| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
== دسترسی و امکانات == | == دسترسی و امکانات == | ||
پس از خرید جزیره توسط اپستین، با توسعه زیرساختهایی نظیر سکوی فرود بالگرد، ویلاهای متعدد و امکانات رفاهی، به عنوان اقامتگاه لوکس وی مورد استفاده قرار میگرفت.<ref>[https://farsnews.ir/Abbashajihoseinlo72/1771497707955934056 حاجی حسینلو، «از جزیره مرموز تا نبرد سیاسی واشنگتن؛ تاریخچه پرونده اپستین و شکاف تازه در اردوگاه ترامپ»، خبرگزاری فارس.]</ref> دسترسی به این جزیره منحصراً از طریق بالگرد یا شناورهای دریایی خصوصی امکانپذیر است؛ اپستین عموماً پس از فرود با هواپیمای شخصی در فرودگاه سنت توماس، با بالگرد به این مکان منتقل میشد.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1015463/%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%B4%D9%88%DB%8C%D8%AF «با جزیره گناه آشنا شوید!»، وبسایت همشهری آنلاین.]</ref> بر اساس اسناد پرونده، شرایط حضور در این جزیره دارای دوگانه آشکاری بود: در حالی که مهمانان سرشناس، شامل سیاستمداران و بانکداران از امکانات تفریحی و لوکس بهرهمند بودند، دختران و زنان قربانی با توقیف گذرنامه، حبس و سوءاستفاده جنسی گسترده مواجه میشدند. برخی از قربانیان ادعا دارند که برای فرار از جزیره مجبور به شنا شدهاند.<ref>[https://edition.cnn.com/2026/03/13/us/jeffrey-epstein-little-st-james-island-invs-vis .Epstein’s island: Inside the Caribbean fiefdom where he wooed the wealthy and abused | پس از خرید جزیره توسط اپستین، با توسعه زیرساختهایی نظیر سکوی فرود بالگرد، ویلاهای متعدد و امکانات رفاهی، به عنوان اقامتگاه لوکس وی مورد استفاده قرار میگرفت.<ref>[https://farsnews.ir/Abbashajihoseinlo72/1771497707955934056 حاجی حسینلو، «از جزیره مرموز تا نبرد سیاسی واشنگتن؛ تاریخچه پرونده اپستین و شکاف تازه در اردوگاه ترامپ»، خبرگزاری فارس.]</ref> دسترسی به این جزیره منحصراً از طریق بالگرد یا شناورهای دریایی خصوصی امکانپذیر است؛ اپستین عموماً پس از فرود با هواپیمای شخصی در فرودگاه سنت توماس، با بالگرد به این مکان منتقل میشد.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1015463/%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7-%D8%B4%D9%88%DB%8C%D8%AF «با جزیره گناه آشنا شوید!»، وبسایت همشهری آنلاین.]</ref> بر اساس اسناد پرونده، شرایط حضور در این جزیره دارای دوگانه آشکاری بود: در حالی که مهمانان سرشناس، شامل سیاستمداران و بانکداران از امکانات تفریحی و لوکس بهرهمند بودند، دختران و زنان قربانی با توقیف گذرنامه، حبس و سوءاستفاده جنسی گسترده مواجه میشدند. برخی از قربانیان ادعا دارند که برای فرار از جزیره مجبور به شنا شدهاند.<ref>[https://edition.cnn.com/2026/03/13/us/jeffrey-epstein-little-st-james-island-invs-vis .Epstein’s island: Inside the Caribbean fiefdom where he wooed the wealthy and abused girls" ،CNN News Agency"]</ref> اپستین با وجود کمکهای مالی به نهادهای دولتی و مدارس محلی، به دلیل سوابق پیشین خود، وجهه عمومی مناسبی در جزیره لیتل سیت جیمز نداشت.<ref>[https://www.kebnanews.ir/news/509145/%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF «جزیره جفری اپستین کجاست و دقیقاً چه اتفاقی در آن افتاد؟»، وبسایت کبنا نیوز.]</ref> | ||
گزارشها نشان میدهد که پیش از سال ۲۰۰۸م، جفری اپستین بهطور میانگین ماهانه دو تا سه بار به این جزیره سفر میکرد. مدیریت این مکان بر عهده حدود ۷۰ کارمند شامل باغبانها، خدمه نظافت و کاپیتانهای قایق بود. این کارکنان ملزم به رعایت پروتکلهای شدید رازداری بودند و اجازه ورود به دو دفتر اصلی اپستین که یکی از آنها مجهز به گاوصندوقی فولادی و فوقامنیتی بود را نداشتند. همچنین بر اساس گزارش لسآنجلس تایمز، اپستین به یافتن اشیاء تاریخی علاقه داشت و به کارکنانی که بطریها یا مصنوعات قدیمی را در جزیره پیدا میکردند، مبالغی بین ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ دلار پاداش میداد.<ref>[https://gadgetnews.net/817666/horrors-of-jeffrey-epstein-private-island/ کریمی، «داستان ترسناک جزیره اپستین؛ بهشت جنسی سلبریتیهای دنیا که برملا شد»، وبسایت گجت نیوز.]</ref> بر اساس گزارش رسانهها، در میان این اسناد بصری، مواردی چون تابلوی ورود ممنوع در ساحل، فضایی مجهز به تختهسیاه و صندلیها، نمای چند اتاق خواب و حمام و همچنین یک تلفن با فهرست تماسهای سانسورشده به چشم میخورد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1139370/%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87 «جزیره اپستین دقیقا کجاست؟ + نقشه»، وبسایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> | گزارشها نشان میدهد که پیش از سال ۲۰۰۸م، جفری اپستین بهطور میانگین ماهانه دو تا سه بار به این جزیره سفر میکرد. مدیریت این مکان بر عهده حدود ۷۰ کارمند شامل باغبانها، خدمه نظافت و کاپیتانهای قایق بود. این کارکنان ملزم به رعایت پروتکلهای شدید رازداری بودند و اجازه ورود به دو دفتر اصلی اپستین که یکی از آنها مجهز به گاوصندوقی فولادی و فوقامنیتی بود را نداشتند. همچنین بر اساس گزارش لسآنجلس تایمز، اپستین به یافتن اشیاء تاریخی علاقه داشت و به کارکنانی که بطریها یا مصنوعات قدیمی را در جزیره پیدا میکردند، مبالغی بین ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ دلار پاداش میداد.<ref>[https://gadgetnews.net/817666/horrors-of-jeffrey-epstein-private-island/ کریمی، «داستان ترسناک جزیره اپستین؛ بهشت جنسی سلبریتیهای دنیا که برملا شد»، وبسایت گجت نیوز.]</ref> بر اساس گزارش رسانهها، در میان این اسناد بصری، مواردی چون تابلوی ورود ممنوع در ساحل، فضایی مجهز به تختهسیاه و صندلیها، نمای چند اتاق خواب و حمام و همچنین یک تلفن با فهرست تماسهای سانسورشده به چشم میخورد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1139370/%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87 «جزیره اپستین دقیقا کجاست؟ + نقشه»، وبسایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
=== پیشینه اتهامات و شبکه ارتباطی === | === پیشینه اتهامات و شبکه ارتباطی === | ||
بر اساس گزارش رسانهها، جفری اپستین، سرمایهدار آمریکایی، شبکهای گسترده برای قاچاق جنسی و سوءاستفاده از افراد زیر سن قانونی را سازماندهی کرد که کانون اصلی آن، جزیره خصوصی وی، لیتل سنت جیمز بود.<ref>[https://edition.cnn.com/2026/03/13/us/jeffrey-epstein-little-st-james-island-invs-vis .Epstein’s island: Inside the Caribbean fiefdom where he wooed the wealthy and abused girls" ،CNN News Agency"]</ref><ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-report?id=62185 «جزیره شیطان و رسوایی بیپایان»، پایگاه حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای.]</ref> بر اساس اسناد منتشر شده توسط وزارت دادگستری و پلیس افبیآی آمریکا، اپستین با بهرهگیری از ثروت خود، قربانیان و همچنین تعداد زیادی مهمان سرشناس، ازجمله چهرههای سیاسی، علمی و هنری نظیر بیل کلینتون، دونالد ترامپ و شاهزاده اندرو، را با پروازهای اختصاصی به این جزیره منتقل میکرد.<ref>[https://edition.cnn.com/2026/03/13/us/jeffrey-epstein-little-st-james-island-invs-vis .Epstein’s island: Inside the Caribbean fiefdom where he wooed the wealthy and abused girls" ،CNN News Agency"]</ref><ref>[https://gadgetnews.net/817666/horrors-of-jeffrey-epstein-private-island/ کریمی، «داستان ترسناک جزیره اپستین؛ بهشت جنسی سلبریتیهای دنیا که برملا شد»، وبسایت گجت نیوز.]</ref> اگرچه مقامات قضایی آمریکا تأکید کردهاند که ذکر نام این افراد در اسناد لزوماً به معنای مشارکت آنها در جرایم نیست، اما شهادت قربانیان و کیفرخواستهای فدرال نشان میدهد که این جزیره محل اصلی وقوع سوءاستفادههای سیستماتیک بوده است.<ref>[https://www.bbc.com/persian/articles/cvg8g358z8vo «۶ نکته کلیدی برای درک پرونده جنجالی جفری اپستین و دلیل توجه زیاد به آنها»، بیبیسی فارسی.]</ref><ref>[https://farsnews.ir/Abbashajihoseinlo72/1771497707955934056 حاجی حسینلو، «از جزیره مرموز تا نبرد سیاسی واشنگتن؛ تاریخچه پرونده اپستین و شکاف تازه در اردوگاه ترامپ»، خبرگزاری فارس.]</ref> | بر اساس گزارش رسانهها، جفری اپستین، سرمایهدار آمریکایی، شبکهای گسترده برای قاچاق جنسی و سوءاستفاده از افراد زیر سن قانونی را سازماندهی کرد که کانون اصلی آن، جزیره خصوصی وی، لیتل سنت جیمز بود.<ref>[https://edition.cnn.com/2026/03/13/us/jeffrey-epstein-little-st-james-island-invs-vis .Epstein’s island: Inside the Caribbean fiefdom where he wooed the wealthy and abused girls" ،CNN News Agency"]</ref><ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-report?id=62185 «جزیره شیطان و رسوایی بیپایان»، پایگاه حفظ و نشر آثار آیتالله العظمی خامنهای.]</ref> بر اساس اسناد منتشر شده توسط وزارت دادگستری و پلیس افبیآی آمریکا، اپستین با بهرهگیری از ثروت خود، قربانیان و همچنین تعداد زیادی مهمان سرشناس، ازجمله چهرههای سیاسی، علمی و هنری نظیر بیل کلینتون، دونالد ترامپ و شاهزاده اندرو، را با پروازهای اختصاصی به این جزیره منتقل میکرد.<ref>[https://edition.cnn.com/2026/03/13/us/jeffrey-epstein-little-st-james-island-invs-vis .Epstein’s island: Inside the Caribbean fiefdom where he wooed the wealthy and abused girls" ،CNN News Agency"]</ref><ref>[https://gadgetnews.net/817666/horrors-of-jeffrey-epstein-private-island/ کریمی، «داستان ترسناک جزیره اپستین؛ بهشت جنسی سلبریتیهای دنیا که برملا شد»، وبسایت گجت نیوز.]</ref> اگرچه مقامات قضایی آمریکا تأکید کردهاند که ذکر نام این افراد در اسناد لزوماً به معنای مشارکت آنها در جرایم نیست، اما شهادت قربانیان و کیفرخواستهای فدرال نشان میدهد که این جزیره محل اصلی وقوع سوءاستفادههای سیستماتیک بوده است.<ref>[https://www.bbc.com/persian/articles/cvg8g358z8vo «۶ نکته کلیدی برای درک پرونده جنجالی جفری اپستین و دلیل توجه زیاد به آنها»، بیبیسی فارسی.]</ref><ref>[https://farsnews.ir/Abbashajihoseinlo72/1771497707955934056 حاجی حسینلو، «از جزیره مرموز تا نبرد سیاسی واشنگتن؛ تاریخچه پرونده اپستین و شکاف تازه در اردوگاه ترامپ»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
=== روند پیگرد قانونی و پیامدها === | === روند پیگرد قانونی و پیامدها === | ||
مجموعه اسناد و مدارک مرتبط با پرونده جفری اپستین، سرمایهدار آمریکایی، شامل حجم گستردهای از سوابق حقوقی، مصاحبه با شاهدان و مدارک ضبطشده از املاک وی است که در جریان رسیدگی به اتهامات جرایم جنسی او و همدستانش گردآوری شده است. اپستین در سال ۲۰۰۸م در ایالت فلوریدا به دلیل درخواست رابطه جنسی از یک فرد زیر سن قانونی (۱۴ ساله) مجرم شناخته شد، اما با یک توافق قضایی از مجازات حبس طولانیمدت مصون ماند. ۱۱ سال بعد، در سال ۲۰۱۹م، وی با اتهامات فدرال مبنی بر اداره شبکه قاچاق جنسی افراد خردسال مواجه شد، اما پیش از برگزاری دادگاه، در تابستان 2019م در زندان دست به خودکشی زد.<ref>[https://www.bbc.com/persian/articles/cvg8g358z8vo «۶ نکته کلیدی برای درک پرونده جنجالی جفری اپستین و دلیل توجه زیاد به آنها»، بیبیسی فارسی.]</ref><ref>[https://www.mehrnews.com/subject/6751272/%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86 «جزیره اپستین»، خبرگزاری مهر.]</ref> پس از مرگ او، تحقیقات متوقف نشد. گیلین مکسول، شریک جفری اپستین در ژوئیه ۲۰۲۰م دستگیر و در دسامبر ۲۰۲۱م به جرم مشارکت در قاچاق جنسی خردسالان به ۲۰ سال زندان و پرداخت جریمه محکوم شد.<ref>[https://ravcast.ir/jeffrey-epstein/#canload «پرونده جنجالی جفری اپستین: از معلم نیویورکی تا جزیره وحشت»، وبسایت راوکست.]</ref> | مجموعه اسناد و مدارک مرتبط با پرونده جفری اپستین، سرمایهدار آمریکایی، شامل حجم گستردهای از سوابق حقوقی، مصاحبه با شاهدان و مدارک ضبطشده از املاک وی است که در جریان رسیدگی به اتهامات جرایم جنسی او و همدستانش گردآوری شده است. اپستین در سال ۲۰۰۸م در ایالت فلوریدا به دلیل درخواست رابطه جنسی از یک فرد زیر سن قانونی (۱۴ ساله) مجرم شناخته شد، اما با یک توافق قضایی از مجازات حبس طولانیمدت مصون ماند. ۱۱ سال بعد، در سال ۲۰۱۹م، وی با اتهامات فدرال مبنی بر اداره شبکه قاچاق جنسی افراد خردسال مواجه شد، اما پیش از برگزاری دادگاه، در تابستان 2019م در زندان دست به خودکشی زد.<ref>[https://www.bbc.com/persian/articles/cvg8g358z8vo «۶ نکته کلیدی برای درک پرونده جنجالی جفری اپستین و دلیل توجه زیاد به آنها»، بیبیسی فارسی.]</ref><ref>[https://www.mehrnews.com/subject/6751272/%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86 «جزیره اپستین»، خبرگزاری مهر.]</ref> پس از مرگ او، تحقیقات متوقف نشد. گیلین مکسول، شریک جفری اپستین در ژوئیه ۲۰۲۰م دستگیر و در دسامبر ۲۰۲۱م به جرم مشارکت در قاچاق جنسی خردسالان به ۲۰ سال زندان و پرداخت جریمه محکوم شد.<ref>[https://ravcast.ir/jeffrey-epstein/#canload «پرونده جنجالی جفری اپستین: از معلم نیویورکی تا جزیره وحشت»، وبسایت راوکست.]</ref> | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۲: | ||
در مه ۲۰۲۳م، استفن دکاف میلیاردر آمریکایی و بنیانگذار شرکت سرمایهگذاری بلک دایموند، هر دو جزیره را به مبلغ ۶۰ میلیون دلار خریداری کرد.<ref>[https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-67/285383-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA «نقشه / جزیره اپستین دقیقا کجاست؟»، وبسایت فرادید.]</ref><ref>[https://rooziato.com/1404757019/where-is-jeffrey-epsteins-island/ صیافی، «جزیره جفری اپستین کجاست و دقیقاً چه اتفاقی در آن افتاد؟»، وبسایت روزیاتو.]</ref> دکاف اعلام کرد که قصد دارد این املاک را به یک مجموعه گردشگری و اقامتگاه لوکس ۲۵ اتاقه تغییر کاربری دهد.<ref>[https://www.kebnanews.ir/news/509145/%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF «جزیره جفری اپستین کجاست و دقیقاً چه اتفاقی در آن افتاد؟»، وبسایت کبنا نیوز.]</ref><ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1139370/%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87 «جزیره اپستین دقیقا کجاست؟ + نقشه»، وبسایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> با این وجود، تا سال ۲۰۲۶م میلادی هیچگونه گزارشی مبنی بر آغاز عملیات عمرانی و ساختوساز در این دو جزیره منتشر نشده است.<ref>[https://betacup.net/%D9%85%D9%88%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F/mag/ «موقعیت جغرافیایی جزیره اپستین کجاست؟»، وبسایت خبری بتاکاپ.]</ref> | در مه ۲۰۲۳م، استفن دکاف میلیاردر آمریکایی و بنیانگذار شرکت سرمایهگذاری بلک دایموند، هر دو جزیره را به مبلغ ۶۰ میلیون دلار خریداری کرد.<ref>[https://faradeed.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-67/285383-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA «نقشه / جزیره اپستین دقیقا کجاست؟»، وبسایت فرادید.]</ref><ref>[https://rooziato.com/1404757019/where-is-jeffrey-epsteins-island/ صیافی، «جزیره جفری اپستین کجاست و دقیقاً چه اتفاقی در آن افتاد؟»، وبسایت روزیاتو.]</ref> دکاف اعلام کرد که قصد دارد این املاک را به یک مجموعه گردشگری و اقامتگاه لوکس ۲۵ اتاقه تغییر کاربری دهد.<ref>[https://www.kebnanews.ir/news/509145/%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF «جزیره جفری اپستین کجاست و دقیقاً چه اتفاقی در آن افتاد؟»، وبسایت کبنا نیوز.]</ref><ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1139370/%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87 «جزیره اپستین دقیقا کجاست؟ + نقشه»، وبسایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> با این وجود، تا سال ۲۰۲۶م میلادی هیچگونه گزارشی مبنی بر آغاز عملیات عمرانی و ساختوساز در این دو جزیره منتشر نشده است.<ref>[https://betacup.net/%D9%85%D9%88%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%BE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F/mag/ «موقعیت جغرافیایی جزیره اپستین کجاست؟»، وبسایت خبری بتاکاپ.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
