| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
=== گروه فرقان === | === گروه فرقان === | ||
به گزارش پژوهشگران تاریخ معاصر، گروه فرقان که در | به گزارش پژوهشگران تاریخ معاصر، گروه فرقان که در ۱۳۵۶ش به سرکردگی اکبر گودرزی فعالیت خود را آغاز کرد، از جمله گروههای تروریستی بود که با بهرهگیری از فضای دانشگاهی کشور در سالهای نخست انقلاب، اقدام به جذب نیرو از میان دانشجویان فاقد عمق فکری و مطالعاتی کافی نمود. بر اساس تحلیلهای ارائه شده، این گروه که در استمرار گروهک منافقین شکل گرفته بود، پس از ناکامی در مقابله و محاجه تئوریک و ایدئولوژیک با روحانیون و انقلابیون، به ترور متوسل شد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/439618/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «اولین گروه تروریستی پس از پیروزی انقلاب»، وبسایت مشرق.]</ref> اعضای این گروه با شعارهایی نظیر «اسلام منهای روحانیت» و بر اساس این ادعا که اسلام مکتب مبارزاتی نیست، جوانان سادهاندیش و خام را جذب میکردند. پژوهشگران خاطرنشان کردهاند که سرکردگان این گروه با القاب دینی همچون «امام» خطاب میشدند و تحلیل خود را به نام دین صورت میدادند. به اعتقاد تحلیلگران، این گروه مصداق عینی خوارج بودند و اعضای آن با وجود شعارهای تند ضدامپریالیستی در ابتدای انقلاب، بعدها به دامن امپریالیسم و ارتجاع منطقهای پناهنده شدند.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/617376/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B7%D8%B9%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF «تروریستهای اول انقلاب؛ گروههایی که طعمه افکار التقاطی گروهکهای تروریستی شدند!»، خبرگزاری میزان.]</ref> | ||
=== سازمان مجاهدین خلق === | === سازمان مجاهدین خلق === | ||
بر اساس پژوهشهای انجام شده، سازمان مجاهدین خلق که فعالیت خود را از دهه | بر اساس پژوهشهای انجام شده، سازمان مجاهدین خلق که فعالیت خود را از دهه ۱۳۴۰ش آغاز کرده بود،ن<ref>آبراهامیان، تاریخ ایران مدرن، ۱۳۸۹ش، ص۲۶۵.</ref> پس از تغییر ایدئولوژی به مارکسیسم، راهکار مبارزۀ مسلحانه را برای اصلاح ایران و رستگاری مردم آن برگزید.<ref>آبراهامیان، ایران بین دو انقلاب، ۱۳۸۲ش، ص۶۰۸-۶۰۹؛ بهروز، شورشیان آرمانخواه، ۱۳۹۵ش، ص۱۳۲.</ref> به گزارش محققان، این سازمان پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در ابتدا خود را وفادار به انقلاب نشان داد، اما با اتکا به این توجیه که حاکمان جدید قادر به تحقق «جامعه بیطبقۀ توحیدی» نیستند، سرنگونی حکومت جمهوری اسلامی را هدف نهایی خود قرار داد.<ref>جمعی از پژوهشگران، سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۳۴۸.</ref> پژوهشگران معتقدند که مجموعه عواملی از جمله برخی برخوردها میان مجاهدین و انقلابیان مذهبی،<ref>جمعی از پژوهشگران، سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۴۱۷-۴۵۰.</ref> عدم شرکت آنان در همهپرسی قانون اساسی، عدم موافقت امام خمینی با نامزدی مسعود رجوی در انتخابات ریاستجمهوری<ref>آبراهامیان، اسلام رادیکال مجاهدین ایرانی، ۱۳۸۶ش، ص252-254.</ref> و عدم موفقیت چشمگیر آنان در انتخابات مجلس اول، سران این سازمان را به این نتیجه رساند که امکان موفقیت در سطح سیاسی را ندارند.<ref>زال، سازمان مسعود، ۱۳۹۸ش، ص۲۸.</ref> بر اساس این تحلیلها، سازمان مجاهدین از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ش بهصورت عملی وارد سطح درگیری نظامی با جمهوری اسلامی شد و به ترور مسئولان سیاسی-نظامی و حتی شهروندان عادی اقدام کرد.<ref>جمعی از پژوهشگران، سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ۱۳۸۵ش،ص۵۷۲-۵۷۸.</ref> | ||
=== آمریکا و اسرائیل === | === آمریکا و اسرائیل === | ||
| خط ۶۴: | خط ۶۴: | ||
'''6.''' القای ناکارآمدی نظام جدید در تأمین امنیت. | '''6.''' القای ناکارآمدی نظام جدید در تأمین امنیت. | ||
== نقش | == نقش سرویسهای جاسوسی خارجی == | ||
بر اساس اسناد و مدارک موجود، سرویسهای اطلاعاتی خارجی به ویژه سیا و موساد در ترور مسئولان و شخصیتهای برجسته جمهوری اسلامی ایران پس از پیروزی انقلاب نقش داشتهاند. برای نمونه، در مورد گروه فرقان، اسناد بهدست آمده از سفارت آمریکا در تهران حاکی از ارتباط این گروه با عناصر خارجی است. یک سند محرمانه از سفارت آمریکا به وزارت خارجه این کشور از تماس یک طلبه قدیمی با سفارت و ارائه اطلاعاتی درباره گروه فرقان و قصد آن برای ترور هفتهای یک روحانی خبر میدهد. همچنین فردی به نام ویکتور تامست به عنوان رابط سفارت با فرقان معرفی شده که پس از اشغال سفارت به آمریکا بازگشت. | بر اساس اسناد و مدارک موجود، سرویسهای اطلاعاتی خارجی به ویژه سیا و موساد در ترور مسئولان و شخصیتهای برجسته جمهوری اسلامی ایران پس از پیروزی انقلاب نقش داشتهاند. برای نمونه، در مورد گروه فرقان، اسناد بهدست آمده از سفارت آمریکا در تهران حاکی از ارتباط این گروه با عناصر خارجی است. یک سند محرمانه از سفارت آمریکا به وزارت خارجه این کشور از تماس یک طلبه قدیمی با سفارت و ارائه اطلاعاتی درباره گروه فرقان و قصد آن برای ترور هفتهای یک روحانی خبر میدهد. همچنین فردی به نام ویکتور تامست به عنوان رابط سفارت با فرقان معرفی شده که پس از اشغال سفارت به آمریکا بازگشت. | ||
| خط ۸۳۹: | خط ۸۳۹: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
* آبراهامیان، یرواند، ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گلمحمدی و ابراهیم فتاحی، تهران، نشر نی، ۱۳۸۲ش. | |||
* آبراهامیان، یرواند، تاریخ ایران مدرن، ترجمه محمدابراهیم فتاحی، تهران، نشر نی، ۱۳۸۹ش. | |||
* «آمریكا و هدفی فراتر از توافق هسته ای با ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 8 آذر 1399ش. | * «آمریكا و هدفی فراتر از توافق هسته ای با ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 8 آذر 1399ش. | ||
* «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش. | * «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش. | ||
* «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی»، مؤسسهٔ مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۳۹۹ش. | * «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی»، مؤسسهٔ مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۳۹۹ش. | ||
* «اولین گروه تروریستی پس از پیروزی انقلاب»، وبسایت مشرق، تاریخ درج مطلب: 20 تیر 1396ش. | |||
* «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 29 دی 1403ش. | * «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 29 دی 1403ش. | ||
* «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: 21 خرداد 1396ش. | * «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: 21 خرداد 1396ش. | ||
| خط ۸۵۱: | خط ۸۵۵: | ||
* «پرونده ۴ دهه ترور علیه انقلاب اسلامی»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 140ش. | * «پرونده ۴ دهه ترور علیه انقلاب اسلامی»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 140ش. | ||
* ««ترور» برای مهار انقلاب»، وبسایت دیگران، تاریخ درج مطلب: 3 تیر 1393ش. | * ««ترور» برای مهار انقلاب»، وبسایت دیگران، تاریخ درج مطلب: 3 تیر 1393ش. | ||
* «تروریستهای اول انقلاب؛ گروههایی که طعمه افکار التقاطی گروهکهای تروریستی شدند!»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 14 اردیبهشت 1399ش. | |||
* «تعداد شهدای ترور کشور از ۲۳ هزار نفر گذشت»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 1404ش. | * «تعداد شهدای ترور کشور از ۲۳ هزار نفر گذشت»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 1404ش. | ||
* جمعی از پژوهشگران، سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ۱۳۴۴-۱۳۸۴ش، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۸۵ش. | |||
* حاتمی، بهادر، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، در خردنامه، شماره ۱۴، ۱۳۹۴ش. | * حاتمی، بهادر، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، در خردنامه، شماره ۱۴، ۱۳۹۴ش. | ||
* حیدری، محسن، «دهه ۶۰، عبور از تروریسم»، وبسایت مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: 15 اسفند 1386ش. | * حیدری، محسن، «دهه ۶۰، عبور از تروریسم»، وبسایت مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: 15 اسفند 1386ش. | ||
| خط ۸۵۹: | خط ۸۶۵: | ||
* «راز ایستادگی ایران به روایت دکتر حقانی»، وبسایت پژوهشکده تاریخ معاصر، تاریخ درج مطلب: 28 تیر 1404ش. | * «راز ایستادگی ایران به روایت دکتر حقانی»، وبسایت پژوهشکده تاریخ معاصر، تاریخ درج مطلب: 28 تیر 1404ش. | ||
* «روزی که اکبر گودرزی سرکرده گروهک فرقان تیرباران شد»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 3 خرداد 1402ش. | * «روزی که اکبر گودرزی سرکرده گروهک فرقان تیرباران شد»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 3 خرداد 1402ش. | ||
* زال، محسن، سازمان مسعود (انسانشناسی سازمان مجاهدین خلق دوره بعد از انقلاب ۵۷)، تهران، انتشارات کویر، ۱۳۹۸ش. | |||
* «شهادت سرلشکر باقری، شهادت سردار حاجی زاده، شهادت سردار سلامی/ ۷۸ نفر شهید و ۳۲۹ تن مجروح/شهادت ۶ دانشمند هستهای در حمله تروریستی اسرائیل»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 23 خرداد 1404ش. | * «شهادت سرلشکر باقری، شهادت سردار حاجی زاده، شهادت سردار سلامی/ ۷۸ نفر شهید و ۳۲۹ تن مجروح/شهادت ۶ دانشمند هستهای در حمله تروریستی اسرائیل»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 23 خرداد 1404ش. | ||
* شیرعلینیا، جعفر، روایتی از زندگی و زمانه هاشمی رفسنجانی، نشر سایان، ۱۳۹۵ش. | * شیرعلینیا، جعفر، روایتی از زندگی و زمانه هاشمی رفسنجانی، نشر سایان، ۱۳۹۵ش. | ||
