری و فقر به ناامیدی منجر می‌شود.<ref>[https://www.hamyaraniran.ir/article/?o=1720 «امید اجتماعی نوری در تاریکی است»، پایگاه جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران.]</ref>  
* '''رسانه    و فضای گفت‌وگو:''' رسانه    ملی می‌تواند با تولید برنامه‌های شادمحور، عدالت‌محور و گفت‌وگومحور، بسیار    بر افزایش امید اجتماعی تأثیر بگذارد [۱۲]. گفت‌وگوی    اجتماعی مؤثر و پرهیز از تزریق اخبار منفی، نشاط جامعه را بازتولید می‌کند [۱۳].
# عوامل فرهنگی: ارزش‌های فرهنگی، همکاری، مشارکت اجتماعی و فرهنگ مثبت‌اندیشی نقش کلیدی دارند. جوامعی با فرهنگ همبستگی و احترام متقابل معمولاً از سطح بالاتری از امید اجتماعی برخوردارند.<ref>[https://www.hamyaraniran.ir/article/?o=1720 «امید اجتماعی نوری در تاریکی است»، پایگاه جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران.]</ref>  
# عوامل فردی: سن، جنسیت و تجارب شخصی می‌توانند بر میزان امید تأثیر بگذارند. جوانان به دلیل آرمان‌گرایی و انرژی بیشتر، امید بالاتری دارند و زنان نیز به دلیل نقش‌های اجتماعی و خانوادگی، اغلب نسبت به تغییرات مثبت باورمندترند.<ref>[https://www.hamyaraniran.ir/article/?o=1720 «امید اجتماعی نوری در تاریکی است»، پایگاه جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران.]</ref>


== '''پیامدها و راهکارهای ارتقای امید''' ==
== '''پیامدها و راهکارهای ارتقای امید''' ==