بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۸: خط ۲۸:
* '''انگیزه مجرمانه:''' قصد ارتکاب جرم باید بر پایه «تعرض» یا «إخافه و ارعاب مردم» (ترساندن عموم) شکل گرفته باشد.<ref>[https://mags.markazfeqhi.com/article_722134.html آشوری و دیگران، «چالش‌های فقهی تطبیق محاربه و افساد در بندهای چهارگانه ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر»، 1403ش، ص72.]</ref>
* '''انگیزه مجرمانه:''' قصد ارتکاب جرم باید بر پایه «تعرض» یا «إخافه و ارعاب مردم» (ترساندن عموم) شکل گرفته باشد.<ref>[https://mags.markazfeqhi.com/article_722134.html آشوری و دیگران، «چالش‌های فقهی تطبیق محاربه و افساد در بندهای چهارگانه ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر»، 1403ش، ص72.]</ref>


== تفاوت محاربه با جرم سیاسی و بغی ==
== تفاوت محاربه با بغی و فساد فی الارض ==
در زمینه تفاوت محاربه با جرایم سیاسی و بغی نیز چالش‌هایی مطرح است. برخی تلاش می‌کنند محاربان را معترض سیاسی یا «باغی» معرفی کنند، در حالی که هدف باغی مقابله با اصل حکومت است، اما هدف محارب ایجاد رعب در میان مردم و سلب امنیت جامعه است و احکام این دو با یکدیگر در حقوق اسلامی متفاوت است.  
در فقه و حقوق کیفری اسلامی، سه عنوان محاربه، بغی و افساد فی‌الارض در زمره جرایم شدید علیه امنیت و نظم عمومی قرار می‌گیرند، اما از حیث تعریف، موضوع جرم و جهت‌گیری رفتار مجرمانه، تفاوت‌های مهمی میان آنها وجود دارد.
 
=== محاربه ===
محاربه در فقه به معنای ترساندن مردم با سلاح است و در قانون نیز به «ایجاد رعب و هراس و سلب آزادی و امنیت مردم با کشیدن سلاح» تعریف می‌شود. در این عنوان، رفتار مجرمانه مستقیم متوجه جامعه و آرامش شهروندان است؛ به گونه‌ای که با به‌کارگیری سلاح، ترس و ناامنی در میان مردم ایجاد می‌شود. بنابراین، معیار اصلی در محاربه، تهدید امنیت عمومی و ایجاد جوّ خوف و ناامنی در میان مردم است، نه نوع حکومت.
 
=== بغی ===
بغی به‌ معنای قیام مسلحانه علیه حکومت اسلامی تعریف شده است. در اینجا، جهت‌گیری اصلی رفتار مجرمانه متوجه دولت و حکومت اسلامی است؛ یعنی هدف مرتکبان، مقابله مسلحانه با حاکمیت اسلامی، براندازی یا تضعیف آن است، نه صرفاً ایجاد ترس در بین مردم. هرچند ممکن است ناامنی عمومی از نتایج آن باشد.
 
از این رو می‌توان گفت مقابله با دولت و حکومت اسلامی در قلمرو جرم بغی قرار می‌گیرد، در حالی‌که در محاربه، اخلال در امنیت جامعه (مردم) ایجاد می‌شود. از این رو، در بغی مخاطب اصلی رفتار مجرمانه حکومت است، در حالی‌که در محاربه، مخاطب اصلی مردم و امنیت عمومی آنان هستند.
 
=== افساد فی‌الارض ===
در همین مقاله، افساد فی‌الارض در چکیده به‌عنوان '''«فساد و خرابکاری گسترده در زمین که می‌تواند تهدیدی برای امنیت و آسایش عمومی باشد»''' معرفی می‌شود. نویسنده توضیح می‌دهد که این عنوان '''به‌طور کلی اعمالی را در بر می‌گیرد که جامعه را به خطر می‌اندازد و باعث نابودی و تخریب آن می‌شود'''. در قانون نیز، افساد فی‌الارض به‌عنوان یک جرم بسیار جدی با مجازات‌های سنگین شناخته شده است.
 
مقاله به اختلاف‌نظر میان فقها و حقوقدانان درباره نسبت افساد فی‌الارض و محاربه اشاره می‌کند: گروهی این دو را هم‌معنا دانسته و افساد فی‌الارض را منطبق بر محاربه اصطلاحی می‌گیرند، در حالی که عده‌ای دیگر، این دو را '''دو مفهوم جداگانه''' دانسته و '''محاربه را تنها یکی از مصادیق افساد فی‌الارض''' تلقی می‌کنند. بر این اساس، دایره افساد فی‌الارض گسترده‌تر از محاربه است و شامل هر نوع فساد سازمان‌یافته و تخریب گسترده‌ای می‌شود که بنیان‌های امنیت و آسایش جامعه را تهدید کند؛ حتی اگر به شکل کلاسیک محاربه (مثل کشیدن سلاح برای ترساندن مردم در معابر) درنیاید.


== انتشار محتوا در فضای مجازی ==
== انتشار محتوا در فضای مجازی ==