| خط ۱۴۱: | خط ۱۴۱: | ||
پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، موضوع تجزیهطلبی بهعنوان یکی از محورهای فشار و بیثباتسازی کشور از سوی بازیگران خارجی و گروههای داخلی مطرح شد. در این دوره، در برخی مناطق مرزی از جمله [[سیستان و بلوچستان]]، [[کردستان]]، [[خوزستان]] و [[آذربایجان]] گروهها و جریانهایی با گرایشهای قومی، ایدئولوژیک یا مسلحانه فعال شدند که بعضاً از حمایت یا بهرهبرداری قدرتهای خارجی برخوردار بودند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6463/9849/119549/سابقه_تجزیه_طلبی_در_ایران صلاح، «سابقه تجزیه طلبی در ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، موضوع تجزیهطلبی بهعنوان یکی از محورهای فشار و بیثباتسازی کشور از سوی بازیگران خارجی و گروههای داخلی مطرح شد. در این دوره، در برخی مناطق مرزی از جمله [[سیستان و بلوچستان]]، [[کردستان]]، [[خوزستان]] و [[آذربایجان]] گروهها و جریانهایی با گرایشهای قومی، ایدئولوژیک یا مسلحانه فعال شدند که بعضاً از حمایت یا بهرهبرداری قدرتهای خارجی برخوردار بودند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6463/9849/119549/سابقه_تجزیه_طلبی_در_ایران صلاح، «سابقه تجزیه طلبی در ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
=== خوزستان === | === 1- خوزستان === | ||
در دهههای اخیر، جنبش تجزیهطلب خوزستان شامل چندین حزب و گروه سیاسی و شبهنظامی بوده است که هدف مشترک آنها جدایی استانهای جنوبی ایران (خوزستان، [[استان بوشهر|بوشهر]]، [[استان هرمزگان|هرمزگان]] و جزایر [[خلیج فارس]]) است. این گروهها در مقاطع مختلف تلاش کردهاند تا با ایجاد ائتلاف و ارتباط با نهادهای بینالمللی، مواضع خود را تثبیت کنند: | |||
* '''نشست مشترک در مصر (۱۳۹۱ش):''' رهبران گروههای مختلف از جمله جبهة العربیة، حزب النهضة، جبهه دموکراتیک و حرکة النضال، با حمایت مالی برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس، نشست مشترکی را در مصر برگزار کردند. | |||
* '''ارتباط با نهادهای حقوق بشری:''' چهرههای مرتبط با این جریان نظیر کریم عبدیاننژاد، یاسین غبیشی، علی ساعدی و [[یوسف عزیزی بنیطرف]] در فاصله سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲م، دیدارها و مکاتباتی با [[احمد شهید]]، گزارشگر ویژه وقت شورای حقوق بشر [[سازمان ملل متحد]] در امور ایران، داشته و گزارشهای خود را در اختیار نهادهای بینالمللی قرار دادهاند.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D9%84%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86.html عسکر، «بررسی روند چند ساله اخیر گروهکهای جداییطلب خوزستان»، وبسایت بنیاد هابلیان.]</ref> | |||
مهمترین این گروهها عبارتند از: | |||
==== سازمان خلق عرب ==== | |||
== سازمان خلق عرب == | |||
پس از [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران|انقلاب ۱۳۵۷ش]]، در [[استان خوزستان]] گروهی با عنوان سازمان خلق عرب به رهبری [[محمدطاهر شبیر خاقانی]] و [[شیخ عیسی شبیر خاقانی]] شکل گرفت. این سازمان با طرح مطالباتی مانند خودمختاری، رسمیت [[زبان عربی]] و تشکیل نهادهای محلی فعالیت میکرد. این جریان در سال ۱۳۵۸ش با برگزاری تجمعات، تصرف برخی مراکز دولتی و ایجاد درگیریهای مسلحانه در شهرهایی مانند [[خرمشهر]]، به یکی از کانونهای ناآرامی در منطقه تبدیل شد. با گزارشهایی مبنی بر حمایت [[حزب بعث (عراق)|رژیم بعث عراق]] از این گروه، [[ارتش جمهوری اسلامی ایران]] و [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] برای برقراری نظم وارد عمل شدند. با تصرف مراکز وابسته به سازمان، بازداشت افراد مسلح و انتقال شیخ شبیر خاقانی از خوزستان، ناآرامیهای مرتبط با این جریان بهتدریج فروکش کرد. بازماندگان این گروه در دهههای بعد با خروج از ایران، گروههای جدیدی را در اروپا و آمریکای شمالی پایهگذاری کردند.<ref>[https://psri.ir/?id=j3dxobhh «تجزیه طلبی زیر عبای استعمار»، وبسایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | پس از [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران|انقلاب ۱۳۵۷ش]]، در [[استان خوزستان]] گروهی با عنوان سازمان خلق عرب به رهبری [[محمدطاهر شبیر خاقانی]] و [[شیخ عیسی شبیر خاقانی]] شکل گرفت. این سازمان با طرح مطالباتی مانند خودمختاری، رسمیت [[زبان عربی]] و تشکیل نهادهای محلی فعالیت میکرد. این جریان در سال ۱۳۵۸ش با برگزاری تجمعات، تصرف برخی مراکز دولتی و ایجاد درگیریهای مسلحانه در شهرهایی مانند [[خرمشهر]]، به یکی از کانونهای ناآرامی در منطقه تبدیل شد. با گزارشهایی مبنی بر حمایت [[حزب بعث (عراق)|رژیم بعث عراق]] از این گروه، [[ارتش جمهوری اسلامی ایران]] و [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] برای برقراری نظم وارد عمل شدند. با تصرف مراکز وابسته به سازمان، بازداشت افراد مسلح و انتقال شیخ شبیر خاقانی از خوزستان، ناآرامیهای مرتبط با این جریان بهتدریج فروکش کرد. بازماندگان این گروه در دهههای بعد با خروج از ایران، گروههای جدیدی را در اروپا و آمریکای شمالی پایهگذاری کردند.<ref>[https://psri.ir/?id=j3dxobhh «تجزیه طلبی زیر عبای استعمار»، وبسایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | ||
== | ==== حرکة النضال العربی لتحریر الاحواز (الاحوازیه) ==== | ||
این گروه شاخصترین و فعالترین جریان در میان گروههای تجزیهطلب خوزستان محسوب میشود و شاخه سیاسی مرتبط با آن [[حزب تضامن دموکراتیک اهواز]] نام دارد. | این گروه شاخصترین و فعالترین جریان در میان گروههای تجزیهطلب خوزستان محسوب میشود و شاخه سیاسی مرتبط با آن [[حزب تضامن دموکراتیک اهواز]] نام دارد. | ||
| خط ۱۶۸: | خط ۱۵۸: | ||
* '''روابط خارجی و وضعیت امنیتی:''' بر اساس گزارشها، این گروه از حمایت مالی و رسانهای برخی کشورهای عربی نظیر [[عربستان سعودی]] برخوردار بوده است. با این حال، فعالیت اعضای آن در اروپا با واکنشهای امنیتی نیز مواجه شد؛ بهطوریکه آژانس اطلاعاتی [[دانمارک]] سه تن از اعضای این گروه را به اتهام جاسوسی به نفع سازمان اطلاعات [[عربستان سعودی]] در خاک این کشور بازداشت کرد.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D9%84%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86.html عسکر، «بررسی روند چند ساله اخیر گروهکهای جداییطلب خوزستان»، وبسایت بنیاد هابلیان.]</ref> | * '''روابط خارجی و وضعیت امنیتی:''' بر اساس گزارشها، این گروه از حمایت مالی و رسانهای برخی کشورهای عربی نظیر [[عربستان سعودی]] برخوردار بوده است. با این حال، فعالیت اعضای آن در اروپا با واکنشهای امنیتی نیز مواجه شد؛ بهطوریکه آژانس اطلاعاتی [[دانمارک]] سه تن از اعضای این گروه را به اتهام جاسوسی به نفع سازمان اطلاعات [[عربستان سعودی]] در خاک این کشور بازداشت کرد.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D9%84%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86.html عسکر، «بررسی روند چند ساله اخیر گروهکهای جداییطلب خوزستان»، وبسایت بنیاد هابلیان.]</ref> | ||
=== | ==== جبهه دموکراتیک مردمی ملت عرب اهواز (جبهه دموکراتیک خلق عرب) ==== | ||
این گروه که در گذشته با نام جبهه دموکراتیک خلق عرب یا جبهه دموکراتیک ملی ملت اهواز نیز شناخته میشد، یکی دیگر از گروههای دارای مشی مسلحانه است. | این گروه که در گذشته با نام جبهه دموکراتیک خلق عرب یا جبهه دموکراتیک ملی ملت اهواز نیز شناخته میشد، یکی دیگر از گروههای دارای مشی مسلحانه است. | ||
| خط ۱۷۹: | خط ۱۶۹: | ||
** ادعای بمبگذاری و ایجاد انفجار در [[پالایشگاه آبادان]].<ref>[https://defapress.ir/fa/news/198152/%D8%AC%D8%A8%D9%87%D9%87-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2 «جبهه دموکراتیک مردمی ملت عرب اهواز»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | ** ادعای بمبگذاری و ایجاد انفجار در [[پالایشگاه آبادان]].<ref>[https://defapress.ir/fa/news/198152/%D8%AC%D8%A8%D9%87%D9%87-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2 «جبهه دموکراتیک مردمی ملت عرب اهواز»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | ||
=== | ==== جبهة العربیة لتحریر الاحواز ==== | ||
* '''رهبری:''' این گروه به سرکردگی فردی به نام محمود حسین مشاوی هدایت میشود. | * '''رهبری:''' این گروه به سرکردگی فردی به نام محمود حسین مشاوی هدایت میشود. | ||
* '''فعالیتها:''' عمده فعالیتهای شناختهشده این گروه در زمینه ائتلافسازی با سایر گروههای تجزیهطلب و شرکت در نشستهای منطقهای مانند نشست سال ۱۳۹۱ش در [[مصر]] با هدف جذب حمایتهای مالی و سیاسی کشورهای عربی بوده است.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D9%84%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86.html عسکر، «بررسی روند چند ساله اخیر گروهکهای جداییطلب خوزستان»، وبسایت بنیاد هابلیان.]</ref> | * '''فعالیتها:''' عمده فعالیتهای شناختهشده این گروه در زمینه ائتلافسازی با سایر گروههای تجزیهطلب و شرکت در نشستهای منطقهای مانند نشست سال ۱۳۹۱ش در [[مصر]] با هدف جذب حمایتهای مالی و سیاسی کشورهای عربی بوده است.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D9%84%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86.html عسکر، «بررسی روند چند ساله اخیر گروهکهای جداییطلب خوزستان»، وبسایت بنیاد هابلیان.]</ref> | ||
=== | ==== حزب النهضة العربی لتحریر الاحواز ==== | ||
* '''رهبری:''' سرکردگی این گروه بر عهده سید ایوب (صباح) موسوی است. | * '''رهبری:''' سرکردگی این گروه بر عهده سید ایوب (صباح) موسوی است. | ||
* '''فعالیتها:''' این حزب نیز همسو با سایر جریانهای یادشده، در تلاش برای پیشبرد اهداف جداییطلبانه از طریق رایزنیهای خارجی و فعالیتهای تبلیغاتی در خارج از ایران فعال است و رهبران آن در نشستهای مشترک گروههای اپوزیسیون عرب حضور داشتهاند.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D9%84%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86.html عسکر، «بررسی روند چند ساله اخیر گروهکهای جداییطلب خوزستان»، وبسایت بنیاد هابلیان.]</ref> | * '''فعالیتها:''' این حزب نیز همسو با سایر جریانهای یادشده، در تلاش برای پیشبرد اهداف جداییطلبانه از طریق رایزنیهای خارجی و فعالیتهای تبلیغاتی در خارج از ایران فعال است و رهبران آن در نشستهای مشترک گروههای اپوزیسیون عرب حضور داشتهاند.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D9%84%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86.html عسکر، «بررسی روند چند ساله اخیر گروهکهای جداییطلب خوزستان»، وبسایت بنیاد هابلیان.]</ref> | ||
=== | ==== تشکلهای دیپلماتیک: کنگره آزادسازی احواز ==== | ||
علاوه بر گروههای شبهنظامی، تشکلهایی نظیر کنگره آزادسازی احواز نیز وجود دارند که تمرکز خود را بر لابیگری سیاسی و دیپلماتیک قرار دادهاند. از جمله تحرکات این گروه میتوان به دیدارهای رسمی با برخی مقامات سیاسی منطقه، نظیر دیدار هیئتی از این کنگره با رئیس پارلمان [[کویت]]، اشاره کرد.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D9%84%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86.html عسکر، «بررسی روند چند ساله اخیر گروهکهای جداییطلب خوزستان»، وبسایت بنیاد هابلیان.]</ref> | علاوه بر گروههای شبهنظامی، تشکلهایی نظیر کنگره آزادسازی احواز نیز وجود دارند که تمرکز خود را بر لابیگری سیاسی و دیپلماتیک قرار دادهاند. از جمله تحرکات این گروه میتوان به دیدارهای رسمی با برخی مقامات سیاسی منطقه، نظیر دیدار هیئتی از این کنگره با رئیس پارلمان [[کویت]]، اشاره کرد.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D9%84%D8%A8-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86.html عسکر، «بررسی روند چند ساله اخیر گروهکهای جداییطلب خوزستان»، وبسایت بنیاد هابلیان.]</ref> | ||
== | === 2- کردستان === | ||
==== حزب دموکرات کردستان ایران ==== | ==== حزب دموکرات کردستان ایران ==== | ||
[[حزب دموکرات کردستان ایران]] در [[۲۵ مرداد]] ۱۳۲۴ش در شهر [[مهاباد]] تأسیس شد که بهعنوان یکی از اصلیترین گروههای فعال کردی شناخته شده است. در اساسنامهٔ این حزب بر تشکیل جمهوری فدرال در ایران، حفظ خودمختاری ویژهٔ کردستان، [[سکولاریسم]] و رسمیبودن [[زبان کردی]] تأکید شده و اهداف آن از طرح خودمختاری کردستان بهسمت [[فدرالیسم]] در ایران توصیف شده است. از رهبران شاخص این حزب به [[قاضی محمد]]، [[عبدالرحمن قاسملو]]، [[صادق شرفکندی]]، [[مصطفی هجری]] و [[عبدالله حسنزاده]] اشاره شده است. همچنین حمایتهای خارجی از سوی [[عراق]]، [[شوروی]]، [[ناتو]]، [[اسرائیل]]، [[فرانسه]] و [[ترکیه]] صورت گرفته و رخدادهایی مانند بمباران زندان دولهتو در [[۱۷ اردیبهشت]] ۱۳۶۰ش و ترور صادق شرفکندی در سال ۱۳۷۱ش رخ داده است. از انشعابات این حزب نیز میتوان به جناح عبدالله حسنزاده که پس از کشتهشدن شرفکندی از بدنه اصلی جدا شد و جناح مصطفی هجری که مرکز آن در [[اربیل]] عراق قرار دارد اشاره کرد؛ همچنین گروهی با عنوان [[حزب پاک]] (PAK) نیز یکی از گروههای مرتبط و کوچک در این زمینه است.<ref>[https://psri.ir/?id=60nqb3q39j حیدری، «انقلاب اسلامی و گروههای تجزیه طلب در ایران؛ «حزب دمکرات کردستان»»، وبسایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | [[حزب دموکرات کردستان ایران]] در [[۲۵ مرداد]] ۱۳۲۴ش در شهر [[مهاباد]] تأسیس شد که بهعنوان یکی از اصلیترین گروههای فعال کردی شناخته شده است. در اساسنامهٔ این حزب بر تشکیل جمهوری فدرال در ایران، حفظ خودمختاری ویژهٔ کردستان، [[سکولاریسم]] و رسمیبودن [[زبان کردی]] تأکید شده و اهداف آن از طرح خودمختاری کردستان بهسمت [[فدرالیسم]] در ایران توصیف شده است. از رهبران شاخص این حزب به [[قاضی محمد]]، [[عبدالرحمن قاسملو]]، [[صادق شرفکندی]]، [[مصطفی هجری]] و [[عبدالله حسنزاده]] اشاره شده است. همچنین حمایتهای خارجی از سوی [[عراق]]، [[شوروی]]، [[ناتو]]، [[اسرائیل]]، [[فرانسه]] و [[ترکیه]] صورت گرفته و رخدادهایی مانند بمباران زندان دولهتو در [[۱۷ اردیبهشت]] ۱۳۶۰ش و ترور صادق شرفکندی در سال ۱۳۷۱ش رخ داده است. از انشعابات این حزب نیز میتوان به جناح عبدالله حسنزاده که پس از کشتهشدن شرفکندی از بدنه اصلی جدا شد و جناح مصطفی هجری که مرکز آن در [[اربیل]] عراق قرار دارد اشاره کرد؛ همچنین گروهی با عنوان [[حزب پاک]] (PAK) نیز یکی از گروههای مرتبط و کوچک در این زمینه است.<ref>[https://psri.ir/?id=60nqb3q39j حیدری، «انقلاب اسلامی و گروههای تجزیه طلب در ایران؛ «حزب دمکرات کردستان»»، وبسایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | ||
| خط ۲۰۷: | خط ۱۸۹: | ||
این تحرکات در فضایی شکل گرفت که حکومت مرکزی در حال تثبیت ساختارهای جدید سیاسی و امنیتی بود. درگیریهای مسلحانه، تصرف پادگانها، طرح مطالبات خودمختاری یا جدایی و شکلگیری گروههای سازمانیافته، از جلوههای این دوره بهشمار میآید. با این حال، این جریانها در نهایت با استقرار حاکمیت مرکزی، مداخله نهادهای امنیتی و نظامی و نیز عدم همراهی گسترده بدنهٔ اجتماعی [[اقوام ایرانی]]، به اهداف تجزیهطلبانهٔ خود دست نیافتند و تمامیت ارضی ایران حفظ شد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6463/9849/119549/سابقه_تجزیه_طلبی_در_ایران صلاح، «سابقه تجزیه طلبی در ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> تهاجم صدام به ایران نیز ادامهٔ همین پروژهٔ بزرگ بود که با هدف جداسازی خوزستان و فروپاشی نظام صورت گرفت؛ اما با مقاومت همهجانبهٔ ایرانیان ناکام ماند.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/113012/ایران-وادامه-پروژه-تاریخی-تجزیه نقدیپور، «ایران وادامه پروژه تاریخی تجزیه»، وبسایت نورنیوز.]</ref> | این تحرکات در فضایی شکل گرفت که حکومت مرکزی در حال تثبیت ساختارهای جدید سیاسی و امنیتی بود. درگیریهای مسلحانه، تصرف پادگانها، طرح مطالبات خودمختاری یا جدایی و شکلگیری گروههای سازمانیافته، از جلوههای این دوره بهشمار میآید. با این حال، این جریانها در نهایت با استقرار حاکمیت مرکزی، مداخله نهادهای امنیتی و نظامی و نیز عدم همراهی گسترده بدنهٔ اجتماعی [[اقوام ایرانی]]، به اهداف تجزیهطلبانهٔ خود دست نیافتند و تمامیت ارضی ایران حفظ شد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6463/9849/119549/سابقه_تجزیه_طلبی_در_ایران صلاح، «سابقه تجزیه طلبی در ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> تهاجم صدام به ایران نیز ادامهٔ همین پروژهٔ بزرگ بود که با هدف جداسازی خوزستان و فروپاشی نظام صورت گرفت؛ اما با مقاومت همهجانبهٔ ایرانیان ناکام ماند.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/113012/ایران-وادامه-پروژه-تاریخی-تجزیه نقدیپور، «ایران وادامه پروژه تاریخی تجزیه»، وبسایت نورنیوز.]</ref> | ||
=== آذربایجان === | === 3- آذربایجان === | ||
مجموعهای از تشکلهای سیاسی، نهادهای رسانهای و جریانهای فکری عمدتاً با گرایشهای [[پانترکیسم|پانترکیستی]] با هدف جدایی آذربایجان از ایران و طرح ایده «آذربایجان جنوبی» شکل گرفتهاند. این گروهها با بهرهگیری از شبکهسازیهای فراملی و ابزارهای تبلیغاتی، در تلاش برای سازماندهی و پیشبرد گفتمان قومگرایانه و تجزیهطلبانه خود هستند. | مجموعهای از تشکلهای سیاسی، نهادهای رسانهای و جریانهای فکری عمدتاً با گرایشهای [[پانترکیسم|پانترکیستی]] با هدف جدایی آذربایجان از ایران و طرح ایده «آذربایجان جنوبی» شکل گرفتهاند. این گروهها با بهرهگیری از شبکهسازیهای فراملی و ابزارهای تبلیغاتی، در تلاش برای سازماندهی و پیشبرد گفتمان قومگرایانه و تجزیهطلبانه خود هستند. | ||
| خط ۲۴۴: | خط ۲۲۶: | ||
|} | |} | ||
=== سیستان و بلوچستان === | === 4- سیستان و بلوچستان === | ||
==== جبهه متحد بلوچستان ایران ==== | ==== جبهه متحد بلوچستان ایران ==== | ||
[[جبهه متحد بلوچستان ایران]] یک تشکل سیاسی مستقر در خارج از کشور است که در سال ۲۰۰۳م توسط [[عبدالستار دوشوکی]]، پژوهشگر و فعال سیاسی از [[قوم بلوچ]]، تأسیس شد. دوشوکی همچنین ریاست [[مرکز مطالعات بلوچستان]] در [[لندن]] را بر عهده دارد. این جبهه در رسانههای فارسیزبان و عربی خارج از ایران از جمله [[بیبیسی فارسی]]، [[صدای آمریکا]]، [[رادیو فردا]] و [[العربیه (رسانه)|العربیه]] حضور رسانهای داشته است. بر اساس گزارش رسانههای رسمی ایران، این تشکل از سوی نهادهای امنیتی [[جمهوری اسلامی ایران]] بهعنوان گروهی با گرایشهای تجزیهطلبانه معرفی شده و متهم به تلاش برای ایجاد شکاف قومی و سیاسی در [[بلوچستان ایران]] است.<ref>[https://ion.ir/news/11766/چه-کسانی-ایران-را-ویران-می-خواهند یوسفی، «چه کسانی ایران را ویران میخواهند؟»، وبسایت ایرانآنلاین.]</ref> | [[جبهه متحد بلوچستان ایران]] یک تشکل سیاسی مستقر در خارج از کشور است که در سال ۲۰۰۳م توسط [[عبدالستار دوشوکی]]، پژوهشگر و فعال سیاسی از [[قوم بلوچ]]، تأسیس شد. دوشوکی همچنین ریاست [[مرکز مطالعات بلوچستان]] در [[لندن]] را بر عهده دارد. این جبهه در رسانههای فارسیزبان و عربی خارج از ایران از جمله [[بیبیسی فارسی]]، [[صدای آمریکا]]، [[رادیو فردا]] و [[العربیه (رسانه)|العربیه]] حضور رسانهای داشته است. بر اساس گزارش رسانههای رسمی ایران، این تشکل از سوی نهادهای امنیتی [[جمهوری اسلامی ایران]] بهعنوان گروهی با گرایشهای تجزیهطلبانه معرفی شده و متهم به تلاش برای ایجاد شکاف قومی و سیاسی در [[بلوچستان ایران]] است.<ref>[https://ion.ir/news/11766/چه-کسانی-ایران-را-ویران-می-خواهند یوسفی، «چه کسانی ایران را ویران میخواهند؟»، وبسایت ایرانآنلاین.]</ref> | ||
| خط ۲۶۳: | خط ۲۴۵: | ||
[[جیشالعدل]] گروهی مسلح است که پس از تضعیف و فروپاشی ساختار اصلی جندالله، در دهه ۱۳۹۰ش در جنوب شرق ایران و مناطق مرزی با پاکستان ظهور کرد. در برخی منابع، این گروه بهعنوان ادامه تشکیلاتی و بازتولید سازمانیافته جندالله معرفی میشود. در گزارشهای رسمی جمهوری اسلامی ایران، جیشالعدل بهعنوان یک گروه [[تروریست|تروریستی]] شناخته میشود و مسئولیت چندین عملیات مسلحانه را بر عهده گرفته است. این گروه نیز مانند جندالله، هدف خود را حمایت از حقوق [[مردم بلوچ]] عنوان میکند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/401665/fa#downloadbottom اکرمیان و دیگران، «تحلیل گفتمان ضد امنیتی گروهک تروریستی جیش العدل (جیش الظلم) در سیستان و بلوچستان»، 1399ش، ص88-91.]</ref> | [[جیشالعدل]] گروهی مسلح است که پس از تضعیف و فروپاشی ساختار اصلی جندالله، در دهه ۱۳۹۰ش در جنوب شرق ایران و مناطق مرزی با پاکستان ظهور کرد. در برخی منابع، این گروه بهعنوان ادامه تشکیلاتی و بازتولید سازمانیافته جندالله معرفی میشود. در گزارشهای رسمی جمهوری اسلامی ایران، جیشالعدل بهعنوان یک گروه [[تروریست|تروریستی]] شناخته میشود و مسئولیت چندین عملیات مسلحانه را بر عهده گرفته است. این گروه نیز مانند جندالله، هدف خود را حمایت از حقوق [[مردم بلوچ]] عنوان میکند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/401665/fa#downloadbottom اکرمیان و دیگران، «تحلیل گفتمان ضد امنیتی گروهک تروریستی جیش العدل (جیش الظلم) در سیستان و بلوچستان»، 1399ش، ص88-91.]</ref> | ||
== نقشههای | == نقشههای دشمنانِ یکپارچگی ایران == | ||
در سالهای اخیر، اندیشکدههای آمریکایی و صهیونیستی راهبرد تجزیهٔ ایران را با شدت بیشتری پیگیری میکنند. دشمنان یکپارچگی ایران تلاش کردند در جریان [[اغتشاشات]]، با تمرکز بر تنوع قومیتی ایران جبههای علیه یکپارچگی ایران بگشایند.<ref>[https://farsnews.ir/reza_hosseini/1759149845729658618/پیشنهاد-اندیشکده-آمریکایی-برای-تجزیه-ایران «پیشنهاد اندیشکده آمریکایی برای تجزیه ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> | در سالهای اخیر، اندیشکدههای آمریکایی و صهیونیستی راهبرد تجزیهٔ ایران را با شدت بیشتری پیگیری میکنند. دشمنان یکپارچگی ایران تلاش کردند در جریان [[اغتشاشات]]، با تمرکز بر تنوع قومیتی ایران جبههای علیه یکپارچگی ایران بگشایند.<ref>[https://farsnews.ir/reza_hosseini/1759149845729658618/پیشنهاد-اندیشکده-آمریکایی-برای-تجزیه-ایران «پیشنهاد اندیشکده آمریکایی برای تجزیه ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||