| خط ۱۴۲: | خط ۱۴۲: | ||
=== خوزستان === | === خوزستان === | ||
==== جبهه دموکراتیک مردمی ملت عرب اهواز ==== | ==== جبهه دموکراتیک مردمی ملت عرب اهواز ==== | ||
| خط ۱۶۳: | خط ۱۵۳: | ||
* '''اردیبهشت ۱۳۸۹ش:''' وقوع درگیری مسلحانه در منطقه زرگان اهواز با نیروهای امنیتی که برای بازداشت یکی از متهمان اعزام شده بودند و انهدام خودروی نیروهای دولتی. | * '''اردیبهشت ۱۳۸۹ش:''' وقوع درگیری مسلحانه در منطقه زرگان اهواز با نیروهای امنیتی که برای بازداشت یکی از متهمان اعزام شده بودند و انهدام خودروی نیروهای دولتی. | ||
* '''انفجار پالایشگاه آبادان:''' این گروه ادعا کرده است که حادثه انفجار در [[پالایشگاه آبادان]]، یک عملیات بمبگذاری بوده که توسط عناصر وابسته به این جبهه طراحی و اجرا شده است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/198152/%D8%AC%D8%A8%D9%87%D9%87-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2 «جبهه دموکراتیک مردمی ملت عرب اهواز»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | * '''انفجار پالایشگاه آبادان:''' این گروه ادعا کرده است که حادثه انفجار در [[پالایشگاه آبادان]]، یک عملیات بمبگذاری بوده که توسط عناصر وابسته به این جبهه طراحی و اجرا شده است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/198152/%D8%AC%D8%A8%D9%87%D9%87-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2 «جبهه دموکراتیک مردمی ملت عرب اهواز»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | ||
== سازمان خلق عرب == | |||
پس از [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران|انقلاب ۱۳۵۷ش]]، در [[استان خوزستان]] گروهی با عنوان سازمان خلق عرب به رهبری [[محمدطاهر شبیر خاقانی]] و [[شیخ عیسی شبیر خاقانی]] شکل گرفت. این سازمان با طرح مطالباتی مانند خودمختاری، رسمیت [[زبان عربی]] و تشکیل نهادهای محلی فعالیت میکرد. این جریان در سال ۱۳۵۸ش با برگزاری تجمعات، تصرف برخی مراکز دولتی و ایجاد درگیریهای مسلحانه در شهرهایی مانند [[خرمشهر]]، به یکی از کانونهای ناآرامی در منطقه تبدیل شد. با گزارشهایی مبنی بر حمایت [[حزب بعث (عراق)|رژیم بعث عراق]] از این گروه، [[ارتش جمهوری اسلامی ایران]] و [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] برای برقراری نظم وارد عمل شدند. با تصرف مراکز وابسته به سازمان، بازداشت افراد مسلح و انتقال شیخ شبیر خاقانی از خوزستان، ناآرامیهای مرتبط با این جریان بهتدریج فروکش کرد. بازماندگان این گروه در دهههای بعد با خروج از ایران، گروههای جدیدی را در اروپا و آمریکای شمالی پایهگذاری کردند.<ref>[https://psri.ir/?id=j3dxobhh «تجزیه طلبی زیر عبای استعمار»، وبسایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | |||
== جریانها و گروههای تجزیهطلب معاصر == | |||
در دهههای اخیر، جنبش تجزیهطلب خوزستان شامل چندین حزب و گروه سیاسی و شبهنظامی بوده است که هدف مشترک آنها جدایی استانهای جنوبی ایران (خوزستان، [[استان بوشهر|بوشهر]]، [[استان هرمزگان|هرمزگان]] و جزایر [[خلیج فارس]]) است. مهمترین این گروهها عبارتند از: | |||
=== ۱. حرکة النضال العربی لتحریر الاحواز (الاحوازیه) === | |||
این گروه شاخصترین و فعالترین جریان در میان گروههای تجزیهطلب خوزستان محسوب میشود و شاخه سیاسی مرتبط با آن [[حزب تضامن دموکراتیک اهواز]] نام دارد. | |||
* '''رهبران و چهرههای کلیدی:''' [[حبیب نبگان]] (رهبر نظامی و معنوی)، احمد نیسی، هانی نیسی، حاتم نیسی، یعقوب نیسی، عادل نیسی و [[حبیب فرجالله چعب]]. | |||
* '''پایگاه استقرار:''' کشورهای اروپایی از جمله دانمارک، سوئد، هلند و بریتانیا. | |||
* '''اقدامات مسلحانه:''' این گروه مسئولیت چندین عملیات امنیتی را بر عهده گرفته است؛ از جمله سلسله بمبگذاریهای سال ۱۳۸۴ش در فرمانداریهای [[اهواز]]، [[آبادان]] و [[دزفول]]، سازمان مدیریت و برنامهریزی، خطوط لوله نفت و خیابان نادری اهواز که به کشته شدن دهها شهروند و مجروحیت بیش از ۱۵۰ نفر انجامید. همچنین [[حمله به رژه نظامی در اهواز|حمله به رژه نیروهای مسلح در اهواز]] از دیگر اقدامات منتسب به این گروه است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/836011/%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «گروه تروریستی الاحوازیه چیست و چه سابقهای دارد؟»، وبسایت تابناک.]</ref> | |||
* '''روابط خارجی و وضعیت امنیتی:''' بر اساس گزارشها، این گروه از حمایت مالی و رسانهای برخی کشورهای عربی نظیر [[عربستان سعودی]] برخوردار بوده است. با این حال، فعالیت اعضای آن در اروپا با واکنشهای امنیتی نیز مواجه شد؛ بهطوریکه آژانس اطلاعاتی [[دانمارک]] سه تن از اعضای این گروه را به اتهام جاسوسی به نفع سازمان اطلاعات [[عربستان سعودی]] در خاک این کشور بازداشت کرد. | |||
=== ۲. جبهه دموکراتیک مردمی ملت عرب اهواز (جبهه دموکراتیک خلق عرب) === | |||
این گروه که در گذشته با نام جبهه دموکراتیک خلق عرب یا جبهه دموکراتیک ملی ملت اهواز نیز شناخته میشد، یکی دیگر از گروههای دارای مشی مسلحانه است. | |||
* '''رهبران و چهرههای کلیدی:''' [[علی مزرعه معروف]] به صالح ابوشریف (دبیرکل)، محمود مزرعه (ابوبشیر)، محمود احمد. اعضای شورای مرکزی شامل شاکر خانجی، جمال عبیداوی، موسی سواری و عیسی آلیاسین. | |||
* '''پایگاه استقرار:''' کانادا (پایگاه اصلی هدایت) و بریتانیا. | |||
* '''اقدامات مسلحانه:''' علیرغم استفاده از عناوین «دموکراتیک» در نام گروه، رسانههای وابسته به آن بارها از عملیاتهای مسلحانه پشتیبانی کردهاند. از جمله مهمترین مواردی که این گروه مسئولیت آنها را بر عهده گرفته است: | |||
** درگیریهای مسلحانه با نیروهای دولتی در آذر ۱۳۸۷ش. | |||
** حمله به پاسگاه نیروی انتظامی در فروردین ۱۳۸۹ش سالگرد اعتراضات موسوم به انتفاضه نیسانیه که منجر به کشته شدن شش مأمور پلیس شد. | |||
** درگیری در منطقه زرگان اهواز و انهدام خودروی نیروهای امنیتی در اردیبهشت ۱۳۸۹ش. | |||
** ادعای بمبگذاری و ایجاد انفجار در [[پالایشگاه آبادان]].<ref>[https://defapress.ir/fa/news/198152/%D8%AC%D8%A8%D9%87%D9%87-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2 «جبهه دموکراتیک مردمی ملت عرب اهواز»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | |||
=== ۳. جبهة العربیة لتحریر الاحواز === | |||
* '''رهبری:''' این گروه به سرکردگی فردی به نام محمود حسین مشاوی هدایت میشود. | |||
* '''فعالیتها:''' عمده فعالیتهای شناختهشده این گروه در زمینه ائتلافسازی با سایر گروههای تجزیهطلب و شرکت در نشستهای منطقهای مانند نشست سال ۱۳۹۱ش در [[مصر]] با هدف جذب حمایتهای مالی و سیاسی کشورهای عربی بوده است. | |||
=== ۴. حزب النهضة العربی لتحریر الاحواز === | |||
* '''رهبری:''' سرکردگی این گروه بر عهده سید ایوب (صباح) موسوی است. | |||
* '''فعالیتها:''' این حزب نیز همسو با سایر جریانهای یادشده، در تلاش برای پیشبرد اهداف جداییطلبانه از طریق رایزنیهای خارجی و فعالیتهای تبلیغاتی در خارج از ایران فعال است و رهبران آن در نشستهای مشترک گروههای اپوزیسیون عرب حضور داشتهاند. | |||
=== ۵. تشکلهای دیپلماتیک: کنگره آزادسازی احواز === | |||
علاوه بر گروههای شبهنظامی، تشکلهایی نظیر کنگره آزادسازی احواز نیز وجود دارند که تمرکز خود را بر لابیگری سیاسی و دیپلماتیک قرار دادهاند. از جمله تحرکات این گروه میتوان به دیدارهای رسمی با برخی مقامات سیاسی منطقه، نظیر دیدار هیئتی از این کنگره با رئیس پارلمان [[کویت]]، اشاره کرد. | |||
== تحرکات مشترک و لابیگریهای بینالمللی == | |||
گروههای تجزیهطلب خوزستان در مقاطع مختلف تلاش کردهاند تا با ایجاد ائتلاف و ارتباط با نهادهای بینالمللی، مواضع خود را تثبیت کنند: | |||
* '''نشست مشترک در مصر (۱۳۹۱ش):''' رهبران گروههای مختلف از جمله جبهة العربیة، حزب النهضة، جبهه دموکراتیک و حرکة النضال، با حمایت مالی برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس، نشست مشترکی را در مصر برگزار کردند. | |||
* '''ارتباط با نهادهای حقوق بشری:''' چهرههای مرتبط با این جریان نظیر کریم عبدیاننژاد، یاسین غبیشی، علی ساعدی و [[یوسف عزیزی بنیطرف]] در فاصله سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲م، دیدارها و مکاتباتی با [[احمد شهید]]، گزارشگر ویژه وقت شورای حقوق بشر [[سازمان ملل متحد]] در امور ایران، داشته و گزارشهای خود را در اختیار نهادهای بینالمللی قرار دادهاند. | |||
=== کردستان === | === کردستان === | ||
