بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| تصویر            =مذاکرات ایران و آمریکا.png
| زیرنویس تصویر    =
| زیرنویس تصویر    =حضور جواد ظریف رئیس تیم مذاکره‌کننده ایران، حسین فریدون برادر حسن روحانی، و جان کری رئیس تیم مذاکره‌کننده آمریکا در مذاکرات هسته‌ای وین
|image_alt=
|image_alt=حضور جواد ظریف، حسین فریدون و جان کری در مذاکرات هسته‌ای وین
| فایل پادکست      =مذاکرات ایران و آمریکا.ogg
| فایل پادکست      =مذاکرات ایران و آمریکا.ogg
| حجم فایلپادکست    =6/16
| حجم فایلپادکست    =6/16
خط ۵۱: خط ۵۱:


==== ماجرای مک‌فارلین و مذاکرات دهه ۱۳۶۰ش ====
==== ماجرای مک‌فارلین و مذاکرات دهه ۱۳۶۰ش ====
[[پرونده:مذاکرات ایران و آمریکا1.jpg|جایگزین=مک‌فارلین در ۱۹۸۳ میلادی|بندانگشتی|مک‌فارلین در ۱۹۸۳م]]
در [[خرداد]] ۱۳۶۵ش [[رابرت مک‌فارلین]]، مشاور امنیت ملی آمریکا، با هواپیمای حامل سلاح وارد [[تهران]] شد تا برای آزادی گروگان‌های آمریکایی در [[لبنان]] و تجدید روابط مذاکره کند. هیئت آمریکایی هدایایی از جمله کلت و کیک کلید به نشانۀ گشایش روابط همراه داشت، اما با مخالفت [[امام خمینی]]، هیچ مقام عالی‌رتبه‌ای با آنان دیدار نکرد و هیئت پس از چهار روز بدون نتیجه بازگشت. این ماجرا بعدها به [[ایران‌گیت]] معروف شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1273603/تمام-آنچه-بین-ایران-و-آمریکا-گذشته-است-نیم-قرن-دشمنی-و-تماس «تمام آنچه بین ایران و آمریکا گذشته است؛ نیم قرن دشمنی و تماس!»، وب‌سایت تابناک.]</ref> بااین حال برخی رسانه‌ها معتقدند [[حسن روحانی]] با نظارت [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] به‌صورت مخفیانه با مک‌فارلین مذاکراتی داشته است.<ref>[https://snn.ir/fa/news/319359/دو-روایت-از-حضور-روحانی-در-ماجرای‬-مک-فارلین «دو روایت از حضور روحانی در ماجرای‬ مک فارلین»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>
در [[خرداد]] ۱۳۶۵ش [[رابرت مک‌فارلین]]، مشاور امنیت ملی آمریکا، با هواپیمای حامل سلاح وارد [[تهران]] شد تا برای آزادی گروگان‌های آمریکایی در [[لبنان]] و تجدید روابط مذاکره کند. هیئت آمریکایی هدایایی از جمله کلت و کیک کلید به نشانۀ گشایش روابط همراه داشت، اما با مخالفت [[امام خمینی]]، هیچ مقام عالی‌رتبه‌ای با آنان دیدار نکرد و هیئت پس از چهار روز بدون نتیجه بازگشت. این ماجرا بعدها به [[ایران‌گیت]] معروف شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1273603/تمام-آنچه-بین-ایران-و-آمریکا-گذشته-است-نیم-قرن-دشمنی-و-تماس «تمام آنچه بین ایران و آمریکا گذشته است؛ نیم قرن دشمنی و تماس!»، وب‌سایت تابناک.]</ref> بااین حال برخی رسانه‌ها معتقدند [[حسن روحانی]] با نظارت [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] به‌صورت مخفیانه با مک‌فارلین مذاکراتی داشته است.<ref>[https://snn.ir/fa/news/319359/دو-روایت-از-حضور-روحانی-در-ماجرای‬-مک-فارلین «دو روایت از حضور روحانی در ماجرای‬ مک فارلین»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>


خط ۶۵: خط ۶۶:


==== دوران دولت حسن روحانی ====
==== دوران دولت حسن روحانی ====
[[پرونده:مذاکرات ایران و آمریکا2.jpg|جایگزین=وزرای خارجه ایران و ۱+۵ در مذاکرات هسته‌ای لوزان|بندانگشتی|وزرای خارجه ایران و ۱+۵ در مذاکرات هسته‌ای لوزان]]
با پیروزی [[حسن روحانی]] در انتخابات ریاست‌جمهوری و انتقال پرونده هسته‌ای از [[شورای عالی امنیت ملی]] به وزارت خارجه، روند حل‌وفصل پروندۀ هسته‌ای ایران با گروه ۱+۵ شتاب گرفت. گفت‌وگوها در چندین دور در شهرهای [[وین]]، [[لوزان]] و [[ژنو]] جریان داشت. دور نهایی مذاکرات از [[۶ تیر]] ۱۳۹۴ش ([[۲۷ ژوئن]] ۲۰۱۵م) در [[هتل کوبورگ وین]] با حضور [[محمدجواد ظریف]]، [[جان کری]] و هیئت‌های کارشناسی آغاز شد. سرانجام در تاریخ [[۲۳ تیر]] ۱۳۹۴ش ([[۱۴ ژوئیه]] ۲۰۱۵م)، توافق جامع هسته‌ای موسوم به برنامۀ جامع اقدام مشترک ([[برجام]]) میان ایران، [[اتحادیه اروپا]] و گروه ۱+۵ منعقد شد.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-سیاسی-9/707390-مذاکرات-ایران-آمریکا-بوش-پدر «مروری بر مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم ایران و آمریکا پس از انقلاب؛ ماجرای تماس تلفنی بوش پدر با آیت‌الله هاشمی چه بود؟»، اعتماد آنلاین.]</ref> [[سید علی خامنه‌ای]]، دومین رهبر ایران، در ادامه طی فرایند قانونی تصویب و اجرای برجام، شروطی را به شرح زیر به رئیس‌جمهور ابلاغ کرد. برخی منتقدان بر این باورند که اجرای برجام نتوانست شروط رهبر ایران را تأمین کند.<ref>[https://kayhan.ir/000qOR «شروط 9 گانه برجامی که هرگز به آنها عمل نشد»، وب‌سایت روزنامه کیهان.]</ref>
با پیروزی [[حسن روحانی]] در انتخابات ریاست‌جمهوری و انتقال پرونده هسته‌ای از [[شورای عالی امنیت ملی]] به وزارت خارجه، روند حل‌وفصل پروندۀ هسته‌ای ایران با گروه ۱+۵ شتاب گرفت. گفت‌وگوها در چندین دور در شهرهای [[وین]]، [[لوزان]] و [[ژنو]] جریان داشت. دور نهایی مذاکرات از [[۶ تیر]] ۱۳۹۴ش ([[۲۷ ژوئن]] ۲۰۱۵م) در [[هتل کوبورگ وین]] با حضور [[محمدجواد ظریف]]، [[جان کری]] و هیئت‌های کارشناسی آغاز شد. سرانجام در تاریخ [[۲۳ تیر]] ۱۳۹۴ش ([[۱۴ ژوئیه]] ۲۰۱۵م)، توافق جامع هسته‌ای موسوم به برنامۀ جامع اقدام مشترک ([[برجام]]) میان ایران، [[اتحادیه اروپا]] و گروه ۱+۵ منعقد شد.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-سیاسی-9/707390-مذاکرات-ایران-آمریکا-بوش-پدر «مروری بر مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم ایران و آمریکا پس از انقلاب؛ ماجرای تماس تلفنی بوش پدر با آیت‌الله هاشمی چه بود؟»، اعتماد آنلاین.]</ref> [[سید علی خامنه‌ای]]، دومین رهبر ایران، در ادامه طی فرایند قانونی تصویب و اجرای برجام، شروطی را به شرح زیر به رئیس‌جمهور ابلاغ کرد. برخی منتقدان بر این باورند که اجرای برجام نتوانست شروط رهبر ایران را تأمین کند.<ref>[https://kayhan.ir/000qOR «شروط 9 گانه برجامی که هرگز به آنها عمل نشد»، وب‌سایت روزنامه کیهان.]</ref>


خط ۱۱۸: خط ۱۲۰:


==== دوران دولت مسعود پزشکیان ====
==== دوران دولت مسعود پزشکیان ====
[[پرونده:مذاکرات ایران و آمریکا3.jpg|جایگزین=اولین تصاویر ماهواره ای از نطنز بعد از حمله آمریکا  تیر 1404ش|بندانگشتی|اولین تصاویر ماهواره ای از نطنز بعد از حمله آمریکا  تیر 1404ش]]
پس از شروع ریاست‌جمهوری ترامپ و اظهارات رسمی او دربارهٔ مذاکره جامع با ایران، با وجود مخالفت‌هایی که در ابتدای دولت [[مسعود پزشکیان]] برای مذاکره مجدد وجود داشت، مقامات ایران در پی نامه ترامپ و عقب‌نشینی ظاهری آمریکا از موضوعات موشکی و منطقه‌ای، مذاکرات غیرمستقیمی را در عمان صرفاً بر محور موضوع هسته‌ای آغاز کرد. به‌گفتۀ مقامات ایرانی، هدف ایران خنثی‌سازی فریب افکار عمومی و کنترل [[رژیم صهیونیستی]] بود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2049122/چرا-ایران-وارد-مذاکرات-شد «چرا ایران وارد مذاکرات شد؟»، خبرگزاری تحلیلی ایران.]</ref> با میانجی‌گری عمان پنج دور مذاکره شامل سه دور در [[مسقط]] و دو دور در رم، برگزار شد. هیئت‌های ایران به ریاست [[سید عباس عراقچی]] و آمریکا به سرپرستی ویتکاف با وساطت بدر البوسعیدی پیام‌ها را تبادل کردند. محور گفت‌وگوها بازگشت به تعهدات هسته‌ای و رفع تحریم‌ها بود؛ اما با حملهٔ رژیم صهیونیستی به [[تأسیسات هسته‌ای ایران]] در [[خرداد]] ۱۴۰۴ش، شروع [[جنگ دوازه روزه اسرائیل با ایران]] و [[حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران]]، مذاکرات متوقف شد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1050861/وزیر-خارجه-عمان-مذاکرات-ایران-و-آمریکا-دوستانه-بود-از-همکاری-شان-برای-رسیدن-به-صلح-سپاسگزارم «وزیر خارجه عمان: مذاکرات ایران و آمریکا «دوستانه» بود / از همکاری شان برای رسیدن به صلح سپاسگزارم»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران؛][https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-57/768266-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D9%81%D8%B9%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF «مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط فعلاً به پایان رسید | عراقچی: برای ادامه گفتگوها اتفاق نظر وجود دارد اما… | پیام حضور فرمانده سنتکام در مذاکرات چه بود؟»، اقتصاد نیوز.]</ref> منابع غربی بعدها فاش کردند این مذاکرات فریب دیپلماتیک و پوششی برای آمادگی اسرائیل جهت حمله به ایران و ترور فرماندهان و دانشمندان هسته‌ای بوده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1311608/ایران-از-مذاکرات-با-آمریکا-خارج-شد «ایران از مذاکرات با آمریکا خارج شد؟»، خبرگزاری تابناک.]</ref>
پس از شروع ریاست‌جمهوری ترامپ و اظهارات رسمی او دربارهٔ مذاکره جامع با ایران، با وجود مخالفت‌هایی که در ابتدای دولت [[مسعود پزشکیان]] برای مذاکره مجدد وجود داشت، مقامات ایران در پی نامه ترامپ و عقب‌نشینی ظاهری آمریکا از موضوعات موشکی و منطقه‌ای، مذاکرات غیرمستقیمی را در عمان صرفاً بر محور موضوع هسته‌ای آغاز کرد. به‌گفتۀ مقامات ایرانی، هدف ایران خنثی‌سازی فریب افکار عمومی و کنترل [[رژیم صهیونیستی]] بود.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2049122/چرا-ایران-وارد-مذاکرات-شد «چرا ایران وارد مذاکرات شد؟»، خبرگزاری تحلیلی ایران.]</ref> با میانجی‌گری عمان پنج دور مذاکره شامل سه دور در [[مسقط]] و دو دور در رم، برگزار شد. هیئت‌های ایران به ریاست [[سید عباس عراقچی]] و آمریکا به سرپرستی ویتکاف با وساطت بدر البوسعیدی پیام‌ها را تبادل کردند. محور گفت‌وگوها بازگشت به تعهدات هسته‌ای و رفع تحریم‌ها بود؛ اما با حملهٔ رژیم صهیونیستی به [[تأسیسات هسته‌ای ایران]] در [[خرداد]] ۱۴۰۴ش، شروع [[جنگ دوازه روزه اسرائیل با ایران]] و [[حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران]]، مذاکرات متوقف شد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1050861/وزیر-خارجه-عمان-مذاکرات-ایران-و-آمریکا-دوستانه-بود-از-همکاری-شان-برای-رسیدن-به-صلح-سپاسگزارم «وزیر خارجه عمان: مذاکرات ایران و آمریکا «دوستانه» بود / از همکاری شان برای رسیدن به صلح سپاسگزارم»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران؛][https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-57/768266-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D9%82%D8%B7-%D9%81%D8%B9%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DA%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF «مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط فعلاً به پایان رسید | عراقچی: برای ادامه گفتگوها اتفاق نظر وجود دارد اما… | پیام حضور فرمانده سنتکام در مذاکرات چه بود؟»، اقتصاد نیوز.]</ref> منابع غربی بعدها فاش کردند این مذاکرات فریب دیپلماتیک و پوششی برای آمادگی اسرائیل جهت حمله به ایران و ترور فرماندهان و دانشمندان هسته‌ای بوده است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1311608/ایران-از-مذاکرات-با-آمریکا-خارج-شد «ایران از مذاکرات با آمریکا خارج شد؟»، خبرگزاری تابناک.]</ref>