سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۵۰: خط ۵۰:
در دوره زعامت سید محمد طباطبایی مجاهد، مرحله دوم [[جنگ‌های ایران و روسیه]] آغاز شد. دوره سلطنت [[فتحعلی‌شاه]]، که بخشی از آن هم‌زمان با زندگی سید محمد مجاهد بود، یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های تاریخ ایران و جهان به شمار می‌رود. در این دوره ایران به‌سبب موقعیت راهبردی، در کانون توجه و رقابت قدرت‌های بزرگ قرار داشت.<ref>نفیسی، تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره معاصر، ۱۳۹۱ش، ج۱، ص۷۷. </ref> پس از شکست ایران در جنگ‌های اول با روسیه (۱۲۲۸ق)، [[عهدنامه گلستان]] امضا شد و بخش‌هایی از خاک ایران به روسیه واگذار شد و ادعای ایران بر برخی مناطق کنار گذاشته شد.<ref>هوشنگ، تاریخ روابط خارجی ایران، ۱۳۸۶ش، ص۲۲۳.</ref>
در دوره زعامت سید محمد طباطبایی مجاهد، مرحله دوم [[جنگ‌های ایران و روسیه]] آغاز شد. دوره سلطنت [[فتحعلی‌شاه]]، که بخشی از آن هم‌زمان با زندگی سید محمد مجاهد بود، یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های تاریخ ایران و جهان به شمار می‌رود. در این دوره ایران به‌سبب موقعیت راهبردی، در کانون توجه و رقابت قدرت‌های بزرگ قرار داشت.<ref>نفیسی، تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره معاصر، ۱۳۹۱ش، ج۱، ص۷۷. </ref> پس از شکست ایران در جنگ‌های اول با روسیه (۱۲۲۸ق)، [[عهدنامه گلستان]] امضا شد و بخش‌هایی از خاک ایران به روسیه واگذار شد و ادعای ایران بر برخی مناطق کنار گذاشته شد.<ref>هوشنگ، تاریخ روابط خارجی ایران، ۱۳۸۶ش، ص۲۲۳.</ref>


=== '''درخواست صدور فتوای جهاد با روسیه تزار''' ===
=== '''درخواست صدور فتوای جهاد''' ===
پس از عهدنامه گلستان، به‌دلیل نامشخص بودن مرزها، اختلافات میان ایران و روسیه دوباره شدت گرفت و تلاش‌های [[عباس میرزا]] برای حل آن بی‌نتیجه ماند. روس‌ها نیز در جریان جنگ ایران و عثمانی بخش‌هایی از خاک ایران را اشغال کردند و کوشش‌های فتحعلی‌شاه برای بازپس‌گیری مسالمت‌آمیز این مناطق با مخالفت روسیه روبه‌رو شد. در سال ۱۲۴۱ق، روس‌ها نسبت به مردم مناطق اشغالی ستم کردند؛ کودکان را به مدارس مسیحی فرستادند و به مساجد اهانت کردند. این اخبار به تهران رسید و اهالی مناطق اشغالی با ارسال نامه‌ای از سید محمد مجاهد درخواست یاری کردند.<ref>دوانی، نهضت روحانیون ایران، ۱۳۹۴ش، ج۱، ص۵۶.</ref> عباس میرزا نیز سید مجاهد را از وضعیت آگاه ساخت و از او کمک خواست تا همانند دوره اول جنگ، با جلب حمایت مرجعیت شیعه، شاه را به مقابله با تجاوزات روس‌ها وادار کند.<ref>سپهر، ناسخ التواریخ، سلاطین قاجاریه، ۱۳۵۳ش، ج۱، ص۳۵۷.</ref>
پس از عهدنامه گلستان، به‌دلیل نامشخص بودن مرزها، اختلافات میان ایران و روسیه دوباره شدت گرفت و تلاش‌های [[عباس میرزا]] برای حل آن بی‌نتیجه ماند. روس‌ها نیز در جریان جنگ ایران و عثمانی بخش‌هایی از خاک ایران را اشغال کردند و کوشش‌های فتحعلی‌شاه برای بازپس‌گیری مسالمت‌آمیز این مناطق با مخالفت روسیه روبه‌رو شد. در سال ۱۲۴۱ق، روس‌ها نسبت به مردم مناطق اشغالی ستم کردند؛ محصولات کشاورزان ساکن مناطق اشغالی را به زور از آن‌ها می‌گرفتند،<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/690370/%D9%81%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D8%AC%D9%88%D9%85-%D8%B1%D9%88%D8%B3 «فتوای جهاد، سنگ بنای مقاومت در برابر هجوم روس»، وب‌سایت جام‌جم آنلاین.]</ref> کودکان را به مدارس مسیحی فرستادند و به مساجد اهانت کردند. این اخبار به تهران رسید و اهالی مناطق اشغالی با ارسال نامه‌ای از سید محمد مجاهد درخواست یاری کردند.<ref>دوانی، نهضت روحانیون ایران، ۱۳۹۴ش، ج۱، ص۵۶.</ref> عباس میرزا نیز سید مجاهد را از وضعیت آگاه ساخت و از او کمک خواست تا همانند دوره اول جنگ، با جلب حمایت مرجعیت شیعه، شاه را به مقابله با تجاوزات روس‌ها وادار کند.<ref>سپهر، ناسخ التواریخ، سلاطین قاجاریه، ۱۳۵۳ش، ج۱، ص۳۵۷.</ref>


=== '''صدور فتوا برای جهاد علیه روسیه''' ===
=== '''صدور فتوا برای جهاد علیه روسیه''' ===