| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
== فعالیتهای سیاسی و اجرایی == | == فعالیتهای سیاسی و اجرایی == | ||
* '''حضور در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی''' (۱۳۶۱-۱۳۷۱ش)؛ لاریجانی در سال ۱۳۶۱ش و در دوران جنگ ایران و عراق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست و تا ۱۳۷۱ش در این نهاد فعالیت کرد. بر اساس گزارشها، او در این دوره مسئولیتهایی از جمله معاونت سپاه و جانشینی ستاد کل سپاه پاسداران را بر عهده داشت. به گواهی رسانهها این حضور نظامی در سالهای جنگ تحمیلی، تجربهای ارزشمند در حوزۀ امنیتی و دفاعی برای او به همراه داشت که بعدها در مسئولیتهای مدیریتی و راهبردی وی تأثیرگذار بود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6552516/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%87%D9%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «بازگشت چهره کهنهکار سیاست به قلب امنیت ملی؛ علی لاریجانی کیست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
* '''وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی''' (۱۳۷۱-۱۳۷۲ش)؛ در دولت دوم اکبر هاشمی رفسنجانی، لاریجانی بهعنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب شد. این مسئولیت پس از استعفای سیدمحمد خاتمی از این سمت به او واگذار شد و حدود یک سال به طول انجامید . هرچند دوران تصدی وی در این وزارتخانه کوتاه بود، اما نقطه عطفی در کارنامه اجرایی او محسوب میشود.<ref>[https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-59/3201439-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF «تایید رسمی خبر شهادت دکتر علی لاریجانی / دبیر شورای عالی امنیت ملی همراه فرزندش ترور شد»، وبسایت خبر فوری.]</ref> | |||
* '''ریاست سازمان صداوسیما''' (۱۳۷۲-۱۳۸۳ش)؛ لاریجانی به مدت بیش از یک دهه (از سال ۱۳۷۲ش تا ۱۳۸۳ش) ریاست سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران را بر عهده داشت. این دوره از حیث توسعه شبکههای تلویزیونی و تولیدات فرهنگی از اهمیت ویژهای برخوردار بود. به گزارش منابع، در زمان مدیریت او، شبکههای استانی، شبکه خبر، شبکه قرآن، العالم، الکوثر و جام جم تأسیس شدند . همچنین سریالهای تاریخی و مذهبی متعددی مانند «ولایت عشق» و «مریم مقدس» در این دوره تولید و پخش شدند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6552516/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%87%D9%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «بازگشت چهره کهنهکار سیاست به قلب امنیت ملی؛ علی لاریجانی کیست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
* '''دبیری شورای عالی امنیت ملی''' (۱۳۸۴-۱۳۸۶ و ۱۴۰۴ش)؛ لاریجانی نخستین بار در سال ۱۳۸۴ش با حکم محمود احمدینژاد، رئیسجمهور وقت، به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب شد . در این دوره، مسئولیت هدایت پرونده هستهای ایران و مذاکرات با گروه ۱+۵ بر عهده او بود. با این حال، بهدلیل اختلاف نظر با محمود احمدینژاد، رییسجمهور وقت جمهوری اسلامی ایران، در ۱۳۸۶ش از این سمت استعفا داد. پس از سالها، در مرداد ۱۴۰۴ش و با حکم مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، لاریجانی بار دیگر به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب شد . این بازگشت در شرایط حساسی صورت گرفت که ایران با تهدیدات امنیتی جدی مواجه بود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6552516/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%87%D9%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «بازگشت چهره کهنهکار سیاست به قلب امنیت ملی؛ علی لاریجانی کیست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
* '''ریاست مجلس شورای اسلامی''' (۱۳۸۷-۱۳۹۹)؛ لاریجانی در دورههای هشتم، نهم و دهم مجلس شورای اسلامی به عنوان نماینده مردم قم به مجلس راه یافت و به مدت ۱۲ سال ریاست قوه مقننه را بر عهده داشت. این دوره طولانیترین دورۀ ریاست مجلس در تاریخ جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6552516/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%87%D9%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «بازگشت چهره کهنهکار سیاست به قلب امنیت ملی؛ علی لاریجانی کیست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
* در این سالها، لاریجانی نقش کلیدی در تصویب قوانین مهم از جمله برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) در ۱۳۹۴ش ایفا کرد. مدیریت روابط میان قوا و هماهنگی در تصمیمگیریهای کلان کشور از دیگر ویژگیهای دوران ریاست او بر مجلس بود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6552516/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%87%D9%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «بازگشت چهره کهنهکار سیاست به قلب امنیت ملی؛ علی لاریجانی کیست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
* '''مشاور رهبری و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام؛''' در ۸ خرداد ۱۳۹۹ش با حکم سیدعلی خامنهای، رهبر وقت جمهوری اسلامی، لاریجانی بهعنوان مشاور رهبری و عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد. در این جایگاه، او در پیگیری قرارداد راهبردی ۲۵ ساله ایران و چین نقش داشت و بهعنوان فرستاده ویژه رهبری در سفرهای دیپلماتیک به کشورهای منطقه حضور یافت. در آبان ۱۴۰۳ش در بحبوحه تنشهای ایران و اسرائیل، لاریجانی به عنوان فرستاده ویژه رهبر انقلاب به سوریه و لبنان سفر کرد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6552516/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%87%D9%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «بازگشت چهره کهنهکار سیاست به قلب امنیت ملی؛ علی لاریجانی کیست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
لاریجانی | |||
== جایگاه در ساختار قدرت (پس از ۹ اسفند ۱۴۰۴) == | == جایگاه در ساختار قدرت (پس از ۹ اسفند ۱۴۰۴) == | ||
| خط ۸۹: | خط ۵۹: | ||
=== واکنش مقامات داخلی === | === واکنش مقامات داخلی === | ||
پس از انتشار خبر شهادت علی لاریجانی، سران قوا، فرماندهان نظامی و شخصیتهای سیاسی کشور در پیامهای جداگانهای ضمن تسلیت، بر ضرورت پیگیری خونخواهی وی تأکید کردند: | |||
* سید مجتبی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی ایران، در پیام خود لاریجانی را فردی عالم، دوراندیش، هوشمند، متعهد و دارای تجارب متنوع در عرصههای سیاسی، نظامی، امنیتی، فرهنگی و مدیریتی توصیف کرد و نقشآفرینی قریب پنج دهه او در لایههای مختلف نظام اسلامی را نشانه ممتازبودن این چهره دانست. | |||
* مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، بر تلاش لاریجانی در گسترش صلح و امنیت منطقه و ایجاد همدلی میان کشورهای اسلامی تأکید کرد و او را چهرهای بینالمللی در ساحت امنیت و مقاومت خواند. | |||
* غلامحسین محسنیاژهای، رئیس قوه قضائیه، از لاریجانی به عنوان خادم مخلص و دلسوز انقلاب و دانشمند مجاهد یاد کرد که همواره در زمره نیروهای مورد وثوق و اعتماد رهبر شهید انقلاب قرار داشت. | |||
* محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، او را سرباز جانبرکف رهبری و ملت خواند و بر ثبت تاریخ صبوری و ولایتمداری وی در حافظه جمعی تأکید کرد. | |||
* صادق آملی لاریجانی، برادر شهید و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، نجابت، تقوای سیاسی و ولایتپذیری را از ویژگیهای برجسته برادر خود برشمرد و نقش او را در مدیریت عقلانی و ایجاد همافزایی میان قوا بیبدیل توصیف کرد. | |||
* حسن روحانی و سیدمحمد خاتنی، روسای جمهور پیشین، نیز بهترتیب لاریجانی را از رجال سیاسی-مذهبی و چهرههای درخشان خدمت به ایران و اسلام معرفی کردند. | |||
* علیاکبر ناطق نوری، رئیس اسبق مجلس، مدیریت مدبرانه و صبورانه و خط مشی اعتدالی و عقلانی را از ویژگیهای ماندگار او برشمرد. | |||
* عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در واکنش به ترور لاریجانی تأکید کرد که نظام جمهوری اسلامی دارای ساختار سیاسی قدرتمند و مستحکمی است که حضور یا عدم حضور افراد تأثیری بر آن ندارد. | |||
* دیگر شخصیتهای سیاسی و نظامی از جمله محمدرضا عارف، اسحاق جهانگیری، محمدجواد آذری جهرمی، علیاکبر ولایتی و امیر سرلشکر امیر حاتمی نیز در پیامهای جداگانه بر نقش مؤثر لاریجانی در امنیت و دیپلماسی کشور و ضرورت انتقام خون شهدا تأکید کردند.<ref>[https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-107/127243-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C «واکنشهای چهرههای سیاسی به شهادت علی لاریجانی»، وبسایت اکو ایران.]</ref> | |||
* علما، و نهادهای حوزوی و مراجع تقلید از جمله مکارم شیرازی، نوری همدانی و مظاهری در پیامهای جداگانه، علی لاریجانی را شخصیتی ممتاز، فاضل ارجمند و سیاستمداری خردمند و متعهد توصیف کردند که دیانت و سیاست را در خود جمع داشت و هیچگاه در برابر حوادث سر تسلیم فرو نیاورد. موحدی کرمانی، رییس مجلس خبرگان رهبری و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نیز ضمن تسلیت، شهادت او را پاداش سالها مجاهدت دانسته و بر ضرورت پیگیری انتقام خون شهدا تأکید کردند.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/7429718/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%B9-%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF «مراجع تقلید و علما شهادت دکتر لاریجانی را تسلیت گفتند»، وبسایت شبکۀ العالم.]</ref> | |||
=== واکنشهای بینالمللی === | === واکنشهای بینالمللی === | ||
| خط ۱۲۸: | خط ۱۰۵: | ||
به اعتقاد برخی تحلیلگران، آنچه دشمنان ایران تاب نمیآورند، میانهروی عاقلانه است—همان که لاریجانی به نماد آن بدل شده بود. شهادت لاریجانی در همین چارچوب ارزیابی میشود: تقلای دشمنان برای حذف فیزیکی صداهای عقلانی و معتدل از درون ساختار تصمیمسازی . | به اعتقاد برخی تحلیلگران، آنچه دشمنان ایران تاب نمیآورند، میانهروی عاقلانه است—همان که لاریجانی به نماد آن بدل شده بود. شهادت لاریجانی در همین چارچوب ارزیابی میشود: تقلای دشمنان برای حذف فیزیکی صداهای عقلانی و معتدل از درون ساختار تصمیمسازی . | ||
== '''آثار''' == | |||
روش ریاضی در فلسفه کانت، (مؤسسه انتشارات و چاپ ۱۳۸۳ش)، متافیزیک و علوم دقیقه در فلسفه کانت، (امیرکبیر، ۱۳۸۳ش)، شهود و قضایای تألیفی ماتقدم در فلسفه کانت، (هرمس، ۱۳۸۳ش)، هوای تازه، (دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۴ش) و دولت مدرن؛ پیمانی با مردم، <ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1052882/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA «علی لاریجانی کیست؟»، وبسایت تابناک.]</ref> و همچنین پانزده مقاله پژوهشی در موضوعات مختلف علمی نوشته است.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/27/3543374/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%AA-%D8%AE%D8%AA%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA «علی لاریجانی؛ زندگی سرشار از مجاهدت، ختم به شهادت»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۱۳۸: | خط ۱۱۷: | ||
«علی لاریجانی»، خبرگزاری فرارو، تاریخ بازدید: 7 فروردین 1405ش. | «علی لاریجانی»، خبرگزاری فرارو، تاریخ بازدید: 7 فروردین 1405ش. | ||
«علی لاریجانی؛ زندگی سرشار از مجاهدت، ختم به شهادت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 27 اسنفد 1404ش. | |||
«علی لاریجانی کیست؟»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 28 اردیبهشت 1400ش. | |||
«مراجع تقلید و علما شهادت دکتر لاریجانی را تسلیت گفتند»، وبسایت شبکۀ العالم، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند 1404ش. | |||
«واکنشهای چهرههای سیاسی به شهادت علی لاریجانی»، وبسایت اکو ایران، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند 1404ش. | |||
