خط ۸: خط ۸:
امید اجتماعی به معنای ارزیابی جمعی از آینده و باور مشترک افراد یک جامعه به امکان بهبود شرایط و دستیابی به اهداف مطلوب است. این مفهوم بر پایه تجربه‌های گذشته، ادراک وضعیت حال و تصورات مشترک از آینده شکل می‌گیرد و به عنوان عاملی مؤثر در تقویت انسجام اجتماعی، مشارکت مدنی و تاب‌آوری جامعه شناخته می‌شود.<ref>[https://www.hamyaraniran.ir/article/?o=1720 «امید اجتماعی نوری در تاریکی است»، پایگاه جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران.]</ref>
امید اجتماعی به معنای ارزیابی جمعی از آینده و باور مشترک افراد یک جامعه به امکان بهبود شرایط و دستیابی به اهداف مطلوب است. این مفهوم بر پایه تجربه‌های گذشته، ادراک وضعیت حال و تصورات مشترک از آینده شکل می‌گیرد و به عنوان عاملی مؤثر در تقویت انسجام اجتماعی، مشارکت مدنی و تاب‌آوری جامعه شناخته می‌شود.<ref>[https://www.hamyaraniran.ir/article/?o=1720 «امید اجتماعی نوری در تاریکی است»، پایگاه جمعیت همیاران سلامت روان اجتماعی ایران.]</ref>


از منظر نظریه‌پردازان روان‌شناسی و جامعه‌شناسی، امید صرفاً یک احساس فردی نیست، بلکه ظرفیتی شناختی و انگیزشی برای یافتن مسیرهایی به سوی اهداف و حفظ انگیزه برای پیمودن آن‌هاست. چارلز اسنایدر در نظریه امید، آن را توانایی ادراک مسیرهای دستیابی به اهداف و انگیزش برای حرکت در این مسیرها تعریف می‌کند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/6672bb0c4b379-10694-23-10.pdf عظیمی، «تبیین عوامل تأثبرگذار بر امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص331.]</ref>
از منظر نظریه‌پردازان جامعه‌شناسی، امید صرفاً یک احساس فردی نیست، بلکه ظرفیتی شناختی و انگیزشی برای یافتن مسیرهایی به سوی اهداف و حفظ انگیزه برای پیمودن آن‌هاست. چارلز اسنایدر در نظریه امید، آن را توانایی ادراک مسیرهای دستیابی به اهداف و انگیزش برای حرکت در این مسیرها تعریف می‌کند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/6672bb0c4b379-10694-23-10.pdf عظیمی، «تبیین عوامل تأثبرگذار بر امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی»، 1402ش، ص331.]</ref>


در سطح اجتماعی، امید زمانی شکل می‌گیرد که افراد یک جامعه اهداف مشترکی برای آینده تصور کنند، تحقق آن‌ها را ممکن بدانند و به توانایی‌های فردی و جمعی برای دستیابی به این اهداف باور داشته باشند. به همین دلیل، امید اجتماعی اغلب با عواملی مانند اعتماد به نهادهای اجتماعی، احساس کارآمدی جمعی، مشارکت اجتماعی و انتظار بهبود شرایط اقتصادی و سیاسی مرتبط دانسته می‌شود.
در سطح اجتماعی، امید زمانی شکل می‌گیرد که افراد یک جامعه اهداف مشترکی برای آینده تصور کنند، تحقق آن‌ها را ممکن بدانند و به توانایی‌های فردی و جمعی برای دستیابی به این اهداف باور داشته باشند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1347717/%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF عبداللهی، «امید هست و تمام نمی‌شود»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>


در ادبیات علمی، امید اجتماعی گاه در تقابل با «خوش‌بینی کورکورانه» قرار می‌گیرد. در حالی که خوش‌بینی ممکن است صرفاً انتظار مثبت بدون برنامه یا ارزیابی واقع‌بینانه باشد، امید بر شناخت واقعیت‌ها، تعیین اهداف مشخص و جست‌وجوی مسیرهای عملی برای تحقق آن‌ها تأکید دارد.<ref>[https://www.agaah.ir/news/19964/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C «جامعه ایران در آستانه تغییر روانی»، وب‌سایت آگاه.]</ref>
در ادبیات علمی، امید اجتماعی گاه در تقابل با «خوش‌بینی کورکورانه» قرار می‌گیرد. در حالی که خوش‌بینی ممکن است صرفاً انتظار مثبت بدون برنامه یا ارزیابی واقع‌بینانه باشد، امید بر شناخت واقعیت‌ها، تعیین اهداف مشخص و جست‌وجوی مسیرهای عملی برای تحقق آن‌ها تأکید دارد.<ref>[https://www.agaah.ir/news/19964/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C «جامعه ایران در آستانه تغییر روانی»، وب‌سایت آگاه.]</ref>
خط ۱۵۱: خط ۱۵۱:
* طالبی اردکانی و دیگران، «جایگاه دین‌داری در تغییرات امید اجتماعی شهروندان تهرانی»، فصلنامه علمی پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی، شماره ۸، تابستان ۱۴۰۲ش.
* طالبی اردکانی و دیگران، «جایگاه دین‌داری در تغییرات امید اجتماعی شهروندان تهرانی»، فصلنامه علمی پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی، شماره ۸، تابستان ۱۴۰۲ش.
* طاهری دمنه، محسن، کاظمی، معصومه، «خوانشی آینده‌پژوهانه از پروبلماتیک امید اجتماعی در ایران»، پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، شماره ۳، مهر ۱۳۹۹ش.  
* طاهری دمنه، محسن، کاظمی، معصومه، «خوانشی آینده‌پژوهانه از پروبلماتیک امید اجتماعی در ایران»، پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، شماره ۳، مهر ۱۳۹۹ش.  
* عبداللهی، محمدصادق، «امید هست و تمام نمی‌شود»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
* عظیمی، علیرضا و دیگران، «تبیین عوامل تأثبرگذار بر امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی»، دوفصلنامۀ پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، شماره ۲۳، پاییز و زمستان ۱۴۰۲ش.
* عظیمی، علیرضا و دیگران، «تبیین عوامل تأثبرگذار بر امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی»، دوفصلنامۀ پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، شماره ۲۳، پاییز و زمستان ۱۴۰۲ش.
* محمدی مقدم، یوسف، کاوند، ندا،«کاوشی داده بنیاد بر امیدآفرینی در جامعه در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب»، فصلنامه علمی مطالعات مديريت راهبردی دفاع ملی، شماره ۲۵، بهار ۱۴۰۲ش.
* محمدی مقدم، یوسف، کاوند، ندا،«کاوشی داده بنیاد بر امیدآفرینی در جامعه در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب»، فصلنامه علمی مطالعات مديريت راهبردی دفاع ملی، شماره ۲۵، بهار ۱۴۰۲ش.
* مکوندی، فوائد، بهزادی، عبدالکریم،«بازآفرینی امید اجتماعی با بهره‌گیری از الگوی حکمرانی جامع»، فصلنامه تعالی علوم انسانی، شماره ۲، تابستان ۱۴۰۰ش.
* مکوندی، فوائد، بهزادی، عبدالکریم،«بازآفرینی امید اجتماعی با بهره‌گیری از الگوی حکمرانی جامع»، فصلنامه تعالی علوم انسانی، شماره ۲، تابستان ۱۴۰۰ش.
* مولایی، مرتضی، «ارائه الگوی امید به آینده در اندیشه امام خامنه‌ای»، فصلنامه علمی پژوهشنامه انقلاب اسلامی، شماره ۴۳، تابستان ۱۴۰۱ش.
* مولایی، مرتضی، «ارائه الگوی امید به آینده در اندیشه امام خامنه‌ای»، فصلنامه علمی پژوهشنامه انقلاب اسلامی، شماره ۴۳، تابستان ۱۴۰۱ش.