بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''{{درشت|سید علی حسینی خامنه‌ای؛}}''' رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه.
'''{{درشت|سید علی حسینی خامنه‌ای؛}}''' رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه.


سید علی حسینی خامنه‌ای (۱۳۱۸–۱۴۰۴ش) روحانی شیعه، سومین رئیس‌جمهور و [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] بود. وی تحصیلات حوزوی خود را در [[مشهد]]، [[نجف]] و [[قم]] نزد استادانی چون [[سید روح‌الله خمینی]] و سید [[محمدهادی میلانی سپری]] کرد و از اوایل دهه ۱۳۳۰ش به مبارزات سیاسی علیه ر[[ژیم پهلوی]] پیوست که منجر به چندین دوره بازداشت و تبعید وی شد. پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] در ۱۳۵۷ش، مسئولیت‌هایی چون عضویت در [[شورای انقلاب]]، [[امامت جمعه تهران]] و [[نمایندگی مجلس شورای اسلامی]] را بر عهده داشت و در تیر ۱۳۶۰ش از یک سوءقصد نافرجام جان به در برد. او در دو دورۀ متوالی (۱۳۶۰–۱۳۶۸ش) ریاست‌جمهوری ایران را در زمان [[جنگ عراق با ایران]] بر عهده داشت و سپس در سال ۱۳۶۸ش توسط [[مجلس خبرگان رهبری]] به رهبری برگزیده شد. دوران ۳۷ ساله رهبری او با راهبردهایی چون اقتصاد مقاومتی، توسعه توان هسته‌ای و موشکی و حمایت گسترده از [[جبهه مقاومت|جبهۀ مقاومت]] در برابر آمریکا و اسرائیل متمایز می‌شود. کارنامۀ وی با دیدگاه‌های متفاوتی همراه است؛ حامیانش او را رهبری حکیم و حافظ ثبات کشور می‌دانند، در حالی که منتقدان به تمرکز قدرت، وقوع اعتراضات در سال‌های مختلف و و محدود شدن فضای سیاسی در دوران او اشاره می‌کنند. وی صاحب تألیفات و ترجمه‌های متعددی در [[فقه]]، [[تاریخ]]، [[تفسیر]] و اندیشه اسلامی است. خامنه‌ای سرانجام در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، در حملهٔ نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل به محل اقامتش در تهران، ترور و در گذشت.
سید علی حسینی خامنه‌ای (۱۳۱۸–۱۴۰۴ش) روحانی شیعه، سومین رئیس‌جمهور و [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] بود. وی تحصیلات حوزوی خود را در [[مشهد]]، [[نجف]] و [[قم]] نزد استادانی چون [[سید روح‌الله خمینی]] و سید [[محمدهادی میلانی سپری]] کرد و از اوایل دهه ۱۳۳۰ش به مبارزات سیاسی علیه ر[[ژیم پهلوی]] پیوست که منجر به چندین دوره بازداشت و تبعید وی شد. پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] در ۱۳۵۷ش، مسئولیت‌هایی چون عضویت در [[شورای انقلاب]]، [[امامت جمعه تهران]] و [[نمایندگی مجلس شورای اسلامی]] را بر عهده داشت و در تیر ۱۳۶۰ش از یک سوءقصد نافرجام جان سالم به در برد. او در دو دورۀ متوالی (۱۳۶۰–۱۳۶۸ش) ریاست‌جمهوری ایران را در زمان [[جنگ عراق با ایران]] بر عهده داشت و سپس در سال ۱۳۶۸ش توسط [[مجلس خبرگان رهبری]] به رهبری برگزیده شد. دوران ۳۷ ساله رهبری او با راهبردهایی چون اقتصاد مقاومتی، توسعه توان هسته‌ای و موشکی و حمایت گسترده از [[جبهه مقاومت|جبهۀ مقاومت]] در برابر آمریکا و اسرائیل متمایز می‌شود. کارنامۀ وی با دیدگاه‌های متفاوتی همراه است؛ حامیانش او را رهبری حکیم و حافظ ثبات کشور می‌دانند، در حالی که منتقدان به تمرکز قدرت، وقوع اعتراضات در سال‌های مختلف و محدود شدن فضای سیاسی در دوران او اشاره می‌کنند. وی صاحب تألیفات و ترجمه‌های متعددی در [[فقه]]، [[تاریخ]]، [[تفسیر]] و اندیشه اسلامی است. او سرانجام در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، در حملهٔ نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل به محل اقامتش در تهران، ترور شد و به شهادت رسید.


== زندگی‌نامه ==
== زندگی‌نامه ==
'''تولد و خانواده:''' سید علی حسینی خامنه‌ای، فرزند [[سید جواد حسینی خامنه‌ای]]<ref>شریف‌رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۵۴ش، ج۷، ص۱۲۸.</ref> و [[سیده خدیجه میردامادی]]،<ref>زنگنه‌قاسم‌آبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲، ج۱، ص۴۵۹.</ref> در [[۲۹ فروردین]] ۱۳۱۸ش در شهر مشهد و در خانوادۀ عالم<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/376844/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C?q=%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C&score=137438953000.0&rownumber=16 روزبه، «زندگی‌نامه مقام معظم رهبری»، ۱۳۸۵ش، ص۱۰.]</ref> و با وضعیت معیشتی ساده به دنیا آمد.<ref>یعقوب، اندیشه‌های سیاسی اجتماعی امام خامنه‌ای، ۱۳۶۳ش، ص۹۲.</ref> پدر او، سید جواد حسینی خامنه‌ای، از روحانیان و مجتهدان شیعه و تحصیل‌کردهٔ [[حوزه علمیه|حوزۀ علمیه]] نجف بود که در مشهد به [[امامت جماعت]] در [[مسجد گوهرشاد]]<ref>زنگنه‌قاسم‌آبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۷۷.</ref> و مسجد صدیقی‌های بازار مشهد می‌پرداخت و همچنین به تدریس علوم حوزوی اشتغال داشت.<ref>شریف‌رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۵۴ش، ج۷، ص۱۲۸.</ref>
'''تولد و خانواده:''' سید علی حسینی خامنه‌ای، فرزند [[سید جواد حسینی خامنه‌ای]]<ref>شریف‌رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۵۴ش، ج۷، ص۱۲۸.</ref> و [[سیده خدیجه میردامادی]]،<ref>زنگنه‌قاسم‌آبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲، ج۱، ص۴۵۹.</ref> در [[۲۹ فروردین]] ۱۳۱۸ش در شهر مشهد و در خانوادۀ عالم<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/376844/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C?q=%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%20%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85%20%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C&score=137438953000.0&rownumber=16 روزبه، «زندگی‌نامه مقام معظم رهبری»، ۱۳۸۵ش، ص۱۰.]</ref> و با وضعیت معیشتی ساده به دنیا آمد.<ref>یعقوب، اندیشه‌های سیاسی اجتماعی امام خامنه‌ای، ۱۳۶۳ش، ص۹۲.</ref> پدر او، سید جواد حسینی خامنه‌ای، از روحانیان و مجتهدان شیعه و تحصیل‌کردهٔ [[حوزه علمیه|حوزۀ علمیه]] نجف و [[امامت جماعت|امام جماعت]] در [[مسجد گوهرشاد]]<ref>زنگنه‌قاسم‌آبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۷۷.</ref> و مسجد صدیقی‌های بازار مشهد بود. او همچنین به تدریس علوم حوزوی نیز اشتغال داشت.<ref>شریف‌رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۵۴ش، ج۷، ص۱۲۸.</ref>


'''تبار و خاندان:''' بر پایه منابع، نسب خانوادگی او از سوی پدر به سلطان سید احمد از [[سادات افطسی]] می‌رسد و با پنج واسطه به [[امام سجاد]] می‌رسد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۳.</ref> از سوی مادر نیز تبار او به [[محمد دیباج]]، فرزند [[امام جعفر صادق]]، می‌رسد.<ref>زنگنه‌قاسم‌آبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲، ج۱، ص۴۵۸.</ref>
'''تبار و خاندان:''' طبق منابع، نسب خانوادگی او از سوی پدر به سلطان سید احمد از [[سادات افطسی]] و با پنج واسطه به [[امام سجاد]] می‌رسد.<ref>جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، گلشن ابرار، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹۷۳.</ref> از سوی مادر نیز تبار او به [[محمد دیباج]]، فرزند [[امام جعفر صادق]]، می‌رسد.<ref>زنگنه‌قاسم‌آبادی، مشاهیر مدفون در حرم رضوی: عالمان دینی، ۱۳۸۲، ج۱، ص۴۵۸.</ref>


'''برادران و خواهران:''' پدر او، سیدجواد خامنه‌ای، دو بار ازدواج کرده است. همسر نخست وی درگذشت و حاصل آن ازدواج سه دختر بود که خواهران ناتنی سیدعلی خامنه‌ای به‌شمار می‌آیند؛ به نام‌های علویه، بتول و فاطمه‌سلطان. پس از آن، سیدجواد خامنه‌ای با سیده خدیجه میردامادی ازدواج کرد که فرزندان این ازدواج عبارت‌اند از: [[سید محمد خامنه‌ای]] (۱۳۱۴ش)، سید علی خامنه‌ای (1318ش)، [[بدرالسادات خامنه‌ای]] (۱۳۲۱)، [[سید هادی خامنه‌ای]] (۱۳۲۶) و سید حسن خامنه‌ای (۱۳۲۹).<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/647535/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%AA%D9%86%DB%8C «ناگفته‌های هادی خامنه‌ای از زندگی با خواهران ناتنی»‌، خبرگزاری تابناک.]</ref>  
'''برادران و خواهران:''' پدر او، سید جواد خامنه‌ای، دو بار ازدواج کرده است. حاصل ازدواج از همسر نخست سه دختر به‌نام‌های علویه، بتول و فاطمه‌سلطان است که خواهران ناتنی سید علی خامنه‌ای به‌ شمار می‌آیند. پس از درگذشت همسر نخست، سید جواد خامنه‌ای با سیده خدیجه میردامادی ازدواج کرد که حاصل این ازدواج پنج فرزند به‌نام‌های [[سید محمد خامنه‌ای]] (۱۳۱۴ش)، سید علی خامنه‌ای (1318ش)، [[بدرالسادات خامنه‌ای]] (۱۳۲۱ش)، [[سید هادی خامنه‌ای]] (۱۳۲۶ش) و سید حسن خامنه‌ای (۱۳۲۹ش) است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/647535/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%AA%D9%86%DB%8C «ناگفته‌های هادی خامنه‌ای از زندگی با خواهران ناتنی»‌، خبرگزاری تابناک.]</ref>  


'''همسر و فرزندان:''' سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۴۳ش در شهر مشهد با [[منصوره خجسته باقرزاده]]، از خانوادۀ پیشه‌ور و اصیل در [[خراسان]]، ازدواج کرد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1083575/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «ماجرای ازدواج حضرت آیت‌الله خامنه‌ای از زبان خودشان در مصاحبه تلویزیونی »، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> حاصل این ازدواج چهار پسر به نام‌های مصطفی، [[سیدمجتبی خامنه‌ای|مجتبی]]، مسعود و میثم و دو دختر به نام‌های هدی و بشری است.<ref>[https://namnak.com/ayatollah-khamenei-biography.p107694 «بیوگرافی و سن آیت‌الله خامنه‌ای+همسر، فرزندان، عروس و دامادها»، وب‌سایت نمناک.]</ref>
'''همسر و فرزندان:''' سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۴۳ش در شهر مشهد با [[منصوره خجسته باقرزاده]]، از خانوادۀ پیشه‌ور و اصیل در [[خراسان]]، ازدواج کرد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1083575/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «ماجرای ازدواج حضرت آیت‌الله خامنه‌ای از زبان خودشان در مصاحبه تلویزیونی »، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> حاصل این ازدواج چهار پسر به‌نام‌های مصطفی، [[سیدمجتبی خامنه‌ای|مجتبی]]، مسعود و میثم و دو دختر به نام‌های هدی و بشری است.<ref>[https://namnak.com/ayatollah-khamenei-biography.p107694 «بیوگرافی و سن آیت‌الله خامنه‌ای+همسر، فرزندان، عروس و دامادها»، وب‌سایت نمناک.]</ref>


== تحصیلات و جایگاه علمی ==
== تحصیلات و جایگاه علمی ==


=== تحصیلات ===
=== تحصیلات ===
'''مکتب‌خانه و دوران ابتدایی:''' سید علی خامنه‌ای از چهار سالگی در مکتب‌خانه به فراگیری خواندن و نوشتن و نیز قرائت و تجوید قرآن پرداخت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۴۹.</ref> او دورهٔ ابتدایی را در نخستین مدرسهٔ اسلامی مشهد با نام دارالتعلیم دیانتی گذراند.<ref>دائره المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۲ش، ج۲۱، ص۶۷۵.</ref>  
'''مکتب‌خانه و دوران ابتدایی:''' سید علی خامنه‌ای از چهارسالگی در مکتب‌خانه به فراگیری خواندن و نوشتن و نیز قرائت و تجوید قرآن پرداخت.<ref>بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۴۹.</ref> او دورهٔ ابتدایی را در نخستین مدرسهٔ اسلامی مشهد با نام دارالتعلیم دیانتی گذراند.<ref>دائره المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۲ش، ج۲۱، ص۶۷۵.</ref>  


'''شروع تحصیلات حوزوی و دورۀ دبیرستان:''' هم‌زمان با سال‌های پایانی دبستان، در اوایل دههٔ ۱۳۳۰ش تحصیل دروس حوزوی را در مدرسهٔ سلیمان‌خان مشهد آغاز کرد و دورهٔ دبیرستان را به‌صورت متفرقه به پایان رساند و دیپلم گرفت.<ref>مهاجرنیا، فلسفه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای، ۱۳۹۳ش، ص۳۱-۳۰.</ref>
'''شروع تحصیلات حوزوی و دورۀ دبیرستان:''' هم‌زمان با سال‌های پایانی دبستان، در اوایل دههٔ ۱۳۳۰ش تحصیل دروس حوزوی را در مدرسهٔ سلیمان‌خان مشهد آغاز کرد و دورهٔ دبیرستان را به‌صورت متفرقه به پایان رساند و دیپلم گرفت.<ref>مهاجرنیا، فلسفه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای، ۱۳۹۳ش، ص۳۱-۳۰.</ref>