| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
|آینده در قلمرو اسلام، صلح امام حسن: پرشکوهترین نرمش قهرمانانهی تاریخ، تفسیر فیظلالالقرآن، مسلمانان در نهضت آزادی هندوستان، ادعانامه علیه تمدن غرب.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۶.]</ref><ref>[https://khameneibook.ir/Portals/0/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%20%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1.pdf?ver=4i8kEEA9YVxSisvaqA4UvA%3d%3d «فهرست آثار»، وبسایت انتشارات انقلاب اسلامی.]</ref> | |آینده در قلمرو اسلام، صلح امام حسن: پرشکوهترین نرمش قهرمانانهی تاریخ، تفسیر فیظلالالقرآن، مسلمانان در نهضت آزادی هندوستان، ادعانامه علیه تمدن غرب.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1523704/%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D9%84-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C?q=%DA%AF%D9%84%DB%8C%20%D8%B2%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%8C%20%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%8C%20%C2%AB%D8%AF%D8%B1%20%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%B3%D8%A7%D8%B1%20%D9%86%D8%AE%D9%84%20%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C%20%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA%20%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%C2%BB%D8%8C%20%D9%85%D8%A8%D9%84%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%D8%B3%D8%A7%D9%84%DB%B2%DB%B1%D8%8C%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%DB%B2%DB%B4%DB%B0%D8%8C%20%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8%D8%B4.&score=8201.03&rownumber=1 گلی زواره، «در سایه سار نخل ولایت و رهبری فرازهایی از زندگی مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، ۱۳۹۸ش، ص۶۶.]</ref><ref>[https://khameneibook.ir/Portals/0/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%20%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1.pdf?ver=4i8kEEA9YVxSisvaqA4UvA%3d%3d «فهرست آثار»، وبسایت انتشارات انقلاب اسلامی.]</ref> | ||
|} | |} | ||
== زمینههای فرهنگی و سیاسی == | |||
* سیدعلی خامنهای در دورهای متولد شد که جهان اسلام در گیرودار تحولاتی عمیق بود و اندیشههای سیدجمالالدین اسدآبادی پس از چند دهه، شبکهای از جریانهای فکری و سیاسی را در سراسر سرزمینهای اسلامی پدید آورده بود. به نظر محققان این فضا، زمینهای را فراهم آورد که بخش مهمی از مبارزان نسل بعدی ایران، در معرض گفتمانی قرار گیرند که محورهای اصلی آن پیشتر در مصر، شبهقاره هند و دیگر مناطق جهان اسلام صورتبندی شده بود.<ref>[https://yousefieshkevari.com/2019/02/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88/ یوسفی اشکوری، «آموزههای سید جمال الدین اسدآبادی در دو بعد فکری و سیاسی»، وبسایت یوسفی اشکوری.]</ref> | |||
* مرور تاریخی جنبشهای اسلامی در مصر، شامات، شمال آفریقا، شبهقارههند و آسیای میانه نشان میدهد که این جریانها در شکلگیری خود از افکار و آموزههای سیدجمالالدین تأثیر پذیرفته بودند. تأثیر او در دو مسیر متفاوت دنبال شد. مسیر نخست به جریان احیاگری و اصلاحطلبی دینی انجامید که شخصیتهایی مانند محمد عبده و محمد اقبال لاهوری در آن جای میگیرند. مسیر دوم به جریان سازمانیافتهای منتهی شد که حسنالبنا، بنیانگذار اخوانالمسلمین در مصر، نمایندۀ اصلی آن به شمار میرود. | |||
* مضمون اصلی این اندیشهها در سه حوزه قابل شناسایی است. نخست، رویارویی با سلطه سیاسی غرب که در آن دوره با عنوان استعمار شناخته میشد. دوم، بازگشت به قرآن و سنت بهعنوان چارچوب اصلی برای بازسازی جوامع اسلامی. سوم، تأکید بر وحدت میان مسلمانان بهعنوان راهبردی برای مقابله با عقبماندگی و سلطه خارجی. این سه محور بعدها در گفتمان مبارزاتی ایران نیز بازتولید شد. | |||
* در ایران، حلقه اتصال میان این میراث فکری و نسل مبارزان بعدی، سیدمجتبی نواب صفوی بود. نواب صفوی در سفر به مصر با رهبران اخوانالمسلمین دیدار کرد و از افکار حسنالبنا تأثیر پذیرفت. خود سیدعلی خامنهای بعدها تأکید کرد که نخستین جرقههای انقلابیگری در او، توسط نواب صفوی ایجاد شده و نواب صفوی نیز به نوبه خود از اخوانالمسلمین تأثیر پذیرفته بود. | |||
* این ارتباط، زمینهای برای آشنایی نسل مبارزان ایران با جریانهای اسلامی خارج از مرزهای مذهبی و جغرافیایی فراهم کرد. نواب صفوی در بازگشت از مصر، در سوریه نیز با رهبران اخوان دیدار داشت و در آن دوره، بر ضرورت همکاری میان نیروهای شیعه و سنی تأکید کرد. | |||
* در دهه چهل شمسی، بهدلیل کمبود منابعی که بتواند نیازهای فکری جوانان مبارز را پاسخ دهد، ترجمۀ آثار متفکران اخوانی بهویژه سیدقطب در میان حوزویان انقلابی آغاز شد. در ۱۳۳۸ش نخستین ترجمهها از آثار سیدقطب منتشر شد. در ۱۳۴۵ش کتابی از سیدقطب با عنوان «آینده در قلمرو اسلام» توسط سیدعلی خامنهای ترجمه شد. مترجم در مقدمه کتاب، با اشاره به اختلاف نظر در برخی موارد، بر توافق در اساس مطلب تأکید کرده بود. | |||
* سال ۱۳۴۵ش همچنین با اعدام سیدقطب در مصر همزمان بود. این رویداد در میان مبارزان ایرانی بازتاب یافت و نشاندهنده همذاتپنداری آنان با جریانهای اسلامی در دیگر کشورها بود. دو سال بعد، در ۱۳۴۸ش سیدعلی خامنهای ترجمه تفسیر سیدقطب را آغاز کرد و بخشی از آن را در زندان به انجام رساند. | |||
* تأثیرپذیری از جریان اخوانالمسلمین در ایران با رویکردی گزینشی و نقادانه همراه بود. سیدعلی خامنهای در مقدمه آثار ترجمهشده، به اختلافنظرهای خود با نویسندگان اشاره کرده است. همزمان، متفکران ایرانی مانند علامه طباطبایی و مرتضی مطهری در حال تولید دستگاه فکری مستقلی بودند که بعدها سیدعلی خامنهای آن را از حیث عمق و قوت، برتر از اندیشههای متفکران اخوانی ارزیابی کرد.<ref>[https://shouba.ir/%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d8%aa%d8%a7%d8%ab%db%8c%d8%b1%d9%be%d8%b0%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8%db%8c%d9%88%d9%86-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2/ حسینزاده، «درباره تاثیرپذیری انقلابیون ایران از اخوانالمسلمین؛ فرآوردههای فکری اخوان در دستان مبارزان ایران»، وبسایت شعوبا،.]</ref> | |||
== فعالیتها پیش از انقلاب اسلامی == | == فعالیتها پیش از انقلاب اسلامی == | ||
| خط ۳۱۶: | خط ۳۲۷: | ||
* حائری، علی، روزشمار شمسی، قم، دفتر عقل، ۱۳۸۶ش. | * حائری، علی، روزشمار شمسی، قم، دفتر عقل، ۱۳۸۶ش. | ||
* «حدیث ولایت؛ مجموعه بیانات و پیامهای رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیتالله العظمی خامنهای (مد ظله العالی) و آثار انتشارات انقلاب اسلامی»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، تاریخ بازدید: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «حدیث ولایت؛ مجموعه بیانات و پیامهای رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیتالله العظمی خامنهای (مد ظله العالی) و آثار انتشارات انقلاب اسلامی»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، تاریخ بازدید: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* حسینزاده، محمدجواد، «درباره تاثیرپذیری انقلابیون ایران از اخوانالمسلمین؛ فرآوردههای فکری اخوان در دستان مبارزان ایران»، وبسایت شعوبا، تاریخ درج مطلب: 21 بهمن 1399ش. | |||
* «حقوق رهبر انقلاب به روایت اطرافیان چقدر است؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۵ تیر ۱۳۹۵ش. | * «حقوق رهبر انقلاب به روایت اطرافیان چقدر است؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۵ تیر ۱۳۹۵ش. | ||
* «حکم تشکیل و انتصاب اعضای شورای عالی فضای مجازی»، وبسایت مرکز ملی فضای مجازی، تاریخ درج مطلب: ۱۷ اسفند ۱۳۹۰ش. | * «حکم تشکیل و انتصاب اعضای شورای عالی فضای مجازی»، وبسایت مرکز ملی فضای مجازی، تاریخ درج مطلب: ۱۷ اسفند ۱۳۹۰ش. | ||
| خط ۳۸۹: | خط ۴۰۱: | ||
* یعقوب، احمدحسین، اندیشههای سیاسی اجتماعی امام خامنهای، ترجمه محس زارعپور و همکاران، قم، مؤسسه مطالعاتی و انتشاراتی صادق آل محمد (ص)، ۱۳۶۳ش. | * یعقوب، احمدحسین، اندیشههای سیاسی اجتماعی امام خامنهای، ترجمه محس زارعپور و همکاران، قم، مؤسسه مطالعاتی و انتشاراتی صادق آل محمد (ص)، ۱۳۶۳ش. | ||
* یوسفی، احمدعلی، نظام اقتصادی مقاومتی، قم، نگاه فارسی، ۱۳۹۵ش. | * یوسفی، احمدعلی، نظام اقتصادی مقاومتی، قم، نگاه فارسی، ۱۳۹۵ش. | ||
{{پایان منابع}} | * یوسفی اشکوری، حسن، «آموزههای سید جمال الدین اسدآبادی در دو بعد فکری و سیاسی»، وبسایت یوسفی اشکوری، تاریخ 21 فوریه 2019م.{{پایان منابع}} | ||