بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
نخستین ترور بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران 3 اردیبهشت 1358ش رخداد و طی آن محمدولی قرنی، رییس ستاد کل ارتش | نخستین ترور بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران 3 اردیبهشت 1358ش رخداد و طی آن محمدولی قرنی، رییس ستاد کل ارتش وقت، توسط گروه فرقان در حیاط منزلش کشته شد. وی پیش از انقلاب مدت زیادی بهدلیل فعالیتهای انقلابی خود به زندان افتاد و پس از پیروزی انقلاب با حکم امامخمینی بهعنوان نخستین فرمانده ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.<ref name=":0">[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> بعد از آن نیز ترورهای مسئولین جمهوری اسلامی<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DB%B4%DB%B5-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8Chtml «مروری بر تاریخچه ۴۵ سال ترور در جمهوری اسلامی»، وبسایت هابلیان.]</ref> تا 1404ش توسط گروهها، اسراییل و آمریکا ادامه پیدا کرده<ref name="BBC death">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref> و مجموع کشتهشدگان ترور، اعم از مسئولان و غیر مسئولان، ۲۳ هزار و ۳۲ نفر جمعبندی و ثبت شده است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5554913/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B3-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%B1-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «تعداد شهدای ترور کشور از ۲۳ هزار نفر گذشت»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> بنابر اسناد موجود اوج این ترورها در دهه 1360ش رخداده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
به گواهی اسناد تاریخی ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران اندکی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران آغاز شد و در سه مرحله ادامه پیدا کرده است: مرحله اول از ابتدای 1358ش آغاز شد و بهطور عمده توسط گروه فرقان انجام میگرفت.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/998/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-24-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> نخستین ترور در 3 اردیبهشت 1358ش رخداد و طی آن محمدولی قرنی، رییس ستاد کل ارتش وقت، توسط گروه فرقان در حیاط منزلش کشته شد. وی پیش از انقلاب مدت زیادی بهدلیل فعالیتهای انقلابی خود به زندان افتاد و پس از پیروزی انقلاب با حکم امامخمینی بهعنوان نخستین فرمانده ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.<ref name=":0" /> بعد از آن مرتضی مطهری، محمد مفتح و ترور نافرجام اکبری هاشمی رفسنجانی توسط گره فرقان انجام شد. این مرحله با دستگیری اعضای اصلی فربان در دی ماه 1358ش خاتمه پیدا کرد. مرحله دوم توسط مجاهدین خلق پس از عزل بنی صدر از مقام ریاست جمهوری آغاز شد و در 6 تیر 1360ش سید علی خامنهای و سپس سید محمد بهشتی در 7 تیر 1360ش توسط سازمان مجاهدین خلق ترور شدند.<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> ترور محمدعلی رجایی و باهنر و ترور امام جمعه در دهۀ 60 و س از پایان جنگ تحمیلی نیز با ترور لاجوردی صیاد شیرازی در دهه 1370ش. این ترورها به کشتن دانشمندان و برخی مسئولان هستهای ایران ادامه پیدا کرد<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/571983/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%87%D9%85%DB%80-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «پروندهای درباره همۀ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین.]</ref> و مرحلۀ سوم با حملات تروریستی مستقیم اسراییل و آمریکا آغاز شد. در 1404ش اسراییل و آمریکا بهطور مستقیم دست به ترور مسئولان جمهوری اسلامی زدند. ابتدا در و سپس در 9 اسنفد این سال در این میان، رسانهها شهادت سیدعلی خامنهای رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران، به همراه جمعی از مسئولان نظامی و انظامی کشور را ترور کردند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وبسایت تابناک.]</ref> | |||
== زمینهها == | == زمینهها == | ||
| خط ۷۶۳: | خط ۷۶۵: | ||
* «آمریكا و هدفی فراتر از توافق هسته ای با ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 8 آذر 1399ش. | * «آمریكا و هدفی فراتر از توافق هسته ای با ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 8 آذر 1399ش. | ||
* «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش. | |||
* «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی»، مؤسسهٔ مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۳۹۹ش. | |||
* «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 29 دی 1403ش. | * «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 29 دی 1403ش. | ||
* «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: 21 خرداد 1396ش. | |||
* برجی، یعقوبعلی، پژوهشی فقهی حقوق درباره ترور و دفاع مشروع، قم، نشر زمزم هدایت، ۱۳۸۶ش، | * برجی، یعقوبعلی، پژوهشی فقهی حقوق درباره ترور و دفاع مشروع، قم، نشر زمزم هدایت، ۱۳۸۶ش، | ||
* «پروندهای درباره همۀ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 1395ش. | |||
* «تعداد شهدای ترور کشور از ۲۳ هزار نفر گذشت»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 1404ش. | * «تعداد شهدای ترور کشور از ۲۳ هزار نفر گذشت»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 1404ش. | ||
* حاتمی، بهادر، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، در خردنامه، شماره ۱۴، ۱۳۹۴ش. | * حاتمی، بهادر، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، در خردنامه، شماره ۱۴، ۱۳۹۴ش. | ||