ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۷: خط ۷:
نخستین ترور بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران 3 اردیبهشت 1358ش رخ‌داد و طی آن محمدولی قرنی، رییس ستاد کل ارتش وقتت، توسط گروه فرقان در حیاط منزلش کشته شد. وی پیش از انقلاب مدت زیادی به‌دلیل فعالیت‌های انقلابی خود به زندان افتاد و پس از پیروزی انقلاب با حکم امام‌خمینی به‌عنوان نخستین فرمانده ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> بعد از آن نیز ترورهای مسئولین نظام<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DB%B4%DB%B5-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8Chtml «مروری بر تاریخچه ۴۵ سال ترور در جمهوری اسلامی»، وب‌سایت هابلیان.]</ref> تا 1404ش توسط گروه‌ها، اسراییل و آمریکا ادامه پیدا کرده<ref name="BBC death">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref> و مجموع کشته‌شدگان ترور، اعم از مسئولان و غیر مسئولان، ۲۳ هزار و ۳۲ نفر جمع‌بندی و ثبت شده است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5554913/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B3-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%B1-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «تعداد شهدای ترور کشور از ۲۳ هزار نفر گذشت»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> بنابر اسناد موجود اوج این ترورها در دهه 1360ش رخداده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>  
نخستین ترور بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران 3 اردیبهشت 1358ش رخ‌داد و طی آن محمدولی قرنی، رییس ستاد کل ارتش وقتت، توسط گروه فرقان در حیاط منزلش کشته شد. وی پیش از انقلاب مدت زیادی به‌دلیل فعالیت‌های انقلابی خود به زندان افتاد و پس از پیروزی انقلاب با حکم امام‌خمینی به‌عنوان نخستین فرمانده ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> بعد از آن نیز ترورهای مسئولین نظام<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DB%B4%DB%B5-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8Chtml «مروری بر تاریخچه ۴۵ سال ترور در جمهوری اسلامی»، وب‌سایت هابلیان.]</ref> تا 1404ش توسط گروه‌ها، اسراییل و آمریکا ادامه پیدا کرده<ref name="BBC death">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref> و مجموع کشته‌شدگان ترور، اعم از مسئولان و غیر مسئولان، ۲۳ هزار و ۳۲ نفر جمع‌بندی و ثبت شده است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5554913/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B3-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%B1-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «تعداد شهدای ترور کشور از ۲۳ هزار نفر گذشت»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> بنابر اسناد موجود اوج این ترورها در دهه 1360ش رخداده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>  


== زمینه‌های سیاسی ==
== زمینه‌ها ==
پژوهشگران زمینه‌های ترور مسئولان جمهوری اسلامی ایران را در چارچوب تقابل راهبردی غرب به‌ویژه ایالات متحده آمریکا و اسراییل با نظام اسلامی تحلیل کرده‌اند. این تقابل ریشه در تضادهای معرفت‌شناختی و هستی‌شناختی دارد؛ جایی که نظام فکری اسلام مبتنی بر خدامحوری در برابر اومانیسم و سکولاریسم غربی قرار گرفته و انقلاب اسلامی با طرح شعارهای ضداستکباری و حمایت از مستضعفان، منافع راهبردی آمریکا و اسرائیل در منطقه را به چالش کشیده است. پژوهشگران نشان داده‌اند که این تقابل به کارگیری «دیپلماسی تروریستی» از سوی غرب را در پی داشته که شامل سه مرحله متهم‌سازی ایران به حمایت از تروریسم، حمایت مالی و تسلیحاتی از گروه‌های تروریستی علیه ایران و اقدام مستقیم تروریستی است.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%9B-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8Chtml دانشور محمدزادگان و  شفیع‌زاده برمی، «ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی؛ آمریکاستیزی و دیپلماسی تروریستی»، وب‌سایت هابلیان.]</ref> بر اساس این مطالعات، سازمان مجاهدین خلق (منافقین) به‌عنوان مهم‌ترین گروه تروریستی تحت حمایت غرب، مسئول بیشتر ترورهای مقامات عالی‌رتبه ایران در اوایل انقلاب بوده است. همچنین اسناد موجود نشان می‌دهد سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و رژیم صهیونیستی در ترور مسئولان و دانشمندان هسته‌ای ایران از جمله دکتر مسعود علی‌محمدی، دکتر مجید شهریاری، دکتر مصطفی احمدی‌روشن و دیگران نقش مستقیم داشته‌اند. این پژوهش‌ها همچنین به ابعاد دیگر تروریسم علیه ایران از جمله تروریسم اقتصادی در قالب تحریم‌های یکجانبه و تروریسم فرهنگی-رسانه‌ای برای مخدوش‌سازی چهره ایران اشاره کرده‌اند که همگی در راستای توقف پیشرفت‌های علمی و فروپاشی نظام اسلامی طراحی شده‌اند.
 
ایران پس از انقلاب در ۱۳۵۷ش در حمایت از فلسطین، رابطه خود با اسرائیل را قطع و سفارت اسرائیل را به سفارت فلسطین تبدیل کرد. مبارزه با رژیم صهیونیستی و حامیانش و حمایت از فلسطین از ارکان اصلی سیاست‌های راهبردی و موضع همیشگی جمهوری اسلامی ایران شمرده شده است. مخالفت و دشمنی ایران با رژیم صهیونیستی را به جهت نامشروع، جعلی و غاصب بودن آن رژیم و ایجاد این رژیم برای سلطه بر جهان اسلام بیان کرده‌اند. به دلیل دشمنی ایران با اسرائیل پس از سال ۱۳۵۷ش، اسرائیل بارها علیه ایران کارشکنی کرده و دانشمندان و شخصیت‌های ایرانی متعددی را ترور کرده است.
ایران پس از انقلاب در ۱۳۵۷ش در حمایت از فلسطین، رابطه خود با اسرائیل را قطع و سفارت اسرائیل را به سفارت فلسطین تبدیل کرد. مبارزه با رژیم صهیونیستی و حامیانش و حمایت از فلسطین از ارکان اصلی سیاست‌های راهبردی و موضع همیشگی جمهوری اسلامی ایران شمرده شده است. مخالفت و دشمنی ایران با رژیم صهیونیستی را به جهت نامشروع، جعلی و غاصب بودن آن رژیم و ایجاد این رژیم برای سلطه بر جهان اسلام بیان کرده‌اند. به دلیل دشمنی ایران با اسرائیل پس از سال ۱۳۵۷ش، اسرائیل بارها علیه ایران کارشکنی کرده و دانشمندان و شخصیت‌های ایرانی متعددی را ترور کرده است.


خط ۷۶۶: خط ۷۶۸:
* «تعداد شهدای ترور کشور از ۲۳ هزار نفر گذشت»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 1404ش.
* «تعداد شهدای ترور کشور از ۲۳ هزار نفر گذشت»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 1404ش.
* حاتمی، بهادر، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، در خردنامه، شماره ۱۴، ۱۳۹۴ش.
* حاتمی، بهادر، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، در خردنامه، شماره ۱۴، ۱۳۹۴ش.
* دانشور محمدزادگان، فاطمه و شفیع‌زاده برمی، سمانه، «ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی؛ آمریکاستیزی و دیپلماسی تروریستی»، وب‌سایت هابلیان، تاریخ درج مطلب: 20 آبان 1404ش.
* شیرعلی‌نیا، جعفر، روایتی از زندگی و زمانه هاشمی رفسنجانی، نشر سایان، ۱۳۹۵ش.
* شیرعلی‌نیا، جعفر، روایتی از زندگی و زمانه هاشمی رفسنجانی، نشر سایان، ۱۳۹۵ش.