ایران‌پدیا

ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
۲٬۱۳۱ ویرایش‌ها
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
۲٬۱۳۱ ویرایش‌ها
خط ۵: خط ۵:


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
نخستین ترور بعد از پیروزی انقلاب اسلامی 3 اردیبهشت 1358ش رخ‌داد و طی آن محمدولی قرنی، رییس ستاد کل ارتش وقتت، توسط گروه فرقان در حیاط منزلش به کشته شد. وی پیش از انقلاب مدت زیادی به‌دلیل فعالیت‌های انقلابی خود به زندان افتاد و پس از پیروزی انقلاب با حکم امام‌خمینی به‌عنوان نخستین فرمانده ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد. بعد از آن ترورها در سه گروه اصلی ادامه پیدا کرد: گروه اول شخصیت‌های کلیدی نظام مانند سیدمحمد بهشتی و محمدعلی رجایی بودند. گروه دوم شخصیت‌های شناخته‌شده اما رده پایین‌تر مانند امامان جمعه در نقاط مختلف کشور را در می‌گرفت. سوم ترورهای بی‌هدف و کشتار عموم مردم را در سراسر کشور شامل می‌شد.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7878788/%D9%81%D8%AC%DB%8C%D8%B9%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%87-%DB%B6%DB%B0-%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%AA%DA%A9%D9%81%DB%8C%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 «فجیع‌ترین ترورهای بعد از انقلاب در ایران/ از دهه ۶۰ خونین تا اقدامات تروریستی موساد و تکفیری‌ها»، وب‌باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
نخستین ترور بعد از پیروزی انقلاب اسلامی 3 اردیبهشت 1358ش رخ‌داد و طی آن محمدولی قرنی، رییس ستاد کل ارتش وقتت، توسط گروه فرقان در حیاط منزلش به کشته شد. وی پیش از انقلاب مدت زیادی به‌دلیل فعالیت‌های انقلابی خود به زندان افتاد و پس از پیروزی انقلاب با حکم امام‌خمینی به‌عنوان نخستین فرمانده ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> بعد از آن ترورها در سه گروه اصلی ادامه پیدا کرد: گروه اول شخصیت‌های کلیدی نظام مانند سیدمحمد بهشتی و محمدعلی رجایی بودند. گروه دوم شخصیت‌های شناخته‌شده اما رده پایین‌تر مانند امامان جمعه در نقاط مختلف کشور را در می‌گرفت. سوم ترورهای بی‌هدف و کشتار عموم مردم را در سراسر کشور شامل می‌شد.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7878788/%D9%81%D8%AC%DB%8C%D8%B9%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%87-%DB%B6%DB%B0-%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%AA%DA%A9%D9%81%DB%8C%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 «فجیع‌ترین ترورهای بعد از انقلاب در ایران/ از دهه ۶۰ خونین تا اقدامات تروریستی موساد و تکفیری‌ها»، وب‌باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>


== مسئولان ترورشده ==
== مسئولان ترورشده ==
خط ۱۶: خط ۱۶:
!متهم/فرد/گروه/ کشور ترورکننده
!متهم/فرد/گروه/ کشور ترورکننده
|-
|-
!'''۱'''
!
|'''محمدولی قرنی'''
|3 اردیبهشت 1358ش
|تهران
| رییس ستاد کل ارتش اسلامی جمهوری اسلامی ایران
|گروه فرقان<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|-
!
| '''مرتضی مطهری'''
|11 اردیبهشت 1358ش
|قم
|رییس شورای انقلاب اسلامی
|گروه فرقان<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|-
!
| '''هاشمی رفسنجانی''' '''(ترور ناموفق)'''
|۴ خرداد 1358ش
|تهران
|
|گروه فرقان<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|-
!
|محمد مفتح
|
|
|عضو شورای گسترش آموزش عالی کشور و سرپرستی دانشکده الهیات دانشگاه تهران
|گروه فرقان<ref>طلایه‌دار وحدت (شهادت دکتر آیت اللَّـه مفتح)، مجله گلبرگ، ۱۳۸۴ش.</ref>
|-
!
|
|
|
|
|
|-
!
|
|
|
|
|
|-
!
|'''علی‌اصغر آقازمانی'''
|'''علی‌اصغر آقازمانی'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۲۳: خط ۶۵:
|
|
|-
|-
!'''۲'''
!
|'''جواد اسدالله‌زاده'''
|'''جواد اسدالله‌زاده'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۳۰: خط ۷۲:
|
|
|-
|-
!'''۳'''
!
|'''رحمان استکی'''
|'''رحمان استکی'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۳۷: خط ۷۹:
|
|
|-
|-
!'''۴'''
!
|'''هادی امینی'''
|'''هادی امینی'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۴۴: خط ۸۶:
|
|
|-
|-
!'''۵'''
!
|'''حسن اجاره‌دار'''
|'''حسن اجاره‌دار'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۵۱: خط ۹۳:
|
|
|-
|-
!'''۶'''
!
|'''عباس ابراهیمیان'''
|'''عباس ابراهیمیان'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۵۸: خط ۱۰۰:
|
|
|-
|-
!'''۷'''
!
|'''محمدصادق اسلامی'''
|'''محمدصادق اسلامی'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۶۵: خط ۱۰۷:
|
|
|-
|-
!'''۸'''
!
|'''علی‌اکبر اژه‌ای'''
|'''علی‌اکبر اژه‌ای'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۷۲: خط ۱۱۴:
|
|
|-
|-
!'''۹'''
!
|'''حسین اکبری'''
|'''حسین اکبری'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۷۹: خط ۱۲۱:
|
|
|-
|-
!'''۱۰'''
!
|'''مهدی امین‌زاده'''
|'''مهدی امین‌زاده'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۸۶: خط ۱۲۸:
|
|
|-
|-
!'''۱۱'''
!
|'''حسن بخشایش'''
|'''حسن بخشایش'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۹۳: خط ۱۳۵:
|
|
|-
|-
!'''۱۲'''
!
|'''محمد بالاگر'''
|'''محمد بالاگر'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۱۰۰: خط ۱۴۲:
|
|
|-
|-
!'''۱۳'''
!
|'''سیدمحمد بهشتی'''
|'''سیدمحمد بهشتی'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۱۰۷: خط ۱۴۹:
|
|
|-
|-
!'''۱۴'''
!
|'''محمد پورولی'''
|'''محمد پورولی'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۱۱۴: خط ۱۵۶:
|
|
|-
|-
!'''۱۵'''
!
|'''سیدرضا پاک‌نژاد'''
|'''سیدرضا پاک‌نژاد'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۱۲۱: خط ۱۶۳:
|
|
|-
|-
!'''۱۶'''
!
|'''سیدمحمد پاک‌نژاد'''
|'''سیدمحمد پاک‌نژاد'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۱۲۸: خط ۱۷۰:
|
|
|-
|-
!'''۱۷'''
!
|'''رضا ترابی'''
|'''رضا ترابی'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۱۳۵: خط ۱۷۷:
|
|
|-
|-
!'''۱۸'''
!
|'''محمود تفویضی'''
|'''محمود تفویضی'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۱۴۲: خط ۱۸۴:
|
|
|-
|-
!'''۱۹'''
!
|'''عباس جهانبخشی'''
|'''عباس جهانبخشی'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۱۴۹: خط ۱۹۱:
|
|
|-
|-
!'''۲۰'''
!
|'''علیرضا چراغزاده دزفولی'''
|'''علیرضا چراغزاده دزفولی'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۱۵۶: خط ۱۹۸:
|
|
|-
|-
!'''۲۱'''
!
|'''غلامحسین حقانی'''
|'''غلامحسین حقانی'''
|7 تیر 360ش
|7 تیر 360ش
خط ۵۷۸: خط ۶۲۰:
!
!
|سیدعلی خامنه‌ای
|سیدعلی خامنه‌ای
|9 اسنفد 140ش
|9 اسنفد 1404ش
|تهران/دفتر رهبری
|تهران/دفتر رهبری
|رهبر انقلاب اسلامی ایران
|رهبر انقلاب اسلامی ایران
|اسراییل و آمریکا
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|[[سید عبدالرحیم موسوی]]
|9 اسنفد 1404ش
|تهران/دفتر رهبری
|رئیس [[ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران|ستاد کل نیروهای مسلح]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|[[محمد پاکپور]]
|9 اسنفد 1404ش
|تهران/دفتر رهبری
|  فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528287/بیانیه-سپاه-در-پی-ترور-سپهبد-شهید-پاکپور بیانیه سپاه در پی ترور سپهبد شهید پاکپور]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|[[علی شمخانی]]
|9 اسنفد 1404ش
|تهران/دفتر رهبری
|شاور [[سید علی خامنه‌ای|علی خامنه ای]] و [[شورای دفاع کشور|دبیر شورای دفاع]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|[[محمد باصری|حمد باصری]]
|9 اسنفد 1404ش
|تهران/دفتر رهبری
|از مسئولان [[وزارت اطلاعات]]<ref name=":10">https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنه‌ای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید-بروزرسانی-می-شود</ref>
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|[[غلامرضا رضائیان]]
|9 اسنفد 1404ش
|
|رئیس [[سازمان اطلاعات فراجا|سازمان اطلاعات فراج]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|[[حسین جبل‌عاملیان]]
|9 اسنفد 1404ش
|
|رئیس سازمان سپند و مسئول صنایع نظامی و دفاعی<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|[[صالح اسدی]]
|9 اسنفد 1404ش
|
|رئیس سازمان اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیاء<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|[[محمد شیرازی]]
|9 اسنفد 1404ش
|
|رئیس دفتر فرمانده کل قوا<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|محسن دره‌باغی
|9 اسنفد 1404ش
|
|معاون آماد و پشتیبانی نیروهای مسلح<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|اکبر ابراهیم‌زاده
|9 اسنفد 1404ش
|
|جانشین رئیس دفتر فرمانده معظم کل قوا<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|بهرام حسینی مطلق
|9 اسنفد 1404ش
|
|رئیس اداره طرح و عملیات معاونت عملیات ستادکل نیروهای مسلح<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|حسن‌علی تاجیک
|9 اسنفد 1404ش
|
|رئیس اداره آماد ستادکل نیروهای مسلح<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|}
|}


=== تشییع ===
*  -
* - فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* [[علی شمخانی]] - مشاور [[سید علی خامنه‌ای|علی خامنه ای]] و [[شورای دفاع کشور|دبیر شورای دفاع]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* [[عزیز نصیرزاده]] - [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
* [[محمد باصری]] - از مسئولان [[وزارت اطلاعات]]
* [[غلامرضا رضائیان]] - رئیس [[سازمان اطلاعات فراجا]]<ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۱ مارس ۲۰۲۶|عنوان=» غلامرضا رضاییان «رئیس سازمان اطلاعات فراجا به شهادت رسید|پیوند=https://fa.abna24.com/news/1786801/غلامرضا-رضاییان-رئیس-سازمان-اطلاعات-فراجا-به-شهادت-رسید|ناشر=ابنا۲۴}}</ref>
* [[حسین جبل‌عاملیان]] - رئیس سازمان سپند و مسئول صنایع نظامی و دفاعی
* [[صالح اسدی]] - رئیس سازمان اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیاء
* [[محمد شیرازی]] - رئیس دفتر فرمانده کل قوا
* محسن دره‌باغی - معاون آماد و پشتیبانی نیروهای مسلح
* اکبر ابراهیم‌زاده - جانشین رئیس دفتر فرمانده معظم کل قوا
* بهرام حسینی مطلق - رئیس اداره طرح و عملیات معاونت عملیات ستادکل نیروهای مسلح
* حسن‌علی تاجیک - رئیس اداره آماد ستادکل نیروهای مسلح


== پیامدها ==
== پیامدها ==
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/ترور_مسئولین_جمهوری_اسلامی_ایران»