بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''<big>سید علی حسینی خامنه‌ای؛</big>''' دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه.
'''<big>سید علی حسینی خامنه‌ای؛</big>''' دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه.
سید علی حسینی خامنه‌ای (۱۳۱۸–۱۴۰۴ش) روحانی شیعه، سومین رئیس‌جمهور و دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران بود. وی تحصیلات حوزوی خود را در مشهد، نجف و قم نزد استادانی چون سید روح‌الله خمینی و سید محمدهادی میلانی سپری کرد و از اوایل دهه ۱۳۳۰ش به مبارزات سیاسی علیه رژیم پهلوی پیوست که منجر به چندین دوره بازداشت و تبعید وی شد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ش، مسئولیت‌هایی چون عضویت در شورای انقلاب، امامت جمعه تهران و نمایندگی مجلس را بر عهده داشت و در تیر ۱۳۶۰ش از یک سوءقصد نافرجام جان به در برد. او در دو دوره متوالی (۱۳۶۰–۱۳۶۸ش) ریاست‌جمهوری ایران را در زمان جنگ عراق و ایران بر عهده داشت و سپس در سال ۱۳۶۸ش توسط مجلس خبرگان به رهبری برگزیده شد. دوران ۳۷ ساله رهبری او با راهبردهایی چون اقتصاد مقاومتی، توسعه توان هسته‌ای و موشکی و حمایت گسترده از جبهه مقاومت در برابر آمریکا و اسرائیل متمایز می‌شود. کارنامه وی با دیدگاه‌های متفاوتی همراه است؛ حامیانش او را رهبری حکیم و حافظ ثبات کشور می‌دانند، در حالی که منتقدان به تمرکز قدرت، وقوع اعتراضات در سال‌های مختلف و و محدود شدن فضای سیاسی در دوران او اشاره می‌کنند. وی صاحب تألیفات و ترجمه‌های متعددی در فقه، تاریخ و اندیشه اسلامی است. خامنه‌ای سرانجام در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، در جریان حملهٔ نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل به محل اقامتش در تهران، ترور و کشته شد.


== زندگی‌نامه ==
== زندگی‌نامه ==
'''تولد و خانواده:''' سید علی خامنه‌ای، فرزند سید جواد حسینی خامنه‌ای<ref>شریف‌رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۵۴ش، ج۷، ص۱۲۸.</ref> و سیده خدیجه میردامادی،<ref>زنگنه‌قاسم‌آبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲، ج۱، ص۴۵۹.</ref> در ۲۹ فروردین ۱۳۱۸ش در شهر مشهد و در خانواده‌ای مذهبی<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/376844/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C?q=%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C&score=137438953000.0&rownumber=16 روزبه، «زندگی‌نامه مقام معظم رهبری»، ۱۳۸۵ش، ص۱۰.]</ref> و با وضعیت معیشتی ساده به دنیا آمد.<ref>یعقوب، اندیشه‌های سیاسی اجتماعی امام خامنه‌ای، ۱۳۶۳ش، ص۹۲.</ref> پدر او، سید جواد حسینی خامنه‌ای، از روحانیان و مجتهدان شیعه و تحصیل‌کردهٔ حوزه علمیه نجف بود که در مشهد به امامت جماعت در مسجد گوهرشاد<ref>زنگنه‌قاسم‌آبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۷۷.</ref> و مسجد صدیقی‌های بازار مشهد می‌پرداخت و همچنین به تدریس علوم حوزوی اشتغال داشت.<ref>شریف‌رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۵۴ش، ج۷، ص۱۲۸.</ref>
'''تولد و خانواده:''' سید علی حسینی خامنه‌ای، فرزند سید جواد حسینی خامنه‌ای<ref>شریف‌رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۵۴ش، ج۷، ص۱۲۸.</ref> و سیده خدیجه میردامادی،<ref>زنگنه‌قاسم‌آبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲، ج۱، ص۴۵۹.</ref> در ۲۹ فروردین ۱۳۱۸ش در شهر مشهد و در خانواده‌ای مذهبی<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/376844/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C?q=%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C&score=137438953000.0&rownumber=16 روزبه، «زندگی‌نامه مقام معظم رهبری»، ۱۳۸۵ش، ص۱۰.]</ref> و با وضعیت معیشتی ساده به دنیا آمد.<ref>یعقوب، اندیشه‌های سیاسی اجتماعی امام خامنه‌ای، ۱۳۶۳ش، ص۹۲.</ref> پدر او، سید جواد حسینی خامنه‌ای، از روحانیان و مجتهدان شیعه و تحصیل‌کردهٔ حوزه علمیه نجف بود که در مشهد به امامت جماعت در مسجد گوهرشاد<ref>زنگنه‌قاسم‌آبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۷۷.</ref> و مسجد صدیقی‌های بازار مشهد می‌پرداخت و همچنین به تدریس علوم حوزوی اشتغال داشت.<ref>شریف‌رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۵۴ش، ج۷، ص۱۲۸.</ref>


'''تبار و خاندان:''' بر پایه برخی منابع، نسب خانوادگی او از سوی پدر به سادات افطسی و سلطان سید احمد می‌رسد و با چند واسطه به امام سجاد منسوب دانسته شده است.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۳.</ref> از سوی مادر نیز تبار او به محمد دیباج، فرزند امام جعفر صادق، نسبت داده شده است.<ref>زنگنه‌قاسم‌آبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲، ج۱، ص۴۵۸.</ref>
'''تبار و خاندان:''' بر پایه برخی منابع، نسب خانوادگی او از سوی پدر به سادات افطسی و سلطان سید احمد می‌رسد و با چند واسطه به امام سجاد منسوب دانسته شده است.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۳.</ref> از سوی مادر نیز تبار او به محمد دیباج، فرزند امام جعفر صادق، نسبت داده شده است.<ref>زنگنه‌قاسم‌آبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲، ج۱، ص۴۵۸.</ref>
خط ۲۳: خط ۲۵:


=== مرجعیت ===
=== مرجعیت ===
سید علی خامنه‌ای در ۵۵ سالگی پس از درگذشت محمدعلی اراکی، توسط جامعه مدرسین حوزه علمیه به‌عنوان یکی از مراجع تقلید شیعیان معرفی شد.<ref>[https://www.bbc.com/dari/articles/c178xdv98x1o.lite «زندگی سیاسی آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران چگونه گذشت؟»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی.]</ref> مرجعیت او با تأیید چندین مرجع و مجتهد از جمله علی‌اکبر مشکینی، محمدعلی اراکی، محمدفاضل لنکرانی، عبدالله جوادی آملی، سیدرضا بهاءالدینی، محمد مؤمن، محمدرضا مهدوی‌کنی، محمد یزدی، اکبر هاشمی رفسنجانی، محمدتقی مصباح یزدی، ابراهیم امینی و محی‌الدین حائری شیرازی همراه بود<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/781761/%D8%AA%D8%A3%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF «تأیید رهبری آیت‌الله خامنه‌ای از سوی علمای بزرگ»، وب‌سایت خبر آنلاین.]</ref> و به‌عنوان جوان‌ترین مرجع آن دوران شناخته شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۶.]</ref> برخی مانند حسینعلی منتظری، محمدحسین فضل‌الله<ref>[https://leaguejazire.com/seyyed-ali-khamenei/ «بیوگرافی سید علی خامنه‌ای – Seyyed Ali Khamenei»، وب‌سایت لیگ جزیره.]</ref> و احمد آذری قمی مرجعیت او را قبول نداشتند.<ref>[https://www.bbc.com/dari/articles/c178xdv98x1o.lite «زندگی سیاسی آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران چگونه گذشت؟»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی.]</ref>  
آیت‌الله خامنه‌ای در ۵۵ سالگی پس از درگذشت محمدعلی اراکی، توسط جامعه مدرسین حوزه علمیه به‌عنوان یکی از مراجع تقلید شیعیان معرفی شد.<ref>[https://www.bbc.com/dari/articles/c178xdv98x1o.lite «زندگی سیاسی آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران چگونه گذشت؟»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی.]</ref> مرجعیت او با تأیید چندین مرجع و مجتهد از جمله علی‌اکبر مشکینی، محمدعلی اراکی، محمدفاضل لنکرانی، عبدالله جوادی آملی، سیدرضا بهاءالدینی، محمد مؤمن، محمدرضا مهدوی‌کنی، محمد یزدی، اکبر هاشمی رفسنجانی، محمدتقی مصباح یزدی، ابراهیم امینی و محی‌الدین حائری شیرازی همراه بود<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/781761/%D8%AA%D8%A3%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF «تأیید رهبری آیت‌الله خامنه‌ای از سوی علمای بزرگ»، وب‌سایت خبر آنلاین.]</ref> و به‌عنوان جوان‌ترین مرجع آن دوران شناخته شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۶.]</ref> برخی مانند حسینعلی منتظری، محمدحسین فضل‌الله<ref>[https://leaguejazire.com/seyyed-ali-khamenei/ «بیوگرافی سید علی خامنه‌ای – Seyyed Ali Khamenei»، وب‌سایت لیگ جزیره.]</ref> و احمد آذری قمی مرجعیت او را قبول نداشتند.<ref>[https://www.bbc.com/dari/articles/c178xdv98x1o.lite «زندگی سیاسی آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران چگونه گذشت؟»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی.]</ref>  


در آن زمان علیرغم درخواست‌هایی که از او مبنی بر ارائه رساله علیمه شد؛ خامنه‌ای از این کار پرهیز داشت. او در توضیح دلیل ارائه ندادن رساله اعلام کرده است که به دلیل سنگینی مسئولیت رهبری، ورود به مرجعیت در داخل کشور را ضروری نمی‌داند و با توجه به وجود مراجع و مجتهدان کافی، از پذیرش این مسئولیت خودداری می‌کند. او می‌گوید درخواست شیعیان خارج از ایران را به‌دلیل نبود جایگزین مناسب می‌پذیرد، اما در صورت کفایت دیگر مراجع، از این وظیفه نیز کنار خواهد رفت.<ref>[https://khl.ink/f/2734 «بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>
در آن زمان علیرغم درخواست‌هایی که از او مبنی بر ارائه رساله علیمه شد؛ خامنه‌ای از این کار پرهیز داشت. او در توضیح دلیل ارائه ندادن رساله اعلام کرده است که به دلیل سنگینی مسئولیت رهبری، ورود به مرجعیت در داخل کشور را ضروری نمی‌داند و با توجه به وجود مراجع و مجتهدان کافی، از پذیرش این مسئولیت خودداری می‌کند. او می‌گوید درخواست شیعیان خارج از ایران را به‌دلیل نبود جایگزین مناسب می‌پذیرد، اما در صورت کفایت دیگر مراجع، از این وظیفه نیز کنار خواهد رفت.<ref>[https://khl.ink/f/2734 «بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref>