شریف عظیمی (بحث | مشارکت‌ها)
شریف عظیمی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱۴: خط ۱۴:


==== به‌لحاظ جامعه‌شناختی ====
==== به‌لحاظ جامعه‌شناختی ====
خجالت به‌عنوان احساس اجتماعی، پاسخی به محرک‌های محیطی در موقعیت‌هایی از سبک زندگی است و زمانی بروز می‌کند که فرد احساس کند در اثر نقض هنجار اجتماعی یا یک‌توقع برداشت شده از او، نوعی فرافکنی ناسازگار از وی در اجتماع شکل گرفته<ref>[https://jibm.ut.ac.ir/article_86551_9152bf2386deb0bc529f20c8a1705f5b.pdf محمدی ودیگران، «شناسایی عوامل مؤثر برخجالت از برند مصرف کننده»، ش4، 1400ش، ص914؛] [https://www.migna.ir/news/61298/%D8%B4%D8%B1%D9%85-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87 «شرم چیست و چه فرقی با احساس گناه دارد؟»، و‌ب‌سایت پایگاه خبری علمی و تخصصی روان‌شناسی و بهداشت روان، تاریخ درج مطلب:29 بهمن 1401ش.]</ref> یا تصور کند که ناظران واقعی یاخیالی او را منفی، ارزیابی کرده‌اند و تصویر بدی از وی در جمع نشان‌داده شده است.<ref>[https://jibm.ut.ac.ir/article_86551.html محمدی و دیگران، «شناسایی عوامل مؤثر برخجالت ازبرند مصرف‌کننده»، ش4، 1400ش، ص913-914؛] [https://hamrahetam.com/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AE%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%AA/ «مفهوم روان‌شناسی خجالت چیست؟» وب‌سایت مشاورۀ روان‌شناسی.]</ref>
خجالت به‌عنوان احساس اجتماعی، پاسخی به محرک‌های محیطی در موقعیت‌هایی از سبک زندگی است و زمانی بروز می‌کند که فرد احساس کند در اثر نقض هنجار اجتماعی یا یک‌توقع برداشت شده از او، نوعی فرافکنی ناسازگار از وی در اجتماع شکل گرفته<ref>[https://jibm.ut.ac.ir/article_86551_9152bf2386deb0bc529f20c8a1705f5b.pdf محمدی ودیگران، «شناسایی عوامل مؤثر برخجالت از برند مصرف کننده»، ش4، 1400ش، ص914؛] [https://www.migna.ir/news/61298/%D8%B4%D8%B1%D9%85-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87 «شرم چیست و چه فرقی با احساس گناه دارد؟»، و‌ب‌سایت پایگاه خبری علمی و تخصصی روان‌شناسی و بهداشت روان.]</ref> یا تصور کند که ناظران واقعی یاخیالی او را منفی، ارزیابی کرده‌اند و تصویر بدی از وی در جمع نشان‌داده شده است.<ref>[https://jibm.ut.ac.ir/article_86551.html محمدی و دیگران، «شناسایی عوامل مؤثر برخجالت ازبرند مصرف‌کننده»، ش4، 1400ش، ص913-914؛] [https://hamrahetam.com/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AE%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%AA/ «مفهوم روان‌شناسی خجالت چیست؟» وب‌سایت مشاورۀ روان‌شناسی.]</ref>


خجول بودن، ویژگی شخصیتی مرتبط با احساس خجالت و [[اضطراب]] در مواجهه با موقعیت‌ها یا افراد جدید است که به‌دو صورت موقت و مزمن بروز می‌کند. هرگاه بروز این ویژگی، به‌صورت ثابت و مزمن باشد، به‌عنوان یک‌ [[اختلال اجتماعی]] شناخته می‌شود.<ref>[https://ziresefr.org/what-is-shame-its-definition-causes-symptoms-complications-and-treatment/ مددی، علی، «خجالت چیست؟ تعریف، دلایل، نشانه‌‌ها، عوارض و درمان آن»، وب‌سایت آموزشگاه زیر صفر.]</ref>
خجول بودن، ویژگی شخصیتی مرتبط با احساس خجالت و [[اضطراب]] در مواجهه با موقعیت‌ها یا افراد جدید است که به‌دو صورت موقت و مزمن بروز می‌کند. هرگاه بروز این ویژگی، به‌صورت ثابت و مزمن باشد، به‌عنوان یک‌ [[اختلال اجتماعی]] شناخته می‌شود.<ref>[https://ziresefr.org/what-is-shame-its-definition-causes-symptoms-complications-and-treatment/ مددی، علی، «خجالت چیست؟ تعریف، دلایل، نشانه‌‌ها، عوارض و درمان آن»، وب‌سایت آموزشگاه زیر صفر.]</ref>
خط ۶۰: خط ۶۰:
خجالت در سبک زندگی افراد بالغ، با کمال‌گرایی<ref>[https://ziresefr.org/what-is-shame-its-definition-causes-symptoms-complications-and-treatment/ مددی، «خجالت چیست؟ تعریف، دلایل، نشانه‌‌ها، عوارض و درمان آن»، وب‌سایت آموزشگاه زیر صفر.]</ref> و درک مفهوم کرامت و آبرو همراه است<ref>[https://ensani.ir/fa/article/67389/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%89-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C «اخلاق و عرفان اسلامى از دیدگاه استاد مصباح یزدی»، و‌ب‌سایت پرتال جامع علوم‌انسانی.]</ref> و از رعایت‌نکردن قواعد<ref>[https://hamrahetam.com/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AE%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%AA/ «مفهوم روانشناسی خجالت چیست؟» وب‌سایت مشاورۀ روان‌شناسی.]</ref> در موقعیت‌های اجتماعی یا در مواجهه با وظایف و مسئولیت‌های خاص ریشه می‌گیرد؛<ref>[https://ziresefr.org/what-is-shame-its-definition-causes-symptoms-complications-and-treatment/ مددی، «خجالت چیست؟ تعریف، دلایل، نشانه‌‌ها، عوارض و درمان آن»، وب‌سایت آموزشگاه زیر صفر.]</ref> اما خجالت در افراد نابالغ، از سبک واکنش عاطفی او به محیط ناشی می‌شود که کودکان خجالتی، در یافتن دوستان جدید و شجاعت ابراز خود در تعاملات اجتماعی مشکل دارند.<ref>[https://maroom.org/11374/be-ashamed/ مقدم، «خجالت کشیدن چه عوارضی دارد؟»، وب‌سایت مرکز آمایش روان‌شناسی و مشاوره.]</ref>  
خجالت در سبک زندگی افراد بالغ، با کمال‌گرایی<ref>[https://ziresefr.org/what-is-shame-its-definition-causes-symptoms-complications-and-treatment/ مددی، «خجالت چیست؟ تعریف، دلایل، نشانه‌‌ها، عوارض و درمان آن»، وب‌سایت آموزشگاه زیر صفر.]</ref> و درک مفهوم کرامت و آبرو همراه است<ref>[https://ensani.ir/fa/article/67389/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%89-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C «اخلاق و عرفان اسلامى از دیدگاه استاد مصباح یزدی»، و‌ب‌سایت پرتال جامع علوم‌انسانی.]</ref> و از رعایت‌نکردن قواعد<ref>[https://hamrahetam.com/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AE%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%AA/ «مفهوم روانشناسی خجالت چیست؟» وب‌سایت مشاورۀ روان‌شناسی.]</ref> در موقعیت‌های اجتماعی یا در مواجهه با وظایف و مسئولیت‌های خاص ریشه می‌گیرد؛<ref>[https://ziresefr.org/what-is-shame-its-definition-causes-symptoms-complications-and-treatment/ مددی، «خجالت چیست؟ تعریف، دلایل، نشانه‌‌ها، عوارض و درمان آن»، وب‌سایت آموزشگاه زیر صفر.]</ref> اما خجالت در افراد نابالغ، از سبک واکنش عاطفی او به محیط ناشی می‌شود که کودکان خجالتی، در یافتن دوستان جدید و شجاعت ابراز خود در تعاملات اجتماعی مشکل دارند.<ref>[https://maroom.org/11374/be-ashamed/ مقدم، «خجالت کشیدن چه عوارضی دارد؟»، وب‌سایت مرکز آمایش روان‌شناسی و مشاوره.]</ref>  


با توجه به‌تغییرات جسمی و روانی نوجوانان و جوانان که به اهمیت مهارت‌های اجتماعی پی می‌برند،  خجالت در سنین نوجوانی و جوانی، سبب اضطراب، مانع برقراری روابط اجتماعی یا شرکت آن‌ها در فعالیت‌های گروهی و نیز شکل‌گیری احساس خود کم بینی می‌شود.<ref>[https://www.bishtarazyek.com/what-is-shyness/#elementor-toc__heading-anchor-31 مهر آوران، آرمان، «خجالت چیست؟ معرفی 15 روش کنار گذاشتن خجولی»، و‌ب‌سایت بیشتر ازیک‌نفر، تاریخ درج مطلب: 10 شهریور 1401ش.]</ref>   
با توجه به‌تغییرات جسمی و روانی نوجوانان و جوانان که به اهمیت مهارت‌های اجتماعی پی می‌برند،  خجالت در سنین نوجوانی و جوانی، سبب اضطراب، مانع برقراری روابط اجتماعی یا شرکت آن‌ها در فعالیت‌های گروهی و نیز شکل‌گیری احساس خود کم بینی می‌شود.<ref>[https://www.bishtarazyek.com/what-is-shyness/#elementor-toc__heading-anchor-31 مهر آوران، «خجالت چیست؟ معرفی 15 روش کنار گذاشتن خجولی»، و‌ب‌سایت بیشتر ازیک‌نفر.]</ref>   


والدین نقش مهم در چگونگی ایجاد وجدان و [[اخلاق]] در کودکان و [[تربیت]] و [[نظم‌پذیری اجتماعی]] و شکل‌گیری خجالت در آنان دارند. بدین‌جهت، کودکان خجالتی که با مقایسه و تحقیر از سوی والدین رو به‌رو بوده اند، از سرزنش خود به خاطر زیر پاگذاشتن [[قوانین اجتماعی]] ناراحت می‌شوند.<ref>[https://maroom.org/11374/be-ashamed/ مقدم، «خجالت کشیدن چه عوارضی دارد؟»، وب‌سایت مرکز آمایش روان‌شناسی و مشاوره؛] [https://www.isna.ir/news/1404082414626/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%AE%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%AA%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86 «ایزدپناه، «مقایسه و تحقیر، ریشۀ خجالتی‌شدن کودکان»، وب‌سایت خبر گزاری دانشجویان ایران (ایسنا).]</ref>
والدین نقش مهم در چگونگی ایجاد وجدان و [[اخلاق]] در کودکان و [[تربیت]] و [[نظم‌پذیری اجتماعی]] و شکل‌گیری خجالت در آنان دارند. بدین‌جهت، کودکان خجالتی که با مقایسه و تحقیر از سوی والدین رو به‌رو بوده اند، از سرزنش خود به خاطر زیر پاگذاشتن [[قوانین اجتماعی]] ناراحت می‌شوند.<ref>[https://maroom.org/11374/be-ashamed/ مقدم، «خجالت کشیدن چه عوارضی دارد؟»، وب‌سایت مرکز آمایش روان‌شناسی و مشاوره؛] [https://www.isna.ir/news/1404082414626/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%AE%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%AA%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86 «ایزدپناه، «مقایسه و تحقیر، ریشۀ خجالتی‌شدن کودکان»، وب‌سایت خبر گزاری دانشجویان ایران (ایسنا).]</ref>
خط ۷۱: خط ۷۱:


==== ریشۀ خجالت پسندیده ====
==== ریشۀ خجالت پسندیده ====
مقایسۀ خودآگاهانۀ خود به‌عنوان یک‌فرد صاحب کرامت و آبرو با دیگران در موقعیت‌های اجتماعی، روابط فردی یا در مواجهه با وظایف و مسئولیت های خاص است که بداند دیگران به نقص او پی برده اند.<ref>[https://khalili.tth.ir/post/184175/%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%AE%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%85-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA خلیلی، «عامل خجالت کشیدن و کمرویی در چیست؟» وب‌سایت اطلاع ‌رسانی حجت الاسلام مجید خلیلی؛] [https://ziresefr.org/what-is-shame-its-definition-causes-symptoms-complications-and-treatment/ مددی، «خجالت چیست؟ تعریف، دلایل، نشانه‌‌ها، عوارض و درمان آن»، وب‌سایت آموزشگاه زیر صفر؛] [https://ensani.ir/fa/article/67389/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%89-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C «اخلاق و عرفان اسلامى از دیدگاه استاد مصباح یزدی»، و‌ب‌سایت پرتال جامع علوم‌انسانی.]</ref>
مقایسۀ خودآگاهانۀ خود به‌عنوان یک‌فرد صاحب کرامت و آبرو با دیگران در موقعیت‌های اجتماعی، روابط فردی یا در مواجهه با وظایف و مسئولیت های خاص است که بداند دیگران به نقص او پی برده اند.<ref>[https://khalili.tth.ir/post/184175/%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%AE%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D9%85-%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA خلیلی، «عامل خجالت کشیدن و کمرویی در چیست؟» وب‌سایت اطلاع‌رسانی حجت الاسلام مجید خلیلی؛] [https://ziresefr.org/what-is-shame-its-definition-causes-symptoms-complications-and-treatment/ مددی، «خجالت چیست؟ تعریف، دلایل، نشانه‌‌ها، عوارض و درمان آن»، وب‌سایت آموزشگاه زیر صفر؛] [https://ensani.ir/fa/article/67389/%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%89-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B5%D8%A8%D8%A7%D8%AD-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C «اخلاق و عرفان اسلامى از دیدگاه استاد مصباح یزدی»، و‌ب‌سایت پرتال جامع علوم‌انسانی.]</ref>


==== نمونه‌هایی از خجالت پسندیده ====
==== نمونه‌هایی از خجالت پسندیده ====