خط ۱۲: خط ۱۲:
* '''امید فردی:''' عمدتاً تحت تأثیر عوامل شخصی مانند ژنتیک، وضعیت خانوادگی، جنسیت، تحصیلات و سن شکل می‌گیرد. این نوع امید به باورها، انتظارات و اهداف شخصی هر فرد مرتبط است.
* '''امید فردی:''' عمدتاً تحت تأثیر عوامل شخصی مانند ژنتیک، وضعیت خانوادگی، جنسیت، تحصیلات و سن شکل می‌گیرد. این نوع امید به باورها، انتظارات و اهداف شخصی هر فرد مرتبط است.
* '''امید اجتماعی:''' نوعی احساس جمعی است که محصول شناخت و درک متقابل افراد جامعه از شرایط پیرامون خود می‌باشد. این امید در یک ساختار فرهنگی، شناختی و تاریخی شکل می‌گیرد و به باور مشترک اکثریت افراد جامعه درباره امکان دستیابی به اهداف جمعی و بهبود شرایط کلی جامعه مربوط می‌شود.
* '''امید اجتماعی:''' نوعی احساس جمعی است که محصول شناخت و درک متقابل افراد جامعه از شرایط پیرامون خود می‌باشد. این امید در یک ساختار فرهنگی، شناختی و تاریخی شکل می‌گیرد و به باور مشترک اکثریت افراد جامعه درباره امکان دستیابی به اهداف جمعی و بهبود شرایط کلی جامعه مربوط می‌شود.
=== '''عوامل مؤثر:''' ===
* '''امید فردی:''' به عوامل زیستی، روانی و محیطی نزدیک به فرد (خانواده، تجربیات شخصی) بستگی دارد.
* '''امید اجتماعی:''' تحت تأثیر عوامل کلان‌تر مانند گفتمان حاکم بر جامعه، وضعیت اقتصادی-اجتماعی، سرمایه اجتماعی، نابرابری‌ها، و اعتماد به نهادها و ساختارهای اجتماعی است.
=== '''ماهیت:''' ===
* '''امید فردی:''' ماهیتی شخصی و درون‌نگر دارد و بیشتر به ارزیابی فرد از توانایی‌ها و استراتژی‌های خود برای رسیدن به اهداف شخصی می‌پردازد.
* '''امید اجتماعی:''' ماهیتی جمعی و برون‌نگر دارد. این امید به شناخت اجتماعی، اعتماد به توانایی جمعی برای حل مسائل و تعریف اهداف مشترک توسط جامعه استوار است.
=== '''نحوه شکل‌گیری انگیزه:''' ===
* '''امید فردی:''' انگیزه از باور فرد به توانایی خود برای تعیین اهداف و تدوین استراتژی‌های موفقیت‌آمیز برای رسیدن به آن‌ها ناشی می‌شود.
* '''امید اجتماعی:''' انگیزه از شناخت اجتماعی و باور به اینکه استراتژی‌های جمعی و هماهنگ، توانایی هدایت جامعه به سمت اهداف مطلوب را دارند، شکل می‌گیرد. این امر به نوبه خود، افراد را برای مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی ترغیب می‌کند.
=== '''وابستگی به ساختارها:''' ===
* '''امید فردی:''' هرچند از محیط تأثیر می‌پذیرد، اما تا حدی مستقل از ساختارهای کلان اجتماعی عمل می‌کند.
* '''امید اجتماعی:''' به شدت به ساختارهای فرهنگی، شناختی، سیاسی و اقتصادی جامعه وابسته است و بازتابی از وضعیت این ساختارهاست.
{| class="wikitable"
|+ مقایسه امید فردی و امید اجتماعی
|-
! ویژگی
! امید فردی
! امید اجتماعی
|-
! منشأ و دامنه
| عوامل فردی (ژنتیک، خانواده، تحصیلات، سن)؛ اهداف و انتظارات شخصی
| احساس جمعی تاریخی-فرهنگی؛ شناخت و درک متقابل افراد از شرایط پیرامون؛ باور مشترک درباره اهداف جمعی
|-
! عوامل مؤثر
| عوامل زیستی، روانی و محیطی نزدیک به فرد
| عوامل کلان اجتماعی (گفتمان حاکم، اقتصاد، سرمایه اجتماعی، اعتماد نهادی)
|-
! ماهیت
| شخصی، درون‌نگر؛ تمرکز بر ارزیابی فرد از توانایی‌ها و استراتژی‌های خود
| جمعی، برون‌نگر؛ تمرکز بر شناخت اجتماعی و توانایی جمعی برای حل مسائل و تعیین اهداف مشترک
|-
! منبع انگیزه
| باور فرد به توانایی خود برای تعیین اهداف و تدوین استراتژی‌های موفقیت‌آمیز
| شناخت اجتماعی و باور به اینکه استراتژی‌های جمعی توانایی هدایت جامعه به سمت اهداف مطلوب را دارند
|-
! وابستگی به ساختارها
| تا حدی مستقل از ساختارهای کلان اجتماعی، هرچند متأثر از محیط است.
| به شدت وابسته به ساختارهای فرهنگی، شناختی، سیاسی و اقتصادی جامعه؛ بازتابی از وضعیت این ساختارها.
|}


== '''رویکردهای جامعه‌شناختی به امید''' ==
== '''رویکردهای جامعه‌شناختی به امید''' ==