| خط ۱۵۳: | خط ۱۵۳: | ||
== رهبری سید علی خامنهای == | == رهبری سید علی خامنهای == | ||
در دهه ۱۳۶۰ش، بروز چند سکته قلبی برای سید روحالله خمینی نگرانیهایی را درباره آینده رهبری جمهوری اسلامی پس از او ایجاد کرد. پس از درگذشت او در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش، مسئله تعیین جانشین در دستور کار مجلس خبرگان رهبری قرار گرفت. پیشتر، برای ساماندهی موضوع رهبری آینده، مجلس خبرگان نهادی مسئول در این زمینه تعیین شده بود و در میانه دهه ۱۳۶۰ش نیز حسینعلی منتظری بهعنوان قائممقام رهبری معرفی شد؛<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DB%B3%DB%B6-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> اما این جایگاه در 6 فروردین ۱۳۶۸ش از او سلب شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/photo/1747881/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%B2%D9%84-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%B6-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B3%DB%B6%DB%B8-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 «بازخوانی نامه عزل آیتالله منتظری در ۶ فروردین سال ۱۳۶۸/ والله قسم از ابتدا با انتخاب شما مخالف بودم»، وبسایت خبر آنلاین.]</ref> پس از درگذشت خمینی، مجلس خبرگان در همان روز تشکیل جلسه داد و در میان دو گزینه شورای رهبری یا رهبری فردی، در نهایت خامنهای را بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرد.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DB%B3%DB%B6-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> او ابتدا در علل مخالفت خود مطالبی را بیان كرد كه مورد قبول خبرگان قرار نگرفت و سرانجام انتخاب او با ۶۰ رأی از ۷۴ عضو حاضر در جلسه<ref>هاشمی رفسنجانی، کارنامه و خاطرات، سال ۱۳۶۸، بازسازی و سازندگی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۱.</ref> یعنی با اكثریت بیش از دو سوم و با حذف شرط مرجعیت به تصویب رسید.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/4950/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چرا خبرگان آیتالله خامنهای را به عنوان رهبر انتخاب کرد؟»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> در برخی خاطرات و روایتهای منتشرشده از مسئولان وقت و نزدیکان خمینی، نقل شده است که او پیشتر از صلاحیت خامنهای برای این مسئولیت یاد کرده بود. پس از اعلام این انتخاب، شماری از مراجع دینی و شخصیتهای سیاسی از تصمیم مجلس خبرگان حمایت کردند.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DB%B3%DB%B6-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> | در دهه ۱۳۶۰ش، بروز چند سکته قلبی برای سید روحالله خمینی نگرانیهایی را درباره آینده رهبری جمهوری اسلامی پس از او ایجاد کرد. پس از درگذشت او در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش، مسئله تعیین جانشین در دستور کار مجلس خبرگان رهبری قرار گرفت. پیشتر، برای ساماندهی موضوع رهبری آینده، مجلس خبرگان نهادی مسئول در این زمینه تعیین شده بود و در میانه دهه ۱۳۶۰ش نیز حسینعلی منتظری بهعنوان قائممقام رهبری معرفی شد؛<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DB%B3%DB%B6-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> اما این جایگاه در 6 فروردین ۱۳۶۸ش از او سلب شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/photo/1747881/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%B2%D9%84-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%B6-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B3%DB%B6%DB%B8-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 «بازخوانی نامه عزل آیتالله منتظری در ۶ فروردین سال ۱۳۶۸/ والله قسم از ابتدا با انتخاب شما مخالف بودم»، وبسایت خبر آنلاین.]</ref> پس از درگذشت خمینی، مجلس خبرگان در همان روز تشکیل جلسه داد و در میان دو گزینه شورای رهبری یا رهبری فردی، در نهایت خامنهای را بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرد.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DB%B3%DB%B6-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> او ابتدا در علل مخالفت خود مطالبی را بیان كرد كه مورد قبول خبرگان قرار نگرفت و سرانجام انتخاب او با ۶۰ رأی از ۷۴ عضو حاضر در جلسه<ref>هاشمی رفسنجانی، کارنامه و خاطرات، سال ۱۳۶۸، بازسازی و سازندگی، ۱۳۹۱ش، ص۱۵۱.</ref> یعنی با اكثریت بیش از دو سوم و با حذف شرط مرجعیت به تصویب رسید.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/4950/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «چرا خبرگان آیتالله خامنهای را به عنوان رهبر انتخاب کرد؟»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> در برخی خاطرات و روایتهای منتشرشده از مسئولان وقت و نزدیکان خمینی، نقل شده است که او پیشتر از صلاحیت خامنهای برای این مسئولیت یاد کرده بود. پس از اعلام این انتخاب، شماری از مراجع دینی و شخصیتهای سیاسی از تصمیم مجلس خبرگان حمایت کردند.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DB%B3%DB%B6-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> | ||
در گفتمان رسمی جمهوری اسلامی، سیدعلی خامنهای بهعنوان ادامهدهنده مسیر روحالله خمینی معرفی میشود و حامیان او نقش وی را در هدایت سیاسی کشور، دفاع از ساختار قانونی نظام و مواجهه با چالشهای داخلی و خارجی برجسته میکنند. در این چارچوب، مواضع و سخنرانیهای او در تحلیل رویدادهای سیاسی و مقابله با آنچه «تهدیدها و توطئههای خارجی» خوانده میشود، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DB%B3%DB%B6-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> | در گفتمان رسمی جمهوری اسلامی، سیدعلی خامنهای بهعنوان ادامهدهنده مسیر روحالله خمینی معرفی میشود و حامیان او نقش وی را در هدایت سیاسی کشور، دفاع از ساختار قانونی نظام و مواجهه با چالشهای داخلی و خارجی برجسته میکنند. در این چارچوب، مواضع و سخنرانیهای او در تحلیل رویدادهای سیاسی و مقابله با آنچه «تهدیدها و توطئههای خارجی» خوانده میشود، مورد توجه قرار گرفته است.<ref>[https://donyaesiasat.ir/4602/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DB%B3%DB%B6-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86/ «نگاهی به ۳۶ سال رهبری حضرت آیت الله خامنهای»، وبسایت دنیای سیاست.]</ref> | ||
| خط ۱۷۲: | خط ۱۷۰: | ||
در توصیف کارنامه او، طرفدارانش به ترکیبی از ویژگیهایی مانند فقاهت دینی، توجه به مسائل فرهنگی، رویکرد انقلابی و نگاه واقعگرایانه در سیاست اشاره میکنند. همچنین نقش او در شکلدهی و استمرار گفتمان رسمی انقلاب اسلامی و مدیریت کشور در دورهای پرتنش از تحولات منطقه خاورمیانه از جمله نکاتی است که در ارزیابیهای مختلف درباره دوران رهبریاش مطرح میشود. آنچه در تاریخ درباره او مورد توجه قرار میگیرد، میتواند تلفیق نقش یک نظریهپرداز دینی با یک بازیگر فعال سیاسی در چارچوب ساختار جمهوری اسلامی باشد.<ref>[https://www.3danews.ir/social/330387/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-7-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%A4%D8%AB%D8%B1 «کارنامه فکری و سیاسی آیتالله سیدعلی خامنهای(ره) رهبر فقید انقلاب/ 7 دهه حضور مؤثر»، پایگاه خبری تحلیلی نبأ خبر.]</ref> | در توصیف کارنامه او، طرفدارانش به ترکیبی از ویژگیهایی مانند فقاهت دینی، توجه به مسائل فرهنگی، رویکرد انقلابی و نگاه واقعگرایانه در سیاست اشاره میکنند. همچنین نقش او در شکلدهی و استمرار گفتمان رسمی انقلاب اسلامی و مدیریت کشور در دورهای پرتنش از تحولات منطقه خاورمیانه از جمله نکاتی است که در ارزیابیهای مختلف درباره دوران رهبریاش مطرح میشود. آنچه در تاریخ درباره او مورد توجه قرار میگیرد، میتواند تلفیق نقش یک نظریهپرداز دینی با یک بازیگر فعال سیاسی در چارچوب ساختار جمهوری اسلامی باشد.<ref>[https://www.3danews.ir/social/330387/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-7-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%A4%D8%AB%D8%B1 «کارنامه فکری و سیاسی آیتالله سیدعلی خامنهای(ره) رهبر فقید انقلاب/ 7 دهه حضور مؤثر»، پایگاه خبری تحلیلی نبأ خبر.]</ref> | ||
در دوران رهبری | در دوران رهبری سید علی خامنهای، برخی منابع از تلاش او برای ادامه رویکردهای سید روحالله خمینی در زمینههایی مانند تأکید بر وحدت ملی، تقویت اعتماد میان مسئولان و جامعه، پایبندی به ارزشها و آموزههای اسلامی، حمایت از محرومان و تأکید بر عدالت اجتماعی یاد کردهاند.<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/363521/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%D8%A8%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «کارنامه ربع قرن مدیریت جهادی رهبر معظم انقلاب»، وبسایت دیدبان.]</ref> همچنین در این منابع به مواضعی مانند تقویت همبستگی در میان جوامع مسلمان، مقابله با فشارها و تهدیدهای خارجی، مدیریت چالشهای داخلی، تأکید بر سیاست اقتصاد مقاومتی و حمایت از محور مقاومت اشاره شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۷۲.]</ref> | ||
در دوران رهبری سید علی خامنهای رویدادها و چالشهای سیاسی و اجتماعی متعددی رخ داده است. از جمله این موارد میتوان به تنشهای سیاسی دوره ریاستجمهوری سید محمد خاتمی و توقیف برخی نشریات اصلاحطلب، قتلهای زنجیرهای دهه ۱۳۷۰ش و اعتراضات دانشجویی سال ۱۳۷۸ش اشاره کرد.<ref>[https://www.bbc.com/dari/articles/c178xdv98x1o.lite «زندگی سیاسی آیتالله علی خامنهای، رهبر ایران چگونه گذشت؟»، وبسایت بیبیسی فارسی.]</ref> انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۸۸ش و شکلگیری جنبش سبز،<ref>[https://www.jahannews.com/analysis/464437/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%DB%B8%DB%B8-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B4%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%A7 «راهبرد رهبر انقلاب در مدیریت فتنه ۸۸ چگونه بود؟/ مفهوم سرمایه رای و سرمایه آشوب در انتخاباتها»، وبسایت وطن امروز.]</ref> تحولات دوره دوم ریاستجمهوری محمود احمدینژاد و مذاکرات هستهای دولت حسن روحانی که به توافق برجام انجامید و سپس با خروج ایالات متحده از آن با چالش روبهرو شد، از دیگر رویدادهای مهم این دوره بهشمار میآیند.<ref>[https://www.isna.ir/news/97122814789/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B9%DB%B7 «مهمترین رویدادهای سال ۹۷»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | |||
در سالهای بعد نیز رخدادهایی مانند اعتراضات آبان ۱۳۹۸ش،<ref>[https://www.irna.ir/news/86025385/%D8%A8%D9%86%D8%B2%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA عبدی، «بنزین و اعتراضات»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> ترور قاسم سلیمانی توسط آمریکا و پاسخ موشکی ایران به پایگاه عینالاسد، سیاستهای مرتبط با مدیریت همهگیری کووید‑۱۹ و تأکید بر تولید داخلی واکسن<ref>[https://www.bbc.com/dari/articles/c178xdv98x1o.lite «زندگی سیاسی آیتالله علی خامنهای، رهبر ایران چگونه گذشت؟»، وبسایت بیبیسی فارسی.]</ref> و اعتراضات پس از مرگ مهسا امینی در سال ۱۴۰۱ش از تحولات مهم داخلی و خارجی این دوره بودهاند.<ref>[https://www.isa.org.ir/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%87/6376-%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%B3%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%B2-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B1-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86 جلانیپور، «خیزش اعتراضی مهسا از پاییز ۱۴۰۱ تاکنون»، وبسایت انجمن جامعهشناسی ایران.]</ref> | |||
از دیگر رویدادهای این سالها میتوان به درگذشت ابراهیم رئیسی در سانحه سقوط بالگرد در سال ۱۴۰۳، تنشهای نظامی میان ایران و اسرائیل و مجموعه عملیاتهایی با عنوان وعده صادق<ref>[https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-57/676564-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D8%B7%D8%B9%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D9%82%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF پایگاه نواتیم؛ طعمه موشکهای ایران/ شکست تاریخی پدافند 4 لایه اسرائیل رقم خورد»، اقتصادنیوز.]</ref><ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1145663/%D9%88%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82-%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%BE%D9%87%D9%BE%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85 «وعدههای صادق؛ سلسله عملیاتی که در دو سال چهاربار انجام شده است / درباره بزرگترین عملیات پهپادی و بالستیکی چه میدانیم»، وبسایت تحلیلی-خبری عصر ایران.]</ref> و نیز اعتراضات دی 1404ش اجتماعی در پی افزایش قیمت کالاهای اساسی اشاره کرد.<ref>[https://www.bbc.com/dari/articles/c178xdv98x1o.lite «زندگی سیاسی آیتالله علی خامنهای، رهبر ایران چگونه گذشت؟»، وبسایت بیبیسی فارسی.]</ref> | |||
