| خط ۵: | خط ۵: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
به گواهی اسناد تاریخی ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران اندکی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران آغاز | به گواهی اسناد تاریخی ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران اندکی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران آغاز شده و در سه مرحله ادامه پیدا کرده است: | ||
* مرحله اول از ابتدای 1358ش آغاز شد و بهطور عمده توسط گروه فرقان انجام میگرفت.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/998/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-24-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> نخستین ترور در 3 اردیبهشت 1358ش رخداد و طی آن محمدولی قرنی، رییس ستاد کل ارتش وقت، توسط گروه فرقان در حیاط منزلش کشته شد. وی پیش از انقلاب مدت زیادی بهدلیل فعالیتهای انقلابی خود به زندان افتاد و پس از پیروزی انقلاب با حکم امامخمینی بهعنوان نخستین فرمانده ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.<ref name=":0">[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> بعد از آن مرتضی مطهری، محمد مفتح و ترور نافرجام اکبری هاشمی رفسنجانی توسط گره فرقان انجام شد. این مرحله با دستگیری اعضای اصلی فرقان در دی ماه 1358ش خاتمه پیدا کرد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/635711/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%DA%AF%D9%88%D8%AF%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9-%D9%81%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF «روزی که اکبر گودرزی سرکرده گروهک فرقان تیرباران شد»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | * مرحله اول از ابتدای 1358ش آغاز شد و بهطور عمده توسط گروه فرقان انجام میگرفت.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/998/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-24-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> نخستین ترور در 3 اردیبهشت 1358ش رخداد و طی آن محمدولی قرنی، رییس ستاد کل ارتش وقت، توسط گروه فرقان در حیاط منزلش کشته شد. وی پیش از انقلاب مدت زیادی بهدلیل فعالیتهای انقلابی خود به زندان افتاد و پس از پیروزی انقلاب با حکم امامخمینی بهعنوان نخستین فرمانده ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.<ref name=":0">[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> بعد از آن مرتضی مطهری، محمد مفتح و ترور نافرجام اکبری هاشمی رفسنجانی توسط گره فرقان انجام شد. این مرحله با دستگیری اعضای اصلی فرقان در دی ماه 1358ش خاتمه پیدا کرد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/635711/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%DA%AF%D9%88%D8%AF%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9-%D9%81%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF «روزی که اکبر گودرزی سرکرده گروهک فرقان تیرباران شد»، خبرگزاری فرارو.]</ref> | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
== زمینهها == | == زمینهها == | ||
این | بر اساس پارهای تحلیلها، وقوع رویدادهایی، سران سازمان مجاهدین خلق را به این نتیجه رساند که امکان موفقیت در سطح سیاسی را ندارند؛ رویدادهایی از جمله برخی برخوردها بین مجاهدین و انقلابیان مذهبی، عدم شرکت آنان در همهپرسی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، عدم موافقت امام خمینی با نامزدی رجوی در اولین دوره انتخابات ریاست جمهوری بهدلیل عدم اعتقاد سازمان به قانون اساسی جمهوری اسلامی و عدم موفقیت چشمگیر آنان در انتخابات مجلس اول شورای اسلامی. پس از درگیرهای شدید میان انقلابیان مذهبی و مجاهدین، در ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ش، سازمان عملاً وارد سطح درگیری نظامی با نظام جمهوری اسلامی شد. | ||
پژوهشگران زمینههای ترور مسئولان جمهوری اسلامی ایران را در چارچوب تقابل راهبردی غرب بهویژه ایالات متحده آمریکا و اسراییل با نظام اسلامی تحلیل کردهاند. به نظر آنها این تقابل ریشه در تضادهای معرفتشناختی و هستیشناختی دارد؛ جایی که نظام فکری اسلام مبتنی بر خدامحوری در برابر اومانیسم و سکولاریسم غربی قرار گرفته و انقلاب اسلامی با طرح شعارهای ضداستکباری و حمایت از مستضعفان، منافع راهبردی آمریکا و اسرائیل در منطقه را به چالش کشیده است. پژوهشگران نشان دادهاند که این تقابل به کارگیری پروژه ترور از سوی غرب و اسراییل را در پی داشته تا با کشتن مسئولان جمهوری اسلامی ایران، به اهداف سیاسی، فرهنگی، امنیتی و اقتصادی خود در منطقۀ خاورمیانه برسند. شامل سه مرحله متهمسازی ایران به حمایت از تروریسم، حمایت مالی و تسلیحاتی از گروههای تروریستی علیه ایران و اقدام مستقیم تروریستی است.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%9B-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8Chtml دانشور محمدزادگان و شفیعزاده برمی، «ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی؛ آمریکاستیزی و دیپلماسی تروریستی»، وبسایت هابلیان.]</ref> <ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/99386/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%83%D8%A7_%D9%88_%D9%87%D8%AF%D9%81%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82_%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «آمریكا و هدفی فراتر از توافق هسته ای با ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | |||
ایران پس از انقلاب در ۱۳۵۷ش در حمایت از فلسطین، رابطه خود با اسرائیل را قطع و سفارت اسرائیل را به سفارت فلسطین تبدیل کرد. مبارزه با رژیم صهیونیستی و حامیانش و حمایت از فلسطین از ارکان اصلی سیاستهای راهبردی و موضع همیشگی جمهوری اسلامی ایران شمرده شده است. مخالفت و دشمنی ایران با رژیم صهیونیستی را به جهت نامشروع، جعلی و غاصب بودن آن رژیم و ایجاد این رژیم برای سلطه بر جهان اسلام بیان کردهاند. به دلیل دشمنی ایران با اسرائیل پس از سال ۱۳۵۷ش، اسرائیل بارها علیه ایران کارشکنی کرده و دانشمندان و شخصیتهای ایرانی متعددی را ترور کرده است. | |||
== عوامل ترور == | |||
تروریسم در ایران توسط حکومت پهلوی و گروههای دست نشانده آمریکا گسترش یافت. به نوشته برخی منابع حدود 35 گروه تروریستی در ایران شکل گرفت.<ref>فضلزرندی و ابراهیمی، «دیدگاه آیتالله خامنهای پیرامون تروریسم دولتی آمریکا و ترور شخصیتهای جهان اسلام»، 1402ش، ص323.</ref> | تروریسم در ایران توسط حکومت پهلوی و گروههای دست نشانده آمریکا گسترش یافت. به نوشته برخی منابع حدود 35 گروه تروریستی در ایران شکل گرفت.<ref>فضلزرندی و ابراهیمی، «دیدگاه آیتالله خامنهای پیرامون تروریسم دولتی آمریکا و ترور شخصیتهای جهان اسلام»، 1402ش، ص323.</ref> | ||
